Dijital çağın 'karışık kasetleri'

Müzikte dijital devrim 1999'da MP3 teknolojisinin bulunması ve Napster'la başladı. Bu devrimin dinleyici kültürünü değiştiren yansımalarıysa tam 15 sene sonra iyice hayatımıza yerleşiyor...

Giriş: 11 Ekim 2014 - 10:09 Güncelleme: 11 Ekim 2014 - 10:10

Google’da haber kaynağınızı Habertürk olarak seçmek için tıklayın

2014, internet üzerinden müzik yayını yapan servisler ve dijital müzik aplikasyonları için epey hızlı geçti. Amazon’un internet üzerinden yayın yapan müzik servisi Prime Music’i açması, her âna uygun müzik için kürasyon hizmeti sunan Songza’nın Google tarafından alınması ve kulaklıklarıyla tanıdığımız Dr. Dre’s Beats’in önce müzik yayın servisi açması sonrasında ise Apple tarafından satın alınması bunlardan sadece birkaçı... Geçtiğimiz günlerde Moody’s Yatırımcı Servisi tarafından yapılan açıklamaya göre; Google, Amazon ve Apple gibi müşteri kitlesi hazır büyük markaların internet üzerinden yayın yapan müzik servisi işine girmesi, plak şirketlerinin kârını artıracak ve müzik endüstrisini hareketlendirecek. Warner, Sony ve Universal gibi 2013’ü zararla kapayan plak şirketlerinin, bu gelişmelerin ışığında uzun zamandan sonra kâr etmesi bekleniyor.

Moody’s, hazırladığı küresel kredi araştırmasında; teknoloji devlerinin ellerindeki serveti plak şirketlerinin kataloglarına imtiyazlı erişim hakkı için harcamaktan çekinmediklerinden ve bu gelirin ekstra bir maliyeti olmaması sebebiyle içerik lisanslamasından gelen paranın müzik şirketlerinin kazançlarına kazanç katacağını duyurmuş. Akıllı cihaz kullanımının yoğun olduğu birçok Avrupa ülkesinde mobil internet kullanımı sabit internet kullanımını çoktan geçti. Türkiye’de Vodafone geçtiğimiz hafta yaptığı basın toplantısıyla 2010’da start verdikleri ve bu sene başlattıkları “Dijital Dönüşüm Hareketi” kapsamında yenilenen Vodafone Red tarifesi sayesinde Türkiye’de mobil kullanımın ilk kez sabiti ikiye katladığını ilan etti. Mobil internet kullanımının ne anlama geldiğini sanırım hepimiz biliyoruz: “Kılçıksız Eğlence”. Mobil cihazda ya oyun oynanıyor ya da müzik dinleniyorken, teknoloji markaları ürünlerini pazarlamak için sürekli iyi içerik aramak zorundalar. Hal böyleyken yerli plak şirketlerinin hâlâ neyin endişesinde olduğunu anlamak güç. İnternet üzerinden yayın yapan müzik servislerinin Türkiye’de karşılaştıkları en büyük problem ana akım pop müzik; yani halkın çoğunun dinlediği müziği repertuvarlarına ekleyememek. 2-3 sene önce korsan ve dijitalden para kazanamama bahaneleri vardı. Ancak bugün dinleyicinin yasal müzik platformlarından müzik dinleme alışkanlığına neden engel olduğunu anlamak mümkün değil.

Deezer Türkiye’yi uluslararası dijital yarışa dahil eden ender markalardan. Geçtiğimiz nisan yapılan anlaşma sonucu Samsung akıllı cihazlar artık Deezer aplikasyonu önceden yüklenmiş satılıyor. Daha da güzeli; Samsung sahipleri Deezer’ın içeriğine üç ay boyunca reklamsız erişme imkânı kazanıyorlar. Üç ay, iyi müzik dinleme zevkine alışmak için yeterli bir zaman. Samsung’un müşterilerine bu imkânı sunması yasal müzik dinleme alışkanlığını geliştirmek açısından çok önemli. Ancak Deezer’ın yerli müzik eğlence sektörüne esas katkısı MEDIMEX yani İtalya’da gerçekleşen Akdeniz Müzik Fuarı’na bakınca anlaşılıyor. Son yıllarda geniş bir hayran kitlesi kazanan The Ringo Jets, MEDIMEX’in Deezer’la ortak gerçekleştirdiği “Deezer Yılın Grubu” yarışmasında rekabet ediyor. Yıllardır albümlerine binlerce lira harcanan ana akım popçular “yurtdışına açılma” ülküsünde bir adım dahi atamamışken The Ringo Jets’in bunu düşük bütçe ve dijital dağıtım gücüyle başarması gerçekten ironik.

Dijital müzik servisleri sayesinde milyonlarca CD tek uygulamayla erişilebilir hale geldiğinden beri teknoloji firmaları tek bir şeyin peşinde: Halihazırda var olan repertuvara ses kalitesi, kişiye özel seçki, öneri ve keşif özellikleri ekleyerek hâlâ çok geç kalmamışken müziğin pazarlama gücünden yararlanabilmek.

Öyle bir müzik ansiklopedisi düşünün ki aradığınız gruba erişmekle kalmıyor, benzer ve yeni grup önerileri de alabiliyorsunuz. Servisin yola çıkış hedefi basit: “Müziğin IMDB’si olmak”. Arkadaş sohbetlerinde Led Zeppelin’in IV albümünden “Stairway to Heaven” parçasının kaç kez kaydedildiğini sayarak hava atmak için kullanabileceğiniz Musikki’nin diğer bir işlevi, benzer müzikleri eşleştirme özelliği sayesinde yeni müzik keşfetme imkânı sunması. Yakın zamanda 500 bin Euro fon kazanan servisin çok yakında IMDB ayarında bir data bankası olması bekleniyor.

Steve Jobs, internet üzerinden yayın yapan müzik servislerine kesinlikle karşı olduğunu defalarca kez dile getirdi. Ancak eğlence içeriği aracılığıyla cihaz satma rekabetinin giderek arttığı bir ortamda Apple da üyelik modeliyle müzik servisine girmeye mecbur kaldı. Dijital çağın “karışık kaseti” Dr. Dre’s Beats, şu an piyasada bulunan en iyi kürasyonu sunuyor. Hem algoritma hem de insan editörlüğü üzerine kurulu öneriler, uygulamayı açtığınız andan itibaren tüm aktivitelerinizi değerlendirerek size seçkiler sunuyor.

Pono’nun iddiası müziği dinleyiciye “stüdyo kaydı esnasında çıkan ses kalitesinde” ulaştırmak. Müziği sıkıştırıp ses kalitesinden ödün veren MP3 teknolojilerinin aksine Pono’nun işlevi, müziği yüksek çözünürlüklü yani 24-bit 192kHz ses kalitesinde sunmak. Geçtiğimiz aylarda verdiği İstanbul konserinde de Pono müzik indirme servisi ve müzik çaların tanıtımını yapan Neil Young, çıkış tarihini Ekim 2014 olarak bildirse de henüz bir gelişme yok. Neil Young’ın Türkiye konseri için 40 sene beklediği düşünülecek olursa yakın zamanda tekno marketlerde Pono çalar görmeyi beklemediğimi itiraf etmeliyim.

Tidal’ın sloganı sağlam; “müzisyenlerin müziklerini duymanızı istedikleri gibi duyun”. Şimdilik sadece İngiltere’de aktif olan servis iyi müzik dinleyicisinin aradığı hemen her türlü özelliğe sahip... Kürasyon, internet üzerinden yayın ve hızıyla temiz, aslına uygun, hi-fi ses deneyimi sunuyor.