Habertürk
    Takipte Kalın!
      Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin
        Haberler Kültür-Sanat

        Ömür Gedik 9 Şubat tarihli yazısında özetle Altın Kestane ödüllerini veren 26 kişilik çoğu Siyad üyesi sinema yazarını, adlarından bahsettirmek için popüler oyuncuları ve isimleri hedef seçmekle itham ediyor. Hatta daha da ileri giderek Siyad üyeleriyle ters düşen Hıncal Uluç gibi bazı isimlerin bilerek cezalandırıldığını ima ediyor. Gedik’e göre Beren Saat’le Okan Bayulgen’in en kötü performans kestanelerine layık görülmesi haksızlık. “Oysa ne kötüler vardı, isimleri bile yoktu” diyor Gedik. Burada Ömür Gedik’in de bir Siyad (Sinema Yazarları Derneği) üyesi olduğunu hemen not düşelim.

        Bundan iki gün sonra Cengiz Semercioğlu köşesinde bir karşı yazı kaleme aldı. Yazının ana temasını Gedik’in aynı gün sütununa taşıdığı başka bir haber oluşturuyordu. Ünlü Amerikalı aktris Sandra Bullock bu yıl, “Blind Side”la Oscar’a, “All About Steve”leyse konusunda artık bir kült haline gelmiş olan Altın Kestanelerin Amerikan muadili Razzies’e aday gösterilmişti. Yani bir sinemacı iki farklı performansıyla hem çok iyi hem de çok kötü bir performans sergileyebilirdi. Semercioğlu’na göre Altın Kestane’de ödül almak o kişinin çok kötü bir oyuncu olduğunu değil sadece o performansıyla başarısız olduğunu gösterirdi. Hem dünyadaki tüm diğer benzeri organizasyonlarda kötüler hep popüler isimlerden seçilmiyor muydu? Ne vardı ki bunda? Semercioğlu meslektaşının bazı ödüllerin kasten cezalandırmak amacıyla verildiği ithamınaysa hiç girmiyordu.

        Açıkçası Ömür Gedik kendi yazdığı iddialı yazının ruhuna ters düşen bir haberi nasıl olurda aynı gün o yazının altında yayınlar bilemiyorum fakat bu başka bir konu. Meselenin özüne indiğimizde her iki yazarın da haklı oldukları taraflar olduğunu kabul etmekle birlikte asıl sorunun yine seçim sisteminde ve jüri üyelerinde olduğunu görüyoruz. Türkiye’de sinema ile ilgili verilen iyi veya “fena” tüm ödüllerden sonra meydana gelen tartışmaların kaynağı buradadır.

        Cengiz Semercioğlu haklı olarak The Golden Raspberry Awards (Altın Ahududu Ödülleri) gibi ödüllerin asıl hedefinin popüler oyuncular olduğunu ve amacın da ses getirmek olduğunu söylüyor. İyi ama Razzies’lerde oy kullananlar kim? Her yıl Oscar töreninden bir gün önce verilen Altın Ahududu ödülleri bu yıl 30. kez düzenlenecek. Her yıl kurucusu John B. Wilson tarafından açıklanan ödüller yaklaşık 650 üyenin oylarıyla belirleniyor. Peki bu üyeler aynı Altın Kestane’ler gibi sadece sinema yazarlarından mı oluşuyor? Hayır ne münasebet efendim! Eleştirmenler de dahil, sinema profesyonelleri, halkla ilişkiler uzmanları ve sinemaseverlerden meydana gelen geniş bir kesim oy veriyor bu ödüller için. Üye olmak içinse belirli bir ücret ödemeniz yeterli. İsteyen http://www.razzies.com/ sitesine girerek Razzies üyesi olabilir ve yeterli görülürse oy kullanabilir. Sonuçta Razzies’e layık görülenler de doğal olarak popüler olanlar arasından çıkar. Zira bu kadar farklı kesimden gelen ve farklı uzmanlıkları olan kişilerin o yıl vizyona giren tüm filmleri seyretmesi ve konsensüsle bir karara varması olabilecek bir şey değil. Bizdeki durumsa bunun tam tersi. 24’ü Siyad Üyesi olan 26 yazar bir araya gelmiş ve en kötüleri seçmiş. Peki, ama diğer prestijli ödül törenlerinde birçok kez jüri üyeliği yapan bu arkadaşlar neden acaba oralarda da popüler olmaya çalışmıyor? Neden en çok seyredilen, en çok ilgi duyulan filmler ödüllerle ayrılamıyor o festivallerden? Doğal olarak bir profesyonel ve sanatsal yetkinlik gerekiyor değil mi ödül almak için. Sadece popülerlik yeterli olmamalı doğal olarak. İyi de popüler olmak en kötü seçilmek için nasıl yeterli olabiliyor? Bu soruyu da sormamız gerekmez mi?

        Burada Ömür Gedik’in hakkını teslim etmek lazım! Altın Kestaneleri oylayan 26 jüri üyesi seslerini duyurabilmek ve bir takım kişileri cezalandırabilmek adına yanlış bir iş yapmıştır. Öyle ki geçtiğimiz hafta ele aldığım eleştirisinin Hıncal Uluç’a pahalıya patladığı açıkça görülüyor. Uluç, tadına doyulmaz sinema kültürünü No Ofsayt’taki rolüyle taçlandırdığı için “umut veren geçkin oyuncu” ironisiyle Jüri Özel Ödülüne layık görüldü. Tamam, esprili fakat bir hesabın kapatıldığı açıkça görülüyor. Okan Bayülgen ve Beren Saat’in basına karşı olan tutumları da ortada. Yani bu ödülleri performanslarından dolayı değil hem popüler hem de sinema yazarlarına karşı mesafeli hatta muhalif oldukları için aldılar. Oysa Altın Kestaneler Razzie’ler gibi geniş tabanlı ve çok sesli bir şekilde oylansaydı ve yine aynı sonuçlar çıksaydı, kim ne diyebilirdi?

        Geçen yazımda da söylediğim gibi kimse kendi imkanlarıyla vereceği bir ödül için kimseden rıza beklemek zorunda tabi ki değil. Fakat Altın Kestane Ödüllerini veren 26 kişinin 24’ü kimi temsil ettiklerine dikkat etmek zorunda. Bu mesele ve bundan önceki yüzlercesi sinema kamuoyunda Siyad’ın kendi hesabına çalışan, sinema sektörünün gelişimiyle ilgilenmeyen ve popüler olmaya çalışan yazarlardan oluştuğu izleniminin doğmasına yol açıyor. Düşünün ki yıllardır büyük tüm festivallerin ön jürilerinde aday filmleri seçerken büyük oranda popüler olmayan, az izlenen ve minimal olay örgülü filmleri tercih eden bir topluluğun 24 üyesi, konu en kötüleri seçmeye gelince en popüler, klasik olay örgülü ve kendisiyle en ihtilaflı filmleri ve oyuncuları tercih ediyor. Sonra da tüm suç doğal olarak Siyad gibi Türk sinemasının gelişimi için olmazsa olmaz bir derneğin üzerine kalıyor.

        Siyad’ın kendini bu algıdan kesinlikle kurtarması lazım. Zaten Siyad üyelerinin önemli bir kısmının bu durumdan dolayı büyük üzüntü duyduğunu da biliyorum. Ömür Gedik tek örnek değil. Siyad yönetimi gerekirse üyeleriyle teker teker konuşarak gerekirse de bağlayıcı bir kararla bu tip yanlış anlaşılmaya mahal verecek ve sektörde sinema yazarlarının güvenilirliklerini zedeleyen, ağırlıklı olarak Siyad üyelerinden oluşmuş organizasyonların katılımına belirli sınırlar getirmelidir. Burada Altın Kestane Ödüllerini gereğinden fazla ciddiye aldığım düşünülebilir fakat dediğim gibi asıl problem Türkiye’deki festival organizasyonlarının yapısıdır. Kamuoyunda meydana gelen tartışmaların büyük bir bölümünün sinema yazarlarından kaynaklandığına dair bir kanaat var. Halbuki A kategorisi dediğimiz Antalya Altın Portakal, İstanbul Film Festivali ve Adana Altın Koza gibi büyük organizasyonlarda tartışmalara yol açan sonuçların temel olarak iki ana nedeni vardır. Yetersiz hukuki mevzuat yüzünden gelişemeyen meslek birlikleri ve bizzat bu festivalleri düzenleyen kurulların ön jüri seçimindeki objektif olmayan tutumları. Suç devletin gerekli yapılanmayı oluşturamamasındadır; çünkü Siyad hariç ortak hareket edebilen, sinema sorunlarını üzerine düşünen ve çözüm üretebilen meslek birliklerinin oluşmasını sağlayamamıştır. Suç festival kurullarındadır çünkü özellikle ön jüri üyelerini belirleyen genel sanat yönetmenleri tamamıyla öznel bir şekilde kendi sinema anlayışları doğrultusunda seçim yapmaktadır. Bundan sonra artık jüri üyelerini geniş bir tabandan ve çoğulcu bir yapıyla da seçseniz sonuç değişmeyecektir. Zira bir amaca ulaşmak için tüm oy veren kesimleri etkilemeniz gerekmez. Seçenekleri belirleyen sonucu da belirler? Gelecek yazımda bu problemin nasıl çözümlenebileceğini dünyadan konuyla ilgili örnekler vererek açıklamaya çalışacağım.

        fatihomeroglu@cyapim.com.tr

        ÖNERİLEN VİDEO

        Kurtulmuş, YENİ Parti Genel Başkanı Özel'i ziyaret etti

        TBMM (AA) - TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş, Yeni Parti Genel Başkanı Özgür Özel ile görüştü. (AA)

        GÜNÜN ÖNEMLİ MANŞETLERİ