Dar ve daraltılmış bölge nedir?

Şerife GÜZEL/ANKARA

BAŞBAKAN Erdoğan’ın açıklamaları ile üzerinde çalışılmaya başlanılan dar bölge seçim sistemiyle ilgili detaylar netleşmeye başladı. Sistemin, tartışılan bir diğer seçim sistemi olan daraltılmış bölge ile benzerlik ve farkları şöyle:

DAR BÖLGE

İngiltere ve ABD’de uygulanıyor. Sisteme göre Türkiye’nin milletvekili sayısı olan 550 seçim çevresine ayrılması gerekiyor.

Oylar, coğrafi çevrelere göre değil, nüfusun bölünmesine göre dağıtılıyor.

Partiler, her bölgede bir aday gösterebiliyor.

Sistemde baraj olmuyor.

DARALTILMIŞ BÖLGE

D’hont sistemi olarak bilinen bu modelde iller, 5 milletvekili çıkaracak şekilde seçim çevrelerine ayrılıyor. Oylar, D’hont sisteminin yüzde 5’lik baraj kuralıyla paylaştırılıyor.

D’hont sistemi olarak Türkiye’de denenen sistemlerden olan daraltılmış bölge uygulamasında partilerin aldığı oylar, belirli bir yüzdelik dilim üzerinden ele alınarak ülke barajı uygulamasıyla birlikte ele alınıyor.

Daraltılmış bölge uygulamasında bölge barajı da konulabiliyor. Bir partinin ülke barajını aşamaması durumunda milletvekili çıkarma şansı bulunmuyor.

Sistem, 1987/91 seçimlerinde Türkiye’de uygulandı. Türkiye’deki uygulamasında, ülke barajının yanı sıra bölge barajı da getirildi. 1991 seçimlerinde partiler, bölgede çıkarılacak milletvekillerinin iki katı aday belirledi. Seçmen, oy verirken, partinin yanı sıra adayını da tercih etti.