ABD-İsrail saldırıları sürüyor: İran'da hangi üst düzey isimler öldürüldü?

ABD ve İsrail, 28 Şubat sabahı İran'a başlattıkları saldırılar kapsamında İran'ın en üst düzey isimleri hedef alınarak öldürüldü.

ABD-İsrail operasyonu kapsamında hedef alınan ilk isimlerden biri İran'ın eski dini lideri Hamaney oldu. Son operasyonlarda İran'ın kilit isimlerinden Ali Laricani de hedef alınarak öldürüldü. 20 gündür devam eden saldırılarda İran'da hangi önemli isimler hayatını kaybetti?

Ali Hamaney

Yaş: 86, öldüğü doğrulandı
Görevi: İran İslam Cumhuriyeti'nin Dini Lideri

Ali Hamaney, ülkenin en üst lideri olarak İran'ın ulusal güvenliğine ilişkin tüm konularda son sözü söyleyen isimdi. 86 yaşındaki lider, 1979’da Şah'ın devrilmesine yol açan hareketin önemli figürlerinden biriydi ve 1989'da devrim lideri Ruhullah Humeyni'nin ardından dini lider olmuştu. Hamaney, hükümet karşıtı protestolara yönelik sert baskıların yaşandığı dönemlerde iktidardaydı. Şubat ortasında, ABD'den gelebilecek herhangi bir saldırıya İran’ın karşılık vermeye hazır olduğunu söylemişti.

ABD-İsrail saldırılarında öldürülmesinin ardından yerine oğlu Mücteba Hamaney geçti.

Ali Laricani

Yaş: 67, öldüğü doğrulandı
Görevi: İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri

Devrim Muhafızları kökenli eski bir asker olan Laricani, İran'ın en güçlü güvenlik organlarından biri olan Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi’nin başındaydı. Aynı zamanda öldürülen dini lider Hamaney'in en önemli diplomatik temsilcilerinden ve uygulayıcılarından biriydi.

Saldırılar öncesinde, komşu ülkelere gönderilerek ABD saldırılarına topraklarını açmaları halinde misilleme yapılacağı uyarısında bulunmuştu. Geçen ay binlerce protestocunun öldüğü sert müdahaleleri de yönetmişti. Hamaney tarafından en zorlu diplomatik görevler için görevlendirilen Laricani, bu yıl Vladimir Putin ile görüşmek üzere Rusya'ya gönderilmiş, 2024'te ise Suriye lideri Beşar Esad'a İran'ın desteğini çektiğini iletmişti.

.png

Gulam Rıza Süleymani

Yaş: 60'lı yaşların başı, öldüğü doğrulandı
Görevi: Besic Güçleri Komutanı

Gulam Rıza Süleymani, İran'daki protestoların bastırılmasında kilit rol oynadı. Komuta ettiği yaklaşık 700 bin kişilik paramiliter gönüllü güç, Ocak ayında ülke genelindeki rejim karşıtı gösteriler sırasında binlerce protestocuya müdahale edilmesinde etkili oldu. Bu nedenle ABD ve Avrupa Birliği tarafından yaptırımlara tabi tutuldu.

Ali Şemhani

Yaş: 70, öldüğü doğrulandı
Görevi: İran Savunma Konseyi Genel Sekreteri

Ali Şemhani, Haziran 2025'teki savaşın ardından askeri strateji geliştirmek amacıyla kurulan Savunma Konseyi'nin başındaydı. Geçen yılki bir İsrail hava saldırısında ağır yaralanmıştı. Daha önce Ulusal Güvenlik Konseyi’ni yönetmiş ve İran donanmasına komuta etmişti.

Muhammed Pakpur

Yaş: 65, öldüğü doğrulandı
Görevi: Devrim Muhafızları Komutanı

General Muhammed Pakpur, selefi Hüseyin Salami'nin Haziran 2025'teki saldırılarda öldürülmesinin ardından bu göreve atanmıştı. Daha önce Devrim Muhafızları kara kuvvetlerinin komutanıydı ve İran topraklarının savunulmasından sorumluydu. Aynı zamanda bu yılki protestoların bastırılmasında aktif rol oynayan güçleri yönetmişti.

Aziz Nasırzade

Yaş: 62, öldüğü doğrulandı

Görev: Savunma Bakanı

2024’ten bu yana İran'ın en üst düzey sivil savunma yetkilisi olan Aziz Nasırzade, daha önce İran Silahlı Kuvvetleri'nde genelkurmay başkan yardımcılığı görevinde bulunuyordu. 2021 yılına kadar ise İran Hava Kuvvetleri Komutanı olarak görev yaptı.

İsmail Hatib

Yaş: 64, öldüğü doğrulandı

Görev: İstihbarat Bakanı

HAYATTA OLANLAR

Mesud Pezeşkiyan

Yaş: 71, hayatta
Görevi: İran Cumhurbaşkanı

Mesleği doktor olan Mesud Pezeşkiyan, 2024’te siyasi, sosyal ve ekonomik reform vaadiyle cumhurbaşkanı seçildi. ABD ile yeniden müzakerelere girerek yaptırımları sona erdirme sözü vermişti.

Ancak ekonomik krizi kontrol altına alamaması ve Washington ile yürütülen nükleer görüşmelerin sonuçsuz kalması nedeniyle giderek etkisizleşti.

Muhammed Kalibaf

Yaş: 64, hayatta
Görevi: İran Meclis Başkanı, askeri koordinatör

Muhafazakar bir siyasetçi olan Kalibaf, polis teşkilatı ve İran’ın füze programını yöneten Devrim Muhafızları ile yakın ilişkilere sahip. Kitlesel protestoların bastırılmasında önemli rol oynadı. Daha önce Devrim Muhafızları’nın hava kuvvetlerinde komutanlık yaptı, ardından emniyet genel müdürü oldu ve sonrasında Tahran belediye başkanlığı görevini üstlendi.