Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin
  • Habertürk Android Uygulaması
  • Habertürk iPhone Uygulaması
  • Habertürk Huawei Uygulaması
Ahmet Kıvanç

EMEKLİ AYLIĞINI HAK ETTİKTEN SONRA EMEKLİLİK DİLEKÇESİNİ HEMEN VERİN

01.11.1987 SSK girişliyim. 12.10.2019’da emekliliği hak ettim ama halen çalışmaktayım. Yaklaşık 11000 prim günüm var. Sigorta primlerim üst seviyeden yattığı için emekli aylığım yüksek görünüyor. Askerliğimi 2000 öncesinde yaptığım için, askerlik borçlanması yaparak emekli aylığımı daha da artırabilir miyim? (Muharrem G.)

Emekli aylığı bağlanırken 2000 öncesi çalışma süresi fazla olanların daha çok avantaj elde ettiği bilgisi kısmen doğrudur. Asgari ücret veya buna yakın düzeyde ücretle çalışanların 2000 öncesi sürelerinin fazla olması, daha yüksek emekli aylığı bağlanmasına katkı sağlıyor. Bu nedenle, örneğin birden fazla çocuk için doğum borçlanması yapan bir sigortalının 2000 öncesi doğumlar için borçlanmaya öncelik vermesi yerinde olur. Askerlik, doktora, avukatlık stajı gibi birden fazla borçlanma hakkı olan kişilerin de önceliği 2000 öncesi borçlanmaya vermesi gerekir.

Sigorta primlerinizin yüksek seviyeden yattığını söylüyorsunuz. Bu durumda 2000 öncesi gün sayısını artırmak için askerlik borçlanması yapmanız aylığınıza önemli bir katkı sağlamaz. Kesin durum hesaplama sonucu ortaya çıkar ama belki de size hiç katkı sağlamaz.

1 Kasım 1987 tarihinde çalışmaya başladıysanız 50 yaşında emekliliğe hak kazanırsınız. 12 Ekim 2019’dan beri emekliliği hak ettiğinizi belirtmişsiniz. Bu durumda hiç gecikmeden, hemen emeklilik dilekçesi verin. Emekli aylığı bağlattıktan sonra sosyal güvenlik destek primi (SGDP) ödeyerek yine aynı iş yerinde çalışmaya devam edebilirsiniz. Emeklilik dilekçesini geciktirdiğiniz her ay sizin için kayıptır. Bunu çalışmaya devam ederek telafi etmeniz de mümkün değildir.

Size şöyle bir örnek vereyim. Diyelim şu an emekli olsanız 3 bin lira aylık alacaksınız. 20 bin lira brüt ücret üzerinden, yani tavandan prim ödeyerek çalışmaya devam ettiğinizi varsaydığımızda bile, çalıştığınız her yıl emekli aylığınız kabaca 400 lira artar. Buna karşılık, bir yıl bu şekilde çalıştığınızda 3000 TL X 12 ay = 36 bin liralık emekli aylığından mahrum kalırsınız. Aylıktaki 400 liralık artış ile bir yıllık kaybınızı 90 ayda (7.5 yılda) telafi edebilirsiniz. Kaldı ki şu an hak ettiğiniz emekli aylığının yüksek göründüğünü belirtiyorsunuz. Bu durumda mahrum kaldığınız emekli aylığından kaynaklı kaybınızı telafi etmeniz imkânsız olacaktır.

PRİM GÜNÜ EKSİK OLMASA DA ASKERLİK BORÇLANMASI YAPILMALI MI?

09.01.1975 doğumluyum. 4/a işe girişim 15.10.1989 ve 4/a toplam prim günüm 1919. 4/b toplam prim günüm ise 6480. Askerliğimi 1998 - 1999 yıllarında kısa dönem yaptım. 51 yaşımı doldurunca 4/a’dan yüksek bir gün sayısı ile emekli olabiliyorum. Sormak istediğim, askerlik borçlanması yaparsam emeklilik maaşıma katkısı olur mu? Olur ise tavandan mı, asgariden mi yapayım? (Hüseyin S.)

Sigortalı çalışmaya başladıktan sonraki askerlik sürelerini borçlandığınızda prim günleriniz artar. Buna bağlı olarak emekli aylığında da artış olur. Genel olarak, prim günü eksik değilse ve emeklilik yaşını öne çekmiyorsa askerlik, doğum vs. sürelerini borçlanmaya gerek bulunmuyor. Sadece emekli aylığını yükseltmek amacıyla yapılan borçlanmalardan elde edilen fayda, katlanılan borçlanma maliyetini genelde karşılamıyor. Bu nedenle, emekli aylığını yükseltmek amacıyla borçlanma yapmanızı tavsiye etmem.

DOKTORA BORÇLANMASI SİGORTA BAŞLANGIÇ TARİHİNİ ÖNE ÇEKER Mİ?

12.11.2002 sigorta başlangıcım (4/c) var. Türkiye’de hiçbir sigorta başlangıcım olmadan ABD’de kendi imkânlarımla yaptığım doktora eğitimimde geçen 3 yılı hizmetime saydırdım. Askerlik borçlanmasının sigorta başlangıcını öne çekmesi gibi bu 3 yıl sigorta başlangıcımı öne çeker mi? (C.A.)

Doktoraya ilişkin borçlanma işlemleri 5510 Sayılı Kanun’un 41. maddesine göre yapılmaktadır. Buna göre, sosyal güvenlik kanununa tabi olmaksızın yurt içinde veya yurt dışında geçirilen normal doktora veya tıpta uzmanlık öğrenim süreleri, talep halinde borçlandırılıyor. 4/c kapsamında çalışanların yaptığı doktora borçlanma süreleri, hizmet sürelerine eklenir. Sigortalı çalışmaya başlamadan önceki doktoraya ilişkin tam olarak 3 yıl borçlanma yaptıysanız sigorta başlangıç tarihiniz 1999 yılı kasım ayına çekilir. Sigorta başlangıç tarihinin öne çekilmesi bazı durumlarda erken emeklilik imkânı vermektedir. Ancak, borçlanma sayesinde sigorta başlangıç tarihiniz 8 Eylül 1999 tarihinden sonraki bir tarihe çekilebildiğinden, kadın sigortalı olarak 58 yaşında emekli olabilirsiniz. Emeklilik yaşınız değişmez.

ASKERDE İKEN YATIRILAN SİGORTA PRİMLERİ GEÇERLİ SAYILIR MI?

1997 yılında 8 ay kısa dönem askerlik yaptım. Bu süre zarfında, askere gitmeden önce çalıştığım şirketten maaş almaya devam ettim. Şirket 8 ay boyunca adıma SSK primlerimi düzenli olarak yatırdı. SGK dökümlerimde bu dönemlere ait 240 gün prim yatırıldığı görülüyor. Şimdilerde bu 8 aylık sürede yatan SSK primlerinin SGK tarafından kabul edilmeyeceğine dair birtakım söylentiler duydum ve endişelendim. 1997 yılında çalıştığım şirket tarafından 8 ay boyunca yatırılmış SSK primlerim kabul edilmeyecek mi? Böyle bir durum var ise sorunu çözmek için yararlanabileceğim kanun maddesi var mıdır? (İsmi Saklı)

5510 Sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu’nun 6. maddesi uyarınca, “Askerlik hizmetlerini er ve erbaş olarak yapmakta olanlar ile yedek subay ve yedek astsubay okulu öğrencileri” sigortalı sayılmazlar. SGK’nın Sigortalılık İşlemleri (2013/11 Sayılı) Genelgesi uyarınca da fiili askerlik hizmeti silah altına alınmakla başlayıp terhis tarihinde sona erer. Kamu hizmeti olan askerlik görevini fiili olarak yapmakta olanlar, bu görevleri nedeniyle 4/a (SSK) kapsamında sigortalı sayılmazlar. Genelgede 19 Haziran 2020 tarihinde yapılan değişikliğe göre, askerlik hizmetinden sayılan izin, hava değişimi, istirahat süreleri, birliğe sevk tarihi ile birliğe katılış tarihi arasında geçen süre veya erken terhis mahiyetinde izinli sayılan süreler ile askerlik hizmetinden sayılmayan sürelerdeki 4/a çalışmaları geçerli kabul ediliyor. Ancak, bu sürelere ilişkin belge sunulması ve bildirilen hizmetlerin fiili çalışmaya dayanmadığına dair aksine bir tespitin bulunmaması gerekiyor. 4/a kapsamında sigortalı gösterilen tarihte fiili olarak askerlik hizmetini yapmakta olanların, askerlik hizmetini yaptığı dönemde sigortalılığının bildirildiği iş yerindeki çalışmalarının terhis tarihinden sonra da devam ettiğinin anlaşılması halinde, askerlik yapılan dönemdeki hizmetler iptal edilir. Terhis tarihinden sonra geçen hizmetler ise geçerli sayılır. Sonuç olarak, fiilen askerlik yaptığınız dönemdeki 4/a sigorta primleriniz iptal edilir, terhis tarihinden sonraki süreler geçerli sayılır.

24 SAATGÜNÜN ÖZETİ
24 saat
24 saat günün önemli haberleri ve gelişmeleri