Bilirubin nedir? Yeni doğan bebeklerin bazılarında neden sarılık görülür?
Bebekler dünyaya gözlerini ilk açtıkları andan itibaren sarılık tehlikesi ile karşı karşıyadır. Yenidoğan sarılığı olarak da bilinen bu durum her bebekte görülmese de çoğunda ortaya çıkar. Kısa sürede tedavi edilmezse bebeklerde kalıcı hasara yol açabilir. Sebepleri nelerdir?
Her anne ve babanın en büyük korkularından biri, yeni doğan çocuklarının sarılığa yakalanmasıdır. Sarılık, dünyaya gelen bebekte çok kısa sürede görülebilir. Yenidoğan sarılığı nedir? Nasıl oluşur?
2-4 GÜNLÜKKEN FARK EDİLİR
Sarılık, yeni doğan bebeklerde sıkça görülen ve çoğunlukla tehlikeli olmayan bir durumdur. Genellikle bebekler 2-4 günlükken fark edilir ve iki hafta içinde geçer.
SARILIĞIN GÖRÜLME NEDENİ NEDİR?
Yeni doğan bebeklerde görülen sarılığın nedeni kandaki bilirubin molekülüdür. Bilirubin kırmızı kan hücrelerinin parçalanması sırasında hemoglobin molekülünün geçirdiği biyokimyasal değişimler sonucu açığa çıkan bir maddedir. Zararlı etkileri olan bilirubin karaciğer tarafından başka maddelere dönüştürülerek vücuttan atılır.
BİLİRUBİN SEVİYESİ KRİTİK
Yeni doğan bebeklerin hemoglobin seviyesi ve kırmızı kan hücrelerinin parçalanma hızı yüksektir; bu nedenle kanlarındaki bilirubin seviyesi de yüksektir.
GÖRÜLME OLASILIĞI YÜKSEKTİR
Bebekler doğmadan önce kanlarında oluşan bilirubin, annenin vücudu tarafından ortadan kaldırılır. Doğumdan sonra ise bu işi bebeğin karaciğeri yapar. Ancak yeni doğan bebeklerin karaciğerleri, kanlarındaki bilirubin moleküllerinin tamamını ortadan kaldıracak kadar gelişmemiş olabilir. Yeni doğan bebeklerin yaklaşık yüzde 60'ında bu durum görülür.
Fizyolojik sarılık olarak isimlendirilen bu durumun dışında bebeklerde sarılığa yol açan başka nedenler de (örneğin, hepatite neden olan bazı virüs enfeksiyonları ve anne ile bebek arasındaki kan grubu uyuşmazlığı) olabilir.
KALICI HASARA NEDEN OLABİLİR
Kandaki bilirubin seviyesinin çok yüksek olması ya da aniden yükselmesi durumunda yeni doğan bebeklerde görülen sarılığın tedavi edilmesi gerekir. Çünkü bu durumda bilirubin kan-beyin bariyerini geçebilir ve beyinde ile sinir sisteminde kalıcı hasarlara neden olabilir.
KAYNAK: TÜBİTAK