Helikopterler neden düşüyor?
Güntay Şimşek yazdı...
Yere daha yakın uçan helikopterler, bu sebeple hava şartlarından azami derecede etkileniyorlar. Helikopterlerin uçuş güzergâhlarında meydana gelen hava değişimleri, kuvvetli rüzgârlar uçuşlarında ciddi risklere sebep oluyor. Dün yaşanan kazada benzeri bir meteoroloji problemi söz konusu olabilir.
Büyük Birlik Partisi (BBP) Genel Başkanı Muhsin Yazıcıoğlu ve yanındaki 4 kişiyi Kahramanmaraş'tan Yozgat'a götüren helikopterin pilotu Kaya Bey tecrübeli bir isim. Özellikle helikopter pilotlarında tecrübe ve birikimin çok önemi var. Fakat havacılık önce kurallara azami dikkat isteyen bir sektör ikinci sırda tecrübe geliyor.
Uçaklarla kıyaslandığında ise helikopterlerin çok daha karmaşık bir yapıya ve aerodinamik gövdeye sahip olduğu biliniyor. Bu sebeple helikopter pilotlarında tecrübe ve risk yönetimi uçaklara göre çok daha öne çıkmaktadır.
Med Air’e ait Bell 206L-4 Long Range model helikopterlerin üretim çalışmaları 1973 yılında başladı. 1978 yılında ilk modeli gökyüzüyle tanıştı. Dün kaza yaşayan helikopter ise 1992 yılında havacılık endüstrisiyle tanıştı. Dolayısıyla bu helikopterlerin dünya havacılık tarihinde çok iyi bir mazisi olduğu gibi çok sayıda kullananı söz konusu. Bell 206L-4 ani durumlarda konumunun belirlenmesine yardımcı olan hem GPS hem de ILT sistemi bulunuyor.
Özellikle ILT sistemi helikopterlerin şiddetli bir şekilde yer çarpmasıyla sarsıntıyı algılayarak devreye girip, sinyal gönderiyor. Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nün son aldığı kararlar çerçevesinde Acil Durum Yer Belirleme Cihazı’nın (Emergency Locater Transmitter) (ELT) helikopterlerde bulunması gerekiyor. Bu helikoptere de bu sistemin, Türkiye temsilcisi Altay firması tarafından takıldığını ilgili çevrelerden öğrendim. Bu durumda, Yazıcıoğlu ve beraberindekilerini taşıyan helikopterin şiddetle yere çarpmadığını söylemek mümkün.
Fakat Türkiye’de helikopterlerin uçuşunda, helikopter pilotlarının güvenli bir şekilde kullanımında ciddi sıkıntılar söz konusu.
Türkiye’de çok sayıda havaalanı, heliport, uçak, helikopter olmasına rağmen güvenli uçuş yapılacak hava sahası problemli. Çünkü Türk hava sahasının çoğunluğu askeri saha. Dolayısıyla hava sahamız sivil uçuşlara kapalı. Uçak ve helikopterlerin askeri hava sahasının dışında uçması, yasak bölgeye girmemesi gerekiyor.
Ayrıca sivil hava sahası da helikopterlere göre dizayn edilmiş değil. Ciddi anlamda helikopterlerin iniş-kalkış yapacağı heliport sorunu var. İstanbul ve Ankara gibi şehirlerin üzerinde uçuşlara notamlı alanın fazla olması da ayrı problem. Türkiye’de tahditli sahanın çok olması sebebiyle Türkiye içinde sefer yapan helikopterlerin uçuş rotaları belli alanlara sıkıştırılmış durumda. Zaman zaman düz ovalar yerine zorlu dağlar aşılması gerekiyor. Bu kaza vesile edilerek hava sahasının düzenlemesi gerekir.
Helikopter pilotlarından Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nün uygunsuz yere inmeme taahhüdü istemesine rağmen, uygun yerler oluşturmaması da bir diğer problem.
Şubat ayının ilk günü Sağlık Bakanlığı'nın Polonya’dan kiraladığı EC – 135 tipi helikopter, İstanbul'dan Ankara'ya giderken Bolu semalarında kayboldu. Ambulans helikopterin enkazı, 19 saat aramadan sonra bulanabildi. Helikopterde yaşamını yitiren pilotların cenazeleri kaza bölgesinden helikopterle alındı
Helikopterin kaybolduğu sırada bölgede yoğun sis ve tipinin kazaya neden olduğu ihtimali üzerinde duruldu. Henüz kaza kırım çalışması devam ediyor. Benzeri ilk yardım problemi kısa süre önce Kayseri'de düşen askeri helikopter içinde yaşandı.
