Uzaya gönderilen 4 tırtılın şaşırtıcı yolculuğu: Dördü de kelebeğe dönüştü
NASA'nın 2009'da bir öğrenci deneyi için Uzay İstasyonu'na gönderdiği dört Painted Lady tırtılı, yerçekimsiz ortamda beslendi ve krizalit oluşturdu. Raporlara göre dört tırtıl da metamorfozunu tamamlayarak yetişkin kelebeğe dönüştü.
Google’da haber kaynağınızı Habertürk olarak seçmek için tıklayın 
2009'un kasım ayında dört Painted Lady tırtılı, Uluslararası Uzay İstasyonu'yla bağlantılı bir biyoloji deneyinin parçası olarak yörüngeye gönderildi. Öğrencilerin tanıdık bir yaşam döngüsünü alışılmadık bir ortamda gözlemlemesini amaçlayan deneyde, tırtılların beslenmesi, hareketleri, krizalit oluşturması ve yetişkin kelebeğe dönüşmesi takip edildi. Yerçekiminin normalde sağladığı yön duygusunun büyük ölçüde ortadan kalktığı mikrogravite ortamı, tırtılların gelişimini nasıl sürdüreceği konusunda dikkat çekici bir gözlem alanı oluşturdu.
YÖRÜNGEDE YUKARISI DA YOK, AŞAĞISI DA
Dünya'da bir tırtıl hareket ettikçe yüzeylerle etkileşir ve krizalitini oluşturmak için uygun bir yer arar. Yörüngede bu alışkanlığın dayanağı kalmıyor. Tanıdık yukarı-aşağı ayrımı da ortadan kalkıyor. Tutunacak bir dal ya da yaprak yok. Geriye yalnızca canlıyı taşıyan muhafazanın yüzeyi kalıyor.
MUHAFAZAYA TUTUNARAK İLERLEDİLER
Dört tırtıl, 16 Kasım 2009'da Atlantis mekiğinin STS-129 göreviyle yörüngeye taşındı ve deney için tasarlanmış küçük bir habitatta barındırıldı. Larvalar metamorfoza başlamadan önce beslenebiliyor ve kutunun içinde serbestçe dolaşıyordu. Yaprağa ya da dala tutunmak yerine, bir sonraki aşamaya hazırlanırken muhafazanın kendi yüzeyine tutundular ve krizalitlerini de orada oluşturdular.
Yerçekimi alışılmış bir referans noktası olmaktan çıkınca, tutunmayı sürdürebilmek ve krizaliti taşıyacak ipek yapıyı kurabilmek için hareketlerini bu yeni koşula uyarladılar. Raporlara göre dördü de metamorfozunu tamamlayıp kelebeğe dönüştü. İlk iki kelebek 30 Kasım'da çıktı, kalan ikisi kısa süre sonra onları izledi.
NEDEN SIRADAN BİR BAHÇE BÖCEĞİ?
Painted Lady, bahçelerde ve gündelik çevrede sık rastlanan sıradan bir kelebek. Deneyin okullar açısından değeri de tam buradan geliyordu. Öğrenciler, evde ya da sınıfta kolayca gözleyebilecekleri bir canlıyla yörüngedeki uzay aracının çok daha yabancı ortamı arasında doğrudan bir bağ kurabildi. Bu proje aynı zamanda, uzaydaki her yararlı araştırmanın gelişmiş donanım ya da göz kamaştıran bir keşif gerektirmediğini gösterdi.
UZAYDAKİ GELİŞİM NE ANLATIYOR?
Deney, öğretici yanının ötesinde canlıların mikrogravitedeki gelişimi hakkında da önemli bir gözlem sağladı. Tırtılların, yerçekiminin alışılmış yönlendirmesinden yoksun bir ortamda krizalit oluşturup yetişkin kelebeğe dönüşmesi, gelişim süreçlerinin ne kadar dayanıklı olabileceğine dair bir ipucu sundu.
Bu tür küçük ölçekli deneyler, canlıların yörüngedeki koşullara nasıl uyum sağladığını anlamaya yönelik çalışmaların yapı taşlarından biri olarak görülüyor.
Görseller yapay zaka ile oluşturulmuştur