New York'ta Union Square'da toplanan yaklaşık bin kişilik topluluk, kararın açıklanmasının ardından polis barikatını yararak Wall Street yönüne doğru yürüyüşe geçti.
Missouri Eyaleti'nde Vali Jay Nixon, karar açıklanmadan olağanüstü hal ilan etmiş ve okulların tatil edildiğini duyurmuştu. St. Louis'de Ulusal Muhafız Birlikleri kritik binaları koruma altına alırken Vali Nixon, halka "barış, karşılıklı saygı ve itidal" çağrısında bulundu.
9 Ağustos'ta Ferguson'da meydana gelen olaydan sonra ülke geneline yayılan protestolar devam ediyor. Polis memuru Wilson açığa alınmış durumda ama hakkında herhangi bir dava açılmadı.
Gelişmelerin merkezinde yer alan Ferguson'da kararı cep telefonları ve televizyondan takip eden gruplar, polis memurunun yargılanmasına gerek görülmemesi kararı üzerine sokaklara çıkarak karara tepki gösteriyor.
Bazı göstericiler polis araçlarına saldırıp ateşe verirken bazıları da civardaki dükkanların camlarını kırarak çevreye zarar verdi. Polis bazı bölgelerde göstericileri dağıtmak için biber gazı kullandı. Biber gazından görev yapan gazeteciler de etkilendi.
Ferguson'un birçok bölgesinden canlı yayın yapan ABD televizyonlarında göstericilerin yaktığı polis araçları, zarar gören dükkanlar ve biber gazından etkilenen insanların görüntüleri ekranlara geliyor.
Ancak televizyon kanalları, yaşananları yeterince yansıtmamakla eleştiriliyor. Muhabirinin, olayların merkezi Ferguson’dan canlı yayın yaparken protestocuların attığı bir taşın başına isabet etmesi sonucu yaralanan CNN'de eleştirilerin odağındaki kanallar arasında yer alıyor.
İnsan hakları ve özgürlüklerin dünyadaki en büyük savunucularından biri olarak görülen ABD'de Afrikalı Amerikalıların maruz kaldığı bazı uygulamalar, ülkede yüzyıllardan beri devam eden ırkçılık sorununun halen çözülemediğini ortaya koyuyor.
ABD'nin Missouri eyaletinde 18 yaşındaki siyahi genç Michael Brown'ın beyaz bir polis tarafından gündüz vakti sokak ortasında öldürülmesi, ülkedeki ırkçılık tartışmalarını tekrar canlandırdı.
Çoğunlukla siyahilerin yaşadığı Ferguson mahallesinde, beyaz bir polisin açtığı ateş sonucu, altı yerinden vurularak hayatını kaybeden Michael Brown'ın ölümüyle bölgede başlayan protestolarda tansiyonun giderek tırmandığı görülüyor.
ABD nüfusunun yaklaşık yüzde 14'ünü oluşturan Afrikalı Amerikalıların bir çoğu da kendilerine yönelik ayrımcılığın sona ermediği görüşünde.
Brown'ın ölümünü "yürek burkucu" olarak nitelendiren ABD'nin ilk siyahi başkanı Barack Obama'nın, "beyaz ırk dışındaki gençlerin sahipsiz bırakıldığı ve korku objesi olarak görüldüğü" yönündeki sözleri de aslında ırkçılığın ülkede halen devam eden bir sorun olduğunu teyit ediyor.
Pew Araştırma Merkezi tarafından Brown'ın ölümüne ilişkin tepkileri ölçmek üzere yapılan ulusal anketin sonuçları, siyah ve beyaz ırktan bireylerin konuya ilişkin görüşlerinde keskin farklar bulunduğunu ortaya koydu.
Anket sonuçlarına göre, Brown'ın ırkçılık nedeniyle öldürüldüğüne inanan siyahilerin oranı, bu görüşe katılan beyazlardan iki kat fazla. Katılımcıların yüzde 44'ü Brown'ın ölümünün ırkçılıkla ilgili tartışılması gereken konulara dikkat çektiğine inanırken, yüzde 40 ise ırkçılığa gereğinden fazla ilgi gösterildiğini düşünüyor.
Ankete katılanların yüzde 65'i polisin protestolarda aşırı güç kullandığı yönünde görüş bildirirken, beyazlar arasında büyük fikir ayrılığı olduğu ortaya çıkıyor. Beyazların yüzde 33'ü polisin aşırıya kaçtığına, yüzde 32'si müdahalenin orantılı olduğu inanırken, yüzde 35'lik kesimin ise soruyu yanıtlamadığı görülüyor.
ABD'de Afrikalı Amerikalılar ile beyaz Amerikalılar, sadece olaylara bakış açısı bakımından değil, ekonomik şartlar konusunda da birbirinden ayrılıyorlar. Örneğin, ABD Çalışma Bakanlığı'nın temmuz ayı işsizlik verilerine göre, siyahilerin işsizlik oranı yüzde 11,4'ken, beyazlar arasındaki işsizlik oranı bunun yarısından daha da az, yüzde 5,3 civarında.
Ferguson'da yaşananlar ırkçılık tartışmaları konusundaki ilk gerilim değil. Trayvon Martin'in ölümü de benzer tartışmaları beraberinde getirmişti. Siyahi genci öldüren Zimmerman'ın cinayetle yargılandığı davada suçsuz bulunarak serbest bırakılması, Afrikalı Amerikalılar arasında büyük infiale yol açmıştı.
O dönemde de bazı protestolar görülse de bunlar şiddet olaylarına dönüşmemişti. Ancak olay, ülkedeki ırkçılık tartışmalarını körüklemeye yetmişti.
California eyaletinin Los Angeles kentinde de 1992 yılında yine siyahi bir gencin polis tarafından öldürülmesiyle isyanlar baş göstermişti. Polislerin, Rodney King adlı genci döverek öldürdüğünü gösteren video kayıtlarına rağmen beraat etmesinin ardından başlayan ve "Rodney King isyanı" adı verilen ayaklanma 6 gün devam etmişti. Toplamda 53 kişinin öldüğü ve binlerce kişinin yaralandığı isyanın maddi hasarı ise bir milyar doları geçmişti. İsyan, Amerikan askerinin olaya müdahale etmesi üzerine bastırılmıştı.
Bu olayların son örneği Missiouri eyaletinde 18 yaşındaki silahsız siyah genç Michael Brown'ın öldürülmesi oldu.
İşte Ferguson'daki olayların kronolojisi:
9 Ağustos 2014: ABD 'nin Missiouri eyaletinde 18 yaşındaki silahsız siyah genç Michael Brown, ismi açıklanmayan polis memuru tarafından öldürüldü.
10 Ağustos 2014: Brown'un ölümünün ardından başlayan protestolarda polis 32 kişiyi gözaltına aldı. Ferguson polisine yardım için diğer bölgelerden 300 polis geldi. Protestolarda polisin, askeri tarzdaki araçlar kullandığı ve aşırı güç kullanımına yöneldiği görüldü.
13 Ağustos 2014: ABD Başkanı Barack Obama, açıklama yaparak, Brown'ın ölümünü "yürek burkucu" olarak niteledi. Obama, olaylardaki şiddete ve polisin güç kullanımına yönelik kaygı dile getirdi.
14 Ağustos 2014: Obama, Brown'ın polis tarafından öldürülmesi olayıyla ilgili olarak, Adalet Bakanlığı ve FBI'a, sahadaki yerel yetkililerle birlikte olayı bağımsız biçimde soruşturma talimatı verdiğini bildirdi.
15 Ağustos 2014: Brown'ı öldüren polis memurunun ismi, Darren Wilson olarak açıklandı. ABD Adalet Bakanı Eric Holder, olaylara müdahalede polisin askeri teçhizat kullanmasını eleştirdi. Missouri Valisi Jay Nixon da Ferguson semtinde güvenliğin denetimi görevinin, protestoculara karşı aşırı güç kullanmakla eleştirilen yerel polisten, Missouri eyaleti otoyol devriyesine devredileceğini kaydetti.
16 Ağustos 2014: Protestoların devamı üzerine, Vali Nixon ve diğer yetkililer, eyalette olağanüstü hal ve sokağa çıkma yasağı ilan etti.
17 Ağustos 2014: ABD Adalet Bakanı Holder, Brown'ın cesedinde federal otopsi yapılması talimatı verdi.
18 Ağustos 2014: Missouri Valisi Nixon, Ferguson'a Ulusal Muhafız Birliğinin konuşlandırılması emrini verdi.
19 Ağustos 2014: Obama, ABD polisinin askeri teçhizatla donatılmasını içeren programların yeniden gözden geçirilmesi çağrısında bulundu. Ferguson civarında polis siyah bir kişiyi daha, kendisine bıçak çektiği ve tutarsız davranışlarda bulunduğu iddiasıyla vurarak öldürdü.
20 Ağustos 2014: Uluslararası Af Örgütü, ABD'ye "polis şiddetine son verin" çağrısı yaptı ve tarihinde ilk kez ABD'ye gözlemci heyeti gönderdi.
20 Ağustos 2014: Uluslararası Gazeteciler Federasyonu ABD polisinin Ferguson'daki olaylarda gazetecilere yönelik muamelesinin "utanç verici" olduğunu belirtti. St. Louis'de 12 üyelik jüri, kanıtları incelemeye başladı. Jüri 9 beyaz, 3 siyasi üyeden oluşuyor.
21 Ağustos 2014: Ferguson'daki olayları takip ettiği sırada AA muhabiri Bilgin Şaşmaz'a silah doğrultan ve ölümle tehdit eden polis memuru süresiz açığa alındı. Şaşmaz'a muamele dünya genelinde basın örgütleri tarafından kınandı.
25 Ağustos 2014: Brown'ın cenazesi defnedildi.
4 Eylül 2014: ABD Adalet Bakanlığı, protestoculara karşı aşırı güç kullanmakla eleştirilen Ferguson polisi hakkında kapsamlı soruşturma başlattı.
6 Ekim 2014: Federal yargıç, polisin protestocuları, uyarıdan 5 saniye sonra hala yerinde durmayı sürdüren medya mensuplarını ve mahalle halkını tutuklamasına yarayan "5 saniye kuralı"nı askıya aldı.
9 Ekim 2014: ABD'nin St. Louis kentinde beyaz bir polis memurunun görevde olmadığı esnada siyah bir genci daha vurarak öldürdüğü belirtildi. St. Louis Polisi, adını açıklamadığı 18 yaşındaki siyah gencin silahlı olduğunu ve güvenlik güçlerine 3 el ateş ettiğini ileri sürerken, gencin yakınları ise siyah gencin elinde sandviç olduğunu ve polisin bunu silah sanarak ateş ettiğini savundu.
11 Ekim 2014: Brown'dan sonra yine bir gencin öldürülmesi, protestoları ve olayları tekrar alevlendirdi.
14 Ekim 2014: Protestoların 4. Gününde, 50 kişinin gözaltına alındı.
21 Ekim 2014: Vali Nixon, sistematik eşitsizlikleri ele almak için bölgesel komisyon kurdu.
23 Ekim 2014: Amerika genelinde 70'in üzerinde şehirde yapılan protestolarla ABD polisinin siyahlara ve Latinlere yönelik şiddeti protesto edildi.
12 Kasım 2014: Birleşmiş Milletler (BM) İşkenceye Karşı Komite, ABD'de polisin uyguladığı şiddet, Guantanamo hapishanesindeki tutukluların durumu ve tutukluların maruz kaldığı kötü uygulamaları mercek altına aldı. Michael Brown'ın babası Michael Brown Sr, "Biz BM'ye oğlumuz için adalet aramaya geldik. Başlama noktası olarak daha iyi bir yer olamazdı" dedi.
18 Kasım 2014: ABD'nin Missouri eyaletinde Vali Nixon, polis memuru Wilson ile ilgili jürinin kararı öncesinde olağanüstü hal ilan etti.
21 Kasım 2014: Brown'un babası Michael Brown Sr, oğlunun ölümüyle ilgili soruşturma kurulunun kararı öncesinde yaptığı açıklamada, barış ve sükunet çağrısında bulundu.
24 Kasım 2014: ABD'de Ferguson'daki olayla ilgili tartışmalar devam ederken polis, bu kez de Cleveland'da elindeki oyuncak tabancadan şüphelendiği 12 yaşındaki siyah bir çocuğu vurarak öldürdü.
25 Kasım 2014: ABD'nin Ferguson kentinde mahkeme, 18 yaşındaki silahsız siyah genç Michael Brown'u öldüren polis memuru Darren Wilson'a ceza verilmemesine karar verdi. ABD Başkanı Barack Obama, ABD'nin kanunlar ülkesi olduğunu belirterek, "Ferguson'daki jürinin kararını kabul etmek zorundayız" dedi. Obama protestolarda sükunet çağrısı yaptı.
