Habertürk
    Takipte Kalın!
      Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin
        Haberler Kültür-Sanat

        İlk kez 2002’de sinemaya uyarlanan Resident Evil, hit bir video oyunu esasen. Bu durum da her ne kadar içinde bilimkurgu, korku ve aksiyon öğeleri bulunduran bir zombi filmine dönüşse de, bilgisayar oyunu uyarlaması alanında adının geçmesini sağlıyor serinin. Zaten Paul W. S. Anderson gibi bu konseptin içinde ‘bütçeye yakışır’ işler gerçekleştiren bir ismin varlığı da boşuna değil. Son ‘Resident Evil’ da kanımca serinin ikinci halkası “Ölümcül Deney: Kıyamet’in ardından en başarılısı. Zira ‘aksiyon tonlu zombi filmi’ iskeletinden bir ‘siberpunk veya kıyamet sonrası bilimkurgu’ motivasyonu çıkartarmasıyla özündeki fikri biraz olsun farklılaştırınca, değişik alt metinlerle keyifli bir yolculuk sunmayı beceriyor.

        Ülkemizde ‘Ölümcül Deney’ adıyla bilinse de dördüncü filmi “Resident Evil: Ölümden Sonra” ismiyle vizyona giren zombi filmi serisinin son ayağı, aslında seri açısından farklı bir yere yerleşiyor. Öyle ki burada Umbrella Corporations’a karşı çıkan denek Alice, klonlanarak başlıyor, devamında siberpunk bir dünyada Matrix’cilik oynuyor, ardından kıyamet sonrası bir portreyle mücadele ediyor, bununla da kalmayıp envai çeşit zombiyi doğruyor.

        Serinin özündeki ‘korku’ geleneğinin bilimkurguya kaydığı halkası

        Yani daha çok bilgisayar oyunu uyarlamalarının idare eden yönetmeni olarak tanıdığımız Paul W. S. Anderson’ın burada serinin açısından değişik bir şeye imza atma amacıyla yola çıktığı söylenebilir. Bunun için de bütçenin ilk filmin iki katına çıkması projenin lehine yansımış diyebiliriz. Özellikle ilk iki filmin aksiyon tonlu zombi filmi iskeletinin üçüncü eserde western ve kıyamet sonrası bilimkurgu motifleriyle sarılmasının ardından, burada ilk 35 dakikada gerçek anlamda kendimizi siber-punk bilimkurgu alt türünün içinde hissediyoruz.

        Milla Jovovich’in canlandırdığı Alice’in ‘Matrix’deki Ajan Smith’i andıran bir otorite figürüyle çatışarak teknolojik şehir portresinin ‘kıyamet sonrası’na çevrilmesiyle son bulan çatışması bilimkurguseverleri memnun edecek cinsten. Hatta birkaç sahnede ‘Bullet-time’ ekolünden de izler taşıyor.

        Özellikle de bu duruma ulaşırken yüksek aksiyon dozajı ile klonlanma teknolojisi sayesinde gelen üç Milla Jovovich de köprü işlevi görünce, üç boyutlu sinemanın zevkine varıyorsunuz. Öyle ki filmin Real-D teknolojisiyle çekilen bu versiyonunda her türlü alet edevat salonun derinliğinde kayboluyor.

        Köpek zombinin yanına bir de cellat zombi eklenmesi seri için önemli

        Ancak bunun devamında filmin alışık olduğumuz ‘kapalı alana sığınarak zombilerden kaçma’ mizansenini uygulayarak serinin ilk üç ayağının geleneğine geri dönüş yapması, bir avuç inciri berbat ediyor. Yine de Anderson’ın önceki filmlerini bildiğimizden bu Resident Evil’ın ikinci filmde köpek zombi kullanılmasının üzerine eklenen cellat dev zombi figürü başta olmak üzere aksiyonu ve tempoyu köklediği kimi yerlerde keyif verdiği söylenebilir.

        Özellikle teknolojik ve kıyamet görmüş şehir portreleri, efekt detaycılığı ya da yeşil ekran geleneği konusunda başarılı. Üç boyutlu teknoloji de bu duruma destek veriyor. Adeta ‘projeye yaramış’ denebilir. İnsan-android kırması yeni ırkın devreye girişi ise ikinci filmde atılmak istenen adımı burada sonucuna bağlama sevdasıyla dikkat çekiyor.

        Seri üretime rağmen halen 2000’lerin en kilit zombi filmlerinin yanına yanaşamıyor

        Yine de “28 Gün Sonra” (“28 Days Later...”, 2004), “Zombilerin Şafağı” (“Shaun of the Dead”, 2003), “Fido” (2006), “REC” (2007) gibi atılım yapan ve çoğu serileşen zombi filmlerinin yanına yaklaşmaya hala beceremiyor ‘Resident Evil’ ya da ‘Ölümcül Deney’. Bunun için de halen çok kalıcı adımlar atmadığını gördüğümüzden, ‘aksiyonlu bilgisayar oyunu uyarlaması’ olma peşinde olduğunu söyleyebiliriz zaten.

        Nihai sonuçta Jovovich, Larter, Guillory, Locke soyadlı seksi kadınların içinde bulunduğu bir aksiyon izlemiş gibi ayrılıyoruz salondan. Öyle ki ilk yarısında verdiği ümidi tamamına erdiremiyor bu yeni ‘Resident Evil’. Yine de serinin en iyi bir-iki halkasından biri olduğu gerçeğini de kabul etmeliyiz.

        FİLMİN NOTU: 4.2

        Künye:

        Resident Evil: Ölümden Sonra (Resident Evil: Afterlife)

        Yönetmen: Paul W. S. Anderson

        Oyuncular: Milla Jovovich, Ali Larter, Kim Coates, Spencer Locke, Shawn Roberts, Sienna Guillory

        Süre: 90 dk.

        Yapım Yılı: 2010

        ‘AMELIE’NIN 10 YIL SONRASINDA...

        80’lerde çektiği eserlerle Fransız popüler sinemasına teknik yenilikler getiren Luc Besson, Europacorp’u kurmasıyla birlikte projelere ‘ticari’ kafayla yaklaşmaya başladı herkesin bildiği üzere. “Adele’nin Olağanüstü Maceraları” da ‘Karayip Korsanları’ serisi kıvamında bir ticari ürün. Öyle ki yönetmen peri masalı filmi alt türüne hakim olmadığı için Jean-Pierre Jeunet, Guillermo Del Toro gibilerinin dünyalarını yansıtmaktan ziyade çizgi film estetiğine hapsolarak ‘çocuklara uygun kaba komedi’ anlayışının izini sürüyor. Böylece 20. yüzyılın başlarında geçen animasyonumsu bir peri masalı filmi ile yüzleşiyoruz.

        2006’da ‘Yönetmenliği bıraktım. 10 filmle kapattım bu devri’ gibilerinden bir açıklama yapan Luc Besson, ne hikmetse yoluna ‘ultra-ticari’ projelerle devam etme kararı aldı. Aslında yönetmenin kariyerine baktığımızda tür sinemasındaki stil ve yapı denemeleriyle yol aldığını biliriz. Ancak onların sinemasal anlamda da güçlü bir tarafı vardır. Animasyon-live-action kırması Arthur serisinde ise bu anlayışı değiştirdi yönetmen.

        Besson, bu filmi set ortamında bulunmaktan keyif aldığı için çekmiş olmalı

        Zira artık kendi kurduğu Europacorp’un gelirleriyle ayakta duran bir ticaret insanı konumunda kendisi. Anlaşıldığı üzere bu yolunda ilerlerken de şirketin bazı projelerini kendi çekmekten zevk alıyor. Belli ki yüksek bütçeli bir filmin setinde bulunmak, yönetmenliğini yapmak veya onun her şeyiyle uğraşmak da ayrı bir ilgi, zevk ve liderlik okşanması anlamına geliyor kendisinin hayat felsefesi için.

        Bu doğrultuda da yönetmenin son filmi “Adele’nin Olağanüstü Maceraları”nın (“Les Histoires Extraordinaries d’Adele Blanc-Sec”) aslında teknik anlamda herhangi bir sıkıntısı olduğu söylemek mümkün değil. Besson, kitlesel bir vizyonla takılmayı amaçlarken, belli ki bir çizgi romandan çok bir çocuk kitabının kurmaca versiyonuyla çıkagelmiş.

        2.35:1 sinemaskop oranıyla çalışırken 20. yüzyılın başından kopan sanat yönetimi, makyaj, kostüm ve o zamanın ruha uygun görsel efektlerde herhangi bir sorun yok. Sadece mumyaların şekli şemalinin daha yaratıcı olmasını beklerdik, belki de 10 yıl önceki ilk ‘Mumya’ filmi aklımıza geldiğinden... Ancak onların da ‘ucuz’ bir hali yok. Yani ‘mal iyi’ diyebiliriz.

        10 senedir ittire kaktıra yürüyen bir kariyer

        Fakat burada esas sorun, Besson’un 2001’de Jean-Pierre Jeunet’nin çektiği “Amélie” (“Le Fabuleux Destin D’Amélie Poulain”) ile devrim yapan peri masalı filmi alanının üzerine koymaktan ziyade, bu konseptte onun gerisinde seyreden ve çizgi film estetiği ile ilerleyen bir yapıt çıkarmış olması. Aslında bunun kaynağına indiğimizde katıksız bir büyük prodüksiyon ya da gişe simsarı var karşımızda ya da olacak diyebiliriz.

        Bu doğrultuda bakınca da teknik çalışmayı takdir ederek Besson’un yaptıklarına göz atmak lazım. Aslında yönetmenin 10 senedir bir düşüş ivmesine girdiği, hatta “Angel-A”dan (2005) itibaren projelerini zorlama ürettiği apaçık ortada. Bunun da ışığında bu eser “Spiderwick Günceleri” (“The Spiderwick Chronicles”, 2008) gibi sıradan Hollywood peri masalı filmlerinin bile dünyalarının ve yapılarının gerisinde kalıyor.

        ‘Karayip Korsanları’ gibi bir ticari ürünün peşinde...

        Bunun da ana sebebi burada çizgi film estetiğinin izinin sürülüp karikatürize karakterlerin öne çıkarılması. Müfettiş Clouseau-Sherlock Holmes kırması dedektiften başlayarak özellikle bütün yan karakterler bu yönde yerleştirilmiş. Amaç ise sakarlıklarla, şapşallıklarla, bir diğer tanımla son 20-30 yıldır çocuk filmlerinde ya da çizgi filmlerde karşımıza çıkan kaba komedi, yani nam-ı diğer karton komedi ile güldürmek.

        Bunun ışığında da prodüksiyon için ana amaç zaman dilimi ve kitap yazarı konseptiyle büyükleri çekerken, çocukları da bu sözünü ettiğmiz mizahi eğilimle içine almak olmuş. İşin ilginci ya da anlaşılır tarafı; bu eserde bir yarı-ölüm sahnesi, bir de çıplaklık içeren sahne görmemiz. Yani Jerry Bruckheimer’ın ‘Karayip Kosanları’ projesi gibi bir gişe rekortmeninin peşinde Besson. En azından ‘yapımcı kimliği’yle bu yolu açmak için her şeyi yapıyor.

        Peri masalı filmi alt türüne hakim olmayınca...

        Ancak peri masalı filmlerinin alanındaki yenilikler izlenmeyince, burada bir çocuk romanı yazarının hikayesinden gelebilecek hayal-gerçek arasında kalmışlık duygusunun dahi “Pan’ın Labirenti”nde (“El Laberinto del Fauno”, 2006) olduğu gibi izleyiciye geçirilebildiği söylenemez. Belli ki Jeunet, “Kayıp Nişanlı” (“Un Long Dimance de Fiançailles”, 2006) projesini Besson’a, Besson da bu projeyi Jeunet’ye teslim etmeliymiş. Destansı aşk filmi tam da Besson’un kalemi olabilirmiş!

        Anlayacağınız “Adele’nin Olağanüstü Maceraları”, mumyaların ‘Louvre’da piramit yapalım!’ gibi ileri görüşlü esprisi dışında ele aldığı dönemi iyi değerlendiremeyen, efektleri de ‘basit’e indirgeyerek yol alırken, yan öğeler ve aksesuarlar dışında başarılı durmayan, kafası karışık bir sinema eseri. Çocuk kitleye de olgun kitleye de seslenmezken, her ikisini itecek hamleler de yapıyor farkında olmadan....

        FİLMİN NOTU: 4

        Künye:

        Adele’nin Olağanüstü Maceraları (Les Histoires Extraordinaires d’Adele Blanc-Sec)

        Yönetmen: Luc Besson

        Oyuncular: Louise Bourgoin, Mathieu Amalric, Gilles Lelouche, Jean-Paul Louvre

        Süre: 105 Dk.

        Yapım Yılı: 2010

        YURDUMUZDAN İNSAN MANZARALARI

        Eğer sinema temelleri 1897’de atılan bir sanat dalı ise ve 113 yıllık bir tarihe sahipse “Paramparça”nın da bir sinema filmi olmadığı gerçeği çıkarılabilir. Öyle ki bunun daha çok TV’lerimize dizinin ilk girdiği yıllardaki ucuz estetikli, karton karakterlerle dolu, yaş gibi bayağı makyajlarla ilerleyen, birkaç vinç kameranın zenginlik sayıldığı, yakın plan kolaycılığına kaçan alanın, TRT’nin o ‘Yurdumuzdan insan manzaraları’ kıvamındaki formatının 103 dakikalık bir temsili olduğu söylenebilir. Öyle ki kara film olduğunun farkında olmadığını ışıksızlık ve yönetmensizlikle açığa çıkarmasına bir yana bir de “Dövüş Kulübü”cülük oynuyor. Ancak bundan da haberi olduğunu iddia etmek pollyannacılık yapmak olur!

        ‘Türk sinemasından bir kara film çıktı’ dendiğinde aslında çok da heyecanlanmıyoruz artık. Zira bu alanda “Münferit” (2007), “Vavien” (2009), “Gölge” (2008) gibi kendi ölçülerinde başarıya ulaşsa da çıtayı yükseklere çekemeyen ulusal örnekler var. Bu durumdan da memnunuz. Ancak “Paramparça”, ilginçtir ne bu gelişmeden ne de dünyada böyle bir alan olduğundan bihaber gibi sanki.

        Sinema filmi değil de ne olduğu belli olmayan bir ‘103 dakika’ izliyoruz

        Öyle ki burada daha 90’ların başında TV piyasasının yükselip dizilerin başladığı dönemde TRT’de yayınlanan TV dizilerinin kalitesinden bir ‘103 dakika’ var. Böyle diyoruz çünkü karşımızdaki şeye sinema filmi demek bin şahit ister.

        Belli ki yönetmen Berksoy ve yapımcıları, medyanın sadece böylece ‘kitsch’ (bayağılık estetiği) duran TV dizilerinden ibaret olduğunu düşünüyor olmalılar. İşin daha da kötüsü, sinema filmi konseptinin ‘bu’ olduğunu düşünen bir jenerasyon veya insan topluluğunun piyasanın içinde kendilerine yer bulmaları.

        Sinemada en son gözlere yaş makyajı ne zaman yapılıyordu?

        Zira “Paramparça”, sinema filminin gereklerinden sadece bir tanesini bile yerine getiremeyip sektörde sayısı her gün daha da artan ‘Uzun metrajlı TV dizisi’ projelerinden birine dönüşüyor. Bunun ışığında da karşımıza çıkan şeyin orta planlar, tek bir vinç, ucuz kurgu efektleri, gözlerine sürekli yaş makyajı yapılan oyuncular ve boyutsuz performanslar eşliğinde üçüncü sınıf bir dizi estetiği ile çıkageldiği söylenebilir.

        Tamam ABD’de de “Sex and the City” (2008) gibi dizilerin estetiğini kullanan sinema filmleri var. Fakat orada da bir kalite ve kendi içinde tutarlılık görebiliyoruz. Ancak sinema sinema oldu olalı, sessiz döneminde ‘çerçeve’ kurmanın önemi çıktı çıkalı böylesi bir ‘şey’e sanata giriş izni vermez orası kesin. Üstelik bu ‘ürün’ günümüzün yerli dizi piyasasının dahi gerisinde.

        Eğer sinema sanatı 113 yıllık bir tarihe sahipse “Paramparça” da sinema filmi değil

        Mesaj işlevi gören karton diyaloglar, çok iddialıymış gibi girilen sekanslar, hızlı çekim efektiyle istenilmeden ‘korku’ filminin içinde olduğumuzun hissettirilmesi, ana karakter Kemal’in cin çarpmış gibi flashbackler görmesi ve hatta “Dövüş Kulübü”cülük (“Fight Club”, 1999) oynarcasına zihninde bir şeyler canlandırması, bunların hepsi birden adeta bir ‘gülünçlük’ hissi yaratsa da zaman geçtikçe bu durumun trajikliğiyle şaşkınlaşıyor ve öyle bir ‘mesafeli’ bakışı dahi benimseyemiyoruz.

        Zira burada sinemanın temel anlatı özelliklerinden olay örgüsü, açı-karşı açı tekniği gibi Naci Çelik Berksoy’a göre ‘birtakım şeyler’i bulmak mümkün değil. Üstüne üstlük bu durum filmin herhangi bir 20 dakikasına odaklansanız da görebileceğiniz bir şey. Öyle ki hikaye parçalarından oluşan dramatik yapının, kitsch görsel yapıya desteğiyle ortaya çıkan bir ‘şey’den ne bekliyoruz ki zaten?

        Lafın özü “Paramparça”, çöp bir kara film ya da sektördeki dizi aşkının son raddelerinden biri olarak anılabilir. Üstüne üstlük sıçramalı kurgu, uyum kesmesi, erime efekti, bulanıklaştırma gibi kurgu tekniklerini kullanarak da bu sonunu kendisi hazırlayıp, ‘iddia’lıya giderken uçurumdan aşağıya yuvarlanıyor. Aslında bu ‘tetikçi’ hikayesi için de çok da fazla söylenecek bir şey yok. O da eğer sinema bizim 1897’den beri bildiğimiz şekilde yol alan bir sanat dalı ise!

        FİLMİN NOTU: 1

        Künye:

        Paramparça

        Yönetmen: Naci Çelik Berksoy

        Oyuncular: Ozan Çobanoğlu, Kadim Yaşar, Ezgi Sertel, Fatih Yurdakul

        Süre: 103 dk.

        Yapım Yılı: 2010

        İTALYA’YA RUHSAL YOLCULUK

        Issız bir İtalyan kasabasına gelen bir tetikçinin ya da casusun öyküsü, Roberto Rossellini’nin modern sinemada devrim yapan ‘tek bir mekanda yabancılaşan ya da kaybolan insanlar’ formülünün izini sürüyor. Bunu yapması da filmin ana akışı bozup karakterin ruh haline odaklanarak dövmeli, seks ve din aşığı tipik bir Amerikan kahramanını taşlamak için merkeze yerleştirmesini sağlıyor. Corbijn’in bozucu bir yönetmen olarak burada müziği ve görsel efektleri hiç kullanmayıp; ses, geniş planlar, az kesme ve dinginlikle yol alması da politik-gerilim alanında böylesi filmler üreten Alan J. Pakula’nın 70’lerdeki stilini akla getiriyor. “Centilmen”, Rossellini modeline Pakula stilini yerleştiren bir politik-gerilim olarak adlandırılabilir.

        Filmin vizyon tarihinden bir gün önce yazdığım eleştirisine şu linkten ulaşabilirsiniz:

        FİLMİN NOTU: 7.1

        Künye:

        Centilmen (The American)

        Yönetmen: Anton Corbijn

        Oyuncular: George Clooney, Violante Placido, İrina Björklund, Johan Neysen, Paolo Bonacetti, Filippo Timi

        Süre: 95 Dk.

        Yapım Yılı: 2010

        KEREM AKÇA’NIN VİZYON FİLMLERİ İÇİN YILDIZ TABLOSU

        A-Takımı (The A-Team): 5.4

        Adı Aşk Bu Eziyetin: 3.1

        Ajan Salt (Salt): 3.9

        Alacakaranlık Efsanesi: Tutulma (Twilight Legacy: Eclipse): 7

        Anneler ve Kızları (Mother and Child): 4.1

        B Planı (The Back-up Plan): 2.8

        Başlangıç (Inception): 8.6

        Büyükler (Grown ups): 3

        Centilmen (The American): 7

        Cehennem Melekleri (The Expendables): 4.1

        Çılgın Hırsız (Despicable Me): 6.8

        Diriliş (After.life): 5.5

        Gece ve Gündüz (Knight and Day): 5.5

        Kapı (The Door/Die Tür): 4

        Karate Kid (The Karate Kid): 2.4

        Kediler ve Köpekler: Kitty Galore’un İntikamı (Cats & Dogs: Revenge of Kitty Galore): 5

        Oyuncak Hikayesi 3 (Toy Story 3): 4

        Ölümsüz (22 Bullets/L’Immortel): 5.5

        Pirana (Piranha 3D): 5.2

        Predators: 3.3

        Seni Uzaktan Sevmek (Going the Distance): 4.9

        Sihirbazın Çırağı (The Sorcerer’s Apprentice): 3.8

        Son Hava Bükücü (The Last Airbender): 2.5

        Son Kahraman (John Rabe): 3.7

        Vahşet Sapağı (Snarveien): 2.6

        Ustura (Machete): 6.5

        Zolu Görev (Get him to the Greek): 5.2

        Not: Yıldızlar, 10 üzerinden verilmektedir.

        keremakca@haberturk.com

        ÖNERİLEN VİDEO

        Faruk Aksoy ile Ana Haber Bülteni - 19 Ekim 2026

        Faruk Aksoy ile Habertürk Ana Haber başlıyor. Sel felaketlerinden kuyumcu soygununa kadar günün öne çıkan başlıkları ekranlarda. 19 Ekim Pazartesi gününün önemli gelişmeleri mercek altında. Habertürk Ana Haber bülteninde, ülkemizi ve dünyayı ilgilendiren sel felaketleri, yatırım ödemeleri ve Ayazağa...
        GÜNÜN ÖNEMLİ MANŞETLERİ