HABERTURK.COM

Küresel bir salgın olan koronavirüsün etkileri sürerken bu tip dönemlerde sıkça görülen, bilimsel gerçekliği olmayan bilgi paylaşımları toplumda endişeye yol açıyor. Uzmanlar kendimizi ve aileleri korumak için alınan tedbirlerin bilimsel gerçekliğe dayanmasının önemini vurguluyor.

 

Geçen hafta dünya çapında birçok ülkede UNICEF ismi kullanılarak sahte bir sosyal medya hesabından yayınlanan “Dondurma ve soğuk gıdalardan uzak durmak salgına karşı koruyucu olabilir” iddiası da işte böyle gerçekliğe dayanmayan bilim dışı bir hurafe olarak sosyal medyada takipçileri yanılttı. UNICEF, bu paylaşımı hem global hem de Türkiye’deki hesaplarından yalanladı. Kaldı ki Avrupa Gıda Güvenliği Kurumu EFSA’da koronavirüsün gıda yoluyla bulaşması ihtimaline dair herhangi bir kanıt olmadığını ifade etmişti.

 

UNICEF TARAFINDAN YALANLANDI

UNICEF adının kullanıldığı manipülatif bir paylaşımda dondurma ve soğuk gıdalardan kaçınmak gerektiği ileri sürülerek kamuoyu yanıltıldı. Ancak UNICEF’ten yapılan açıklamada, böyle bir bilgi paylaşımında kesinlikle bulunulmadığı, bilginin sahte bir sosyal medya hesabından yayıldığı, bu nedenle sadece UNICEF’in resmi sayfalarının takip edilmesi önerisinde bulunuldu. 

KORONAVİRÜS SON DAKİKA HABERLERİ İÇİN TIKLAYINIZ!

UNICEF’ten yapılan detaylı açıklamada şu ifadelere dikkat çekildi: “Ne var ki pek çok insan virüse ve nasıl korunulacağına ilişkin bilgiler paylaşırken bu bilgilerden ancak bir kısmı yararlı ya da güvenilir niteliktedir. Sağlık alanında bir kriz ortaya çıkmışken ortaya atılan yanlış bilgiler paranoyayı, korkuyu ve insanları damgalama gibi davranışları yaygınlaştırabilir. Böyle bir durumun ayrıca insanları virüse karşı korunmasız ve daha açık hale getirmesi gibi bir riski de vardır.

Örneğin, son dönemde dünyada çeşitli dillerde çevrimiçi yayılan ve içeriğinin UNICEF görüşü olduğu iddia edilen yanlış bir mesaja göre, başka hususların yanı sıra, dondurma ve diğer soğuk yiyeceklerden uzak durulması hastalığı önleyebilecektir… Bu, hiç kuşkusuz, tamamen yanlıştır. Bu tür yanlış bilgileri uydurup yayanlara tek ve basit bir mesajımız olacak: YAPMAYIN!  Yanlış bilgiler paylaşılması ve üstelik bu bilgilere güvenilir kuruluşlara atıfta bulunarak inandırıcılık kazandırmaya yeltenilmesi tehlikelidir ve yanlıştır.”

BBC Reality Check ekibi dikkate almamamız gereken koronavirüs şehir efsanelerini araştırdı. İşte koronavirüsten koruduğu ya da aksine virüse karşı iyi gelmediği gibi bilimdışı iddialara yönelik bilinmesi gereken gerçekler...

'DONDURMADAN KAÇININ' HURAFESİ

Dondurma ve diğer soğuk gıdalardan kaçınmanın hastalığı önlemeye yardımcı olabileceği ifade ediliyor ancak uzmanlar bunun tamamen yanlış olduğunu belirtiyor. Grip virüsünün yaz aylarında hayatta kalamadığı bir gerçek olsa da ısının yeni koronavirüsü nasıl etkilediği henüz bilinmiyor. Dondurmadan uzak durmak, soğuk yiyecek ve içecek tercih etmemenin virüsle mücadelede işe yarayacağı bilgisi bu anlamda gerçeği yansıtmıyor. Virüsün sıcaklıkların artmasıyla ortadan kalkacağını söylemek gibi, soğuk yiyecek ya da gıdaların yayılımı artıracağı iddiası da bilimsel dayanaktan yoksun. Virüsün yayılmasını arttıracağı düşüncesiyle dondurmadan ya da soğuk içeceklerden uzak durulması gerektiği konusu resmi kurumlarca doğrulanmış değil. 

Bu konuda BBC'ye değerlendirmede bulunan Londra Hijyen ve Tropik Hastalıklar Fakültesi'nden Profesör Sally Bloomfield, “Vücudunuzu ısıtmaya veya kendinizi güneşe maruz bırakmaya çalışmak tamamen etkisizdir. Virüs vücudunuza girdiğinde, onu öldürmenin bir yolu yoktur. Vücudunuz sadece onunla savaşmak zorundadır. Vücudun dışında virüsü aktif olarak öldürmek için yaklaşık 60 dereceye ihtiyacınız var. Bu, herhangi bir banyo veya saunadan çok daha sıcak. Yatak çarşaflarını veya havluları 60 derecede yıkamak iyi bir fikir çünkü bu, kumaştaki virüsleri öldürebilir. Ancak cildinizi yıkamak için iyi bir seçenek değildir. Ayrıca sıcak bir banyo yapmak veya sıcak sıvılar içmek, gerçek vücut sıcaklığınızı değiştirmez” diyor.

EV YAPIMI DEZENFEKTAN İDDİASI

Şüphesiz ki koronavirüsten korunmada en önemli faktör elleri yıkamak. Elleri yıkamak virüsün yayılmasını önlemenin anahtarlarından bir tanesi. El temizliğinin önemli olması üzerine bazı ülkelerde el dezenfektanı kıtlığı yaşandı. İtalya'da kıtlık raporları ortaya çıktıkça, sosyal medyada ev yapımı el dezenfektanı tarifleri ortaya çıkmaya başladı. Bu tariflerin ülkenin en popüler markalarından birine ait olduğu iddia edildi. Ancak bu karışımın yüzeylerin temizlenmesi için daha uygun bir dezenfektan olduğu belirtilerek, bilim insanlarınca bu karışımın cilt üzerine kullanılmaması gerektiği ifade edildi. Alkol bazlı el jelleri genellikle yüzde 60-70 alkol içeriğinin üstünde ise cilt üzerinde daha yumuşak olmasını sağlayan yumuşatıcılar içeriyor. Profesör Sally Bloomfield, evde elleri dezenfekte etmek için etkili bir ürün yapılabileceğine inanmadığını söylüyor. ABD Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri (CDC),yüzeylerin temizliği için ise en yaygın ev dezenfektanlarını kullanmanın etkili olacağı uyarısında bulunuyor.

SARIMSAK İŞE YARAR MI? 

Sosyal medyada sarımsak yemenin enfeksiyonu önlediğine dair paylaşımlar yapılıyor. Ancak Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ),sarımsağın bazı antimikrobiyal özelliklere sahip olan sağlıklı bir gıda olduğunu fakat sarımsak tüketmenin insanları yeni tip koronavirüsten koruyabildiğine dair bir kanıt olmadığını söylüyor.

Birçok durumda bu tür gıdalar, kanıta dayalı tıbbi tavsiyelere uymayı engellemediği sürece kendi başlarına zararlı değil ama zararlı olma potansiyelleri de yok değil. Güney Çin Sabah Postası gazetesi, 1.5 kg çiğ sarımsak tükettikten sonra şiddetli boğaz iltihabı nedeniyle hastanede tedavi görmek zorunda kalan bir kadının hikayesini paylaştı. Genel olarak, sebze ve meyve tüketmek, su içmek sağlıklı olmaya yardımcıdır. Fakat spesifik gıdaların koronavirüsle savaşmaya yardımcı olacağına dair herhangi bir kanıt yok.

MUCİZE MİNERALLER PALAVRASI

Farklı platformlarda binlerce takipçisi olan YouTuber Jordan Sather’ın MMS adı verilen bir mineral takviyesinin koronavirüsü yok edeceğini iddia ettiği belirtildi. Sather, Twitter hesabından ocak ayında yaptığı paylaşımda, MMS’in yalnızca etkili bir kanser hücresi katili değil, aynı zamanda koronavirüsü de silebilen bir ürün olduğunu söyledi.

BBC’ye göre; geçen yıl ABD Gıda ve İlaç Dairesi (FDA),MMS kullanmanın zararları hakkında uyarıda bulundu. Farklı ülkelerdeki sağlık yetkilileri de bu konuda uyarılar yayınladı. FDA, bu ürünlerin herhangi bir hastalığı tedavi etmek için güvenli veya etkili olduğunu gösteren hiçbir araştırmanın olmadığını belirtti. Kullanıldığı takdirde bulantı, kusma, ishal ve şiddetli dehidrasyon (vücudun fonksiyonlarını yerine getirebilmesi için gereken sıvı miktarının karşılanamaması) semptomlarına neden olabileceği konusunda uyarılar yapıldı.

24 SAATGÜNÜN ÖZETİ
24 saat
24 saat günün önemli haberleri ve gelişmeleri