Her 4 gençten biri yeterince hareket etmiyor: 240 milyon genç için hareketsizlik uyarısı!
Dünya Sağlık Örgütünün yayımladığı son rapor, gençlerin fiziksel aktivite alışkanlıklarına ilişkin dikkat çekici sonuçlar ortaya koydu. Dünya genelinde yaklaşık 240 milyon gencin bir hafta boyunca hiçbir gün önerilen 60 dakikalık hareket süresine ulaşamadığı belirlendi. Kız ve erkekler arasındaki fark ise araştırmanın öne çıkan sonuçlarından biri oldu
Gençlerin günlük yaşamda ne kadar hareket ettiği, Dünya Sağlık Örgütünün (DSÖ) yayımladığı yeni raporla yeniden gündeme geldi. Dünya genelinde milyonlarca gencin fiziksel aktivite alışkanlıklarını inceleyen kapsamlı araştırma, son 15 yılda hareketsizlikle mücadelede beklenen ilerlemenin sağlanamadığını gösterdi. Okul, ev ve sosyal yaşamda geçirilen zamanın giderek daha önemli hale geldiği günümüzde, gençlerin hareket etme fırsatlarının ne kadar yeterli olduğu da tartışılıyor. Toplam 140 ülke ve bölgeden 3,2 milyondan fazla gencin verilerine dayanan araştırmada, kız ve erkeklerin fiziksel aktivite düzeyleri arasında belirgin farklılıklar bulundu. Peki, gençler günde ne kadar hareket etmeli? Hareketsizlik sağlık açısından hangi riskleri beraberinde getiriyor? İşte Dünya Sağlık Örgütünün 4 Kasım 2026'da açıkladığı rapordan dikkat çeken sonuçlar...
240 MİLYON GENÇ HAFTANIN HİÇBİR GÜNÜ HEDEFE ULAŞAMADI
Dünya Sağlık Örgütünün 11-17 yaş grubuna yönelik hazırladığı küresel araştırma, gençlerin fiziksel aktivite düzeylerindeki yetersizliği gözler önüne serdi. Rapora göre dünya genelinde yaklaşık 240 milyon genç, önceki yedi günün hiçbirinde en az 60 dakika orta veya yüksek yoğunluklu fiziksel aktivite yapmadığını bildirdi. Bu sayı, söz konusu yaş grubundaki her dört gençten birine karşılık geliyor. Araştırmada gençlerin haftada ortalama yalnızca 2,7 gün önerilen hareket süresine ulaşabildiği, yedi günün tamamında bu hedefi karşılayanların oranının ise yüzde 14'te kaldığı belirlendi. Sonuçlar, milyonlarca gencin düzenli hareketin sağlayabileceği sağlık yararlarından yeterince faydalanamadığını ortaya koydu.
SON 15 YILDA BEKLENEN İLERLEME SAĞLANAMADI
Dünya Sağlık Örgütünün verileri, gençler arasındaki fiziksel aktivite yetersizliğinin yeni bir sorun olmadığını gösteriyor. 2010-2025 dönemini kapsayan değerlendirmeye göre dünya genelinde gençlerin hareket düzeylerinde son 15 yılda kayda değer bir iyileşme yaşanmadı. Araştırmacılar, farklı ülkelerde uygulanan sağlık politikalarına ve fiziksel aktivitenin önemine yönelik farkındalık çalışmalarına rağmen küresel tablonun büyük ölçüde değişmediğine dikkat çekti. DSÖ'nün değerlendirmesine göre hiçbir ülke, fiziksel aktivite yetersizliğini 2030 yılına kadar 2010 seviyesine kıyasla yüzde 15 azaltma hedefine ulaşma yolunda ilerlemiyor.
KIZLARIN FİZİKSEL AKTİVİTE DÜZEYİ DAHA DÜŞÜK
Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri, kız ve erkek gençlerin hareket alışkanlıkları arasındaki farklılık oldu. Dünya Sağlık Örgütünün açıkladığı verilere göre kızların yüzde 28'i, erkeklerin ise yüzde 22'si önceki hafta hiçbir gün önerilen 60 dakikalık fiziksel aktivite süresine ulaşamadı. Haftanın her günü yeterince hareket ettiğini belirtenlerin oranı kızlarda yüzde 11, erkeklerde yüzde 17 olarak kaydedildi. Kızların neredeyse bütün ülkelerde ve DSÖ bölgelerinde erkeklerden daha az fiziksel aktivite yaptığı görüldü. Bulgular, özellikle kız çocuklarının spor ve hareket imkanlarına erişimini artıracak uygulamalara ihtiyaç duyulduğunu ortaya koydu.
HAREKETSİZLİK SAĞLIĞI NASIL ETKİLİYOR?
Düzenli fiziksel aktivite, çocukluk ve ergenlik döneminde sağlıklı büyüme ve gelişmenin önemli parçalarından biri olarak kabul ediliyor. Dünya Sağlık Örgütüne göre hareket etmek kemik sağlığını destekliyor, kas gelişimine katkıda bulunuyor ve motor beceriler ile bilişsel gelişim üzerinde olumlu etkiler sağlıyor. Buna karşılık fiziksel aktivite yetersizliği, kalp hastalıkları, tip 2 diyabet ve bazı kanser türleri açısından önemli risk faktörleri arasında bulunuyor. Uzmanlar, erken yaşlarda kazanılan hareket alışkanlıklarının ilerleyen yıllarda sağlığın korunmasına yardımcı olabileceğini vurguluyor. Araştırmadaki sonuçlar, gençlerin günlük hayatında fiziksel aktiviteye daha fazla yer verilmesinin önemini bir kez daha gündeme taşıdı.
EKRAN BAŞINDA GEÇİRİLEN ZAMAN DA GÜNDEMDE
Gençlerin yeterince hareket edememesinin arkasında tek bir neden bulunmuyor. Dünya Sağlık Örgütü, yaşanılan çevre, ulaşım alışkanlıkları, okul koşulları, güvenli yürüyüş ve bisiklet yollarına erişim ile sosyal imkanların fiziksel aktivite düzeylerini etkilediğini belirtiyor. Günlük yaşamda ekran kullanımının giderek yaygınlaşması da gençlerin hareket fırsatlarını etkileyebilecek unsurlar arasında gösteriliyor. Bununla birlikte araştırmacılar, hareketsizliği yalnızca telefon, tablet veya bilgisayar kullanımına bağlamanın doğru olmadığını vurguluyor. Gençlerin spor yapabileceği güvenli ve ulaşılabilir alanların bulunması da sağlıklı bir yaşam düzeninin oluşturulmasında belirleyici rol oynuyor.
GENÇLER GÜNDE KAÇ DAKİKA HAREKET ETMELİ?
Dünya Sağlık Örgütü, 5-17 yaş grubundaki çocuk ve gençlerin hafta boyunca günde ortalama en az 60 dakika orta veya yüksek yoğunluklu fiziksel aktivite yapmasını öneriyor. Bu aktiviteler yalnızca spor salonunda yapılan egzersizlerle sınırlı değil. Tempolu yürüyüş, bisiklete binme, koşma, yüzme, dans etme ve hareketli oyunlar da fiziksel aktivite kapsamında değerlendiriliyor. DSÖ, haftanın en az üç gününde kas ve kemik gelişimini destekleyen daha yoğun aktivitelere yer verilmesini de tavsiye ediyor. Günlük hareket miktarının artırılması, özellikle uzun süre oturarak vakit geçiren çocuk ve gençlerin daha aktif bir yaşam sürmesine katkıda bulunabiliyor.
ÜLKELER ARASINDA DİKKAT ÇEKEN FARKLAR BULUNDU
Araştırmada gençlerin fiziksel aktivite alışkanlıklarının ülkeden ülkeye önemli ölçüde değiştiği görüldü. Bazı ülkelerde haftanın hiçbir günü 60 dakikalık hareket hedefine ulaşamayan gençlerin oranı yüzde 4 seviyesinde kalırken bazı ülkelerde bu oran yüzde 40'ı aştı. Bu farklılıkların ortaya çıkmasında şehirlerin yapısı, güvenli açık alanların varlığı, okul ve spor imkanları ile ulaşım koşullarının etkili olabileceği değerlendiriliyor. Dünya Sağlık Örgütü, gençlerin fiziksel aktivitesini artırmanın yalnızca bireysel tercihlere bırakılmaması gerektiğini, ülkelerin eğitim, ulaşım, şehir planlaması ve sağlık alanlarında ortak politikalar geliştirmesinin önem taşıdığını belirtiyor.
DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜNDEN ÜLKELERE ÇAĞRI
Dünya Sağlık Örgütü Genel Direktörü Dr. Tedros Adhanom Ghebreyesus, araştırmanın sonuçlarını değerlendirirken gençlerin fiziksel aktivite düzeylerinde 15 yıldır neredeyse hiçbir ilerleme sağlanamadığına dikkat çekti. Özellikle kız çocuklarının hareket imkanları açısından daha dezavantajlı durumda olduğunu belirten Ghebreyesus, çözümün yalnızca gençlerden daha fazla çaba göstermelerini istemek olmadığını vurguladı. Okullarda, sokaklarda ve yerleşim alanlarında fiziksel aktivitenin güvenli, kolay ve günlük yaşamın doğal bir parçası haline getirilmesi gerektiğini ifade etti. DSÖ, okullarda hareket imkanlarının artırılması, güvenli yürüyüş ve bisiklet yollarının oluşturulması ve spor alanlarına erişimin kolaylaştırılması için ülkelere çağrıda bulundu.
ARAŞTIRMA 3,2 MİLYONDAN FAZLA GENCİN VERİLERİNE DAYANIYOR
The Lancet Global Health dergisinde yayımlanan çalışma, 140 ülke ve bölgeden toplanan 389 nüfus temelli araştırmanın sonuçlarına dayanıyor. Toplam 3,2 milyondan fazla gencin verilerinin değerlendirildiği araştırma, dünya genelinde ergenlerin fiziksel aktivite alışkanlıklarına ilişkin kapsamlı bir tablo sunuyor. Veriler, katılımcıların son yedi gün içinde kaç gün en az 60 dakika orta veya yüksek yoğunluklu fiziksel aktivite yaptıklarına ilişkin beyanlarından elde edildi. Bu nedenle haftanın hiçbir günü hedefe ulaşamamak, gençlerin hiç hareket etmediği anlamına gelmiyor. Bulgular, 2025 yılına kadar uzanan küresel eğilimleri ortaya koyarken gençlerin daha aktif bir yaşam sürdürebilmesi için güvenli ve erişilebilir hareket imkanlarının artırılması gerektiğine işaret ediyor.