Kan tahlili orucu bozar mı? Diyanet'e göre oruçluyken kan tahlili yaptırmak orucu bozar mı?
Ramazan gibi oruç tutulan dönemlerde kanla ilgili işlemler, "Kan tahlili orucu bozar mı?" sorusunu akla getirir. İslam fıkhında, orucu bozan eylemler arasında kasıtlı yeme içme veya gıda niteliğindeki maddeleri almak yer alır. Kan tahlili, doktorun gerekli gördüğü bir test olup, beslenme amacı değil tıbbi bir amaç taşır. Diyanet'in konuya ilişkin açıklamasına göre kan vermek, vücuttan sıvı çıkışı şeklinde gerçekleştiği için orucu bozmaz; aksine vücuda kan alma –gıda niteliği taşıdığı kabul edildiğinden– orucu bozar.
ABONE OLOruç, imsaktan iftar vaktine kadar bilinçli olarak yemeyi ve içmeyi terk etme esasına dayalı bir ibadettir. Bu çerçevede, insan iradesine bağlı olmayan, beslenme amacı gütmeyen eylemler orucu bozmadığı gibi, vücuda yiyecek içecek sokma amacı taşımadıkça çoğu tıbbi işlem de ibadeti geçersiz kılmaz. “Kan tahlili orucu bozar mı?” sorusunun yanıtı da yine İslami temel prensiplerle uyumludur.
Diyanet İşleri Başkanlığı, kan vermekle ilgili bir fetvada, Hz. Peygamber’den (s.a.s) “Hacamat yapanın ve yaptıranın orucu bozulur” hadisinin yanı sıra, başka rivayetlerde Hz. Peygamber’in (s.a.s) oruçlu iken hacamat yaptırdığını belirttiğini de dile getirir. Bu çelişkili gibi görünen hadisler, âlimlerin çoğunluğunca “kasıtlı yeme içmeye benzer bir fiil olmadığı” ve “vücut güçten düşerse orucu bozma ihtiyacı duyulabileceği” şeklinde açıklanır. Günümüzde kan aldırma –dolayısıyla kan tahlili– işlemi steril iğneler ve laboratuvar koşullarında gerçekleştirilir; bu süreçte kişinin kasıtlı beslenmesi veya boğazına yiyecek içecek akması söz konusu olmaz. Dolayısıyla oruç bütünlüğü zarar görmez.