Komedi deyip geçmeyin!
Kerem Akça, bu hafta DVD'si çıkan filmleri değerlendirdi
Komedide uyum çok önemli bir şeydir. Sinemada da genelde türün içinde faaliyet gösteren belli yönetmenler ile oyuncuların sürekli beraber çalıştığını görürüz. Yeni DVD’si çıkan “Hayatım Yalan” da sahne önündeki Adam Sandler’ın yanı sıra, oyuncunun sahne arkasındaki Dennis Dugan ile girdiği altıncı işbirliği sebebiyle öne çıkan, tonu tutmuş bir screwball komedi denemesi. Kemal Sunal, Jerry Lewis, Charlie Chaplin, Peter Sellers, Mel Brooks gibi oyuncuların kariyerlerine baktığımızda da; ya ‘fiks yönetmen’ ya da ‘oyuncu yönetmen’ ibarelerini görmemiz tesadüf değil. Zira Sandler, kendi şirketinin altında filmler çekerken sürekli Dugan ile çalışmayı tercih ediyor.
Hiç şüphesiz komedi alanı, bir yönetmen ile bir oyuncunun birbirini tanıması konusunda en elverişli türdür. Bu noktada sinema tarihinde daha çok ikilileriyle öne çıkar. Blake Edwards ile Peter Sellers, Kartal Tibet ile Kemal Sunal, Adam McKay ile Will Ferrell ve Dennis Dugan ile Adam Sandler bu noktada ilk akla gelen örnekler. Elbette Charlie Chaplin, Buster Keaton, Mel Brooks ve Jerry Lewis’in de yönetmenlik koltuğuna kendilerinin oturması tesadüf değildir.
Komedinin alanlarına hakim olmak ilk kuraldır
Zira komedi her anlamda ölçüsü ve hamuru tutturulması gereken bir alandır. Eğer bir gıdım malzemesi kaçtıysa hemen ana algıya yansır ve geri dönüşü ağır olur. Bu sebeple de başrol performansı ile yönetmenlik geleneğini dengelemek esaslı kuraldır. Jay Roach’un Mike Myers ile ‘Austin Powers’, Ben Stiller ile ‘Zor Baba’ serisinde yakaladığı uyum, Frank Oz’un Steve Martin ile kimi filmlerde çıkardığı komedi portresi derken birçok ‘kısa süreli birliktelik’ de bunlara eklenebilir.
Ancak esas olan, absürd komedi, romantik-komedi, durum komedisi, kaba komedi, kara komedi, wisecrack komedi, deadpan komedi gibi alt türlerin içinde hangi oyuncunun hangi durumda başarılı olabileceğini çözmektir. Buna göre hareket etmek ve hepsinin tepkisini ölçmek de bir yetenek ister. Zira her alt türün kendi özellikleri, motifleri, uygulamaları, senaryo yazım teknikleri ve görsel türükleri vardır.
Bazen ‘komedi yıldızını öne çıkar!’ algısı tavan yapar
Will Ferrell’ın kimi zaman ‘retro’ ve ‘kitsch’ dünyalardan Adam McKay’in katkısıyla parodi malzemesi çıkarması, Blake Edwards’ın ise ‘kaba komedi türükleri’ni oyuncusal/karaktersel bir bütünde Sellers’dan alması şaşırtıcı değildir. Bu ikilinin kavga etmesi ise aslında bu yakınlığın bir geri dönüşüdür. Adeta ‘liderlik’ ve ‘öne çıkma’ egosunun karşılığıdır.
Adam Sandler da Dennis Dugan, Frank Coraci, Steven Brill ve Peter Segal gibi komedinin memur yönetmenleri ile çalışmayı seven bir isim. 90’ların sonunda kurduğu Happy Madison Productions adlı şirketinin altında 10 senedir ürettiği filmlerle tabiri caizse para basıyor. Bu da aslında ‘Recep İvedik’ serisini gişe simsarı haline getiren ‘Gökbakar Kardeşler ikilisi’nde gördüğümüz ‘komedi yıldızını öne çıkar!’ anlayışının bir başka karşılığı.
Sandler’ın ilacı Dennis Dugan
Elbette Sandler’ın çoğu filminde o serilere göre daha yüksek bir hikaye anlatma sineması görüşü var. Ancak kabul edelim üretim süreçlerinin çok bir farkı yok. İşin ilginç tarafı da Sandler’ın daha çok Dugan ile beraber olduğunda başarı sağlaması. Kendisini diğer yönetmenlerin eline teslim ettiğinde ise içindeki ‘kaba komedi’yi çok fazla abartıp ‘durum komedisi’ tarafları da bulunduran sahne kimliğini dizginleyememesi dikkat çeker.
Lafın özü Sandler, adeta bir arabulucuya ihtiyaç duyar böylesi durumlarda. İlk dönemindeki “Sucu” (“Waterboy”, 1998), “Küçük Nicky” (“Little Nicky”, 2000), “Billy Madison” (1995) gibi eserlerin fazla başarılı olmamasının da sebebi budur aslında. Zira gerçek anlamda komedi geleneklerinin iç içe geçtiği bir dönemdir sesli sinema dönemi.
Artık komedinin melez dengesini ayarlama devrindeyiz
“Problem Çocuk” (“Problem Child”, 1990) ile sinemaya giren Dugan ise daha çok böyle ‘yıldız oyunculu komediler’den hoşlanan bu isim. Sandler da ne zaman ‘aile’ kavramını işin içine sokup ‘abartılı’ yönlerinden arınmak istese onu çağırıyor işin doğrusu.
“Happy Gilmore” (1996) ve “Büyük Baba” (“Big Daddy”, 1999) ile başlayan serüvenlerinde eşcinsel komedisi “Damadı Öpebilirsin” (“I Now Pronounce You Chuck and Larry”, 2007) ve gross-out (tuvalet mizahı içeren) parodi “Zohan’a Bulaşma” (“You Don’t Mess with Zohan”, 2008) kanımca tepeden tırnağa iyi kurulmuş tür örnekleri idi.
2010’da yine aileye yanaşan “Büyükler” (“Grown-ups”, 2010) fazlaca ‘çocuksu mesaj’ yüklemesi yapsa da “Hayatım Yalan!”da (“Just Go With It”, 2011) yine denge tutmuş gibi. Bunun da sebebi Sandler’ın şirketinin bu iki filmi aynı periyoda sıkıştırıp birinden beklenen sonucu alamama açmazına sürüklenmesi.
Bu kez de screwball komedi
Aslında eldeki esere bakınca Jennifer Aniston-Adam Sandler arasında geçen ve Nicole Kidman gibi yan karakterlerden de güç alan bir romantik-komedi olduğunu düşünebilirsiniz. Ancak “Cactus Çiçeği” (“Cactus Flower”, 1969) gibi Walter Matthau’nun rol aldığı bir eserin yeniden çevrimi olan bu yapıt, gerçek anlamda bir ‘mış gibi yapma komedisi’. Damarını Sandler’ın ‘mutlu aile babasını oynaması’ üzerine inşa ederken, hedefi ‘sarışın ve seksi bir kadın’ olarak belirlemesi de bu görüşü güçlendiriyor.
Ancak Dugan-Sandler ikilisinin bu projeye girerken esas amacı, parodi, aile komedisi, kaba komedi ve eşcinsel komedisinden sonra bir de screwball komedi ürünü vermek olmuş. Yani romantik-komedinin kalıplarını atan ve mizahı öne çıkaran o nostaljik alt türü canlandırma arzusu öne çıkmış.
Bu noktada Dugan’ın aşk, aile, durum komiklikleri ve abartılar arasındaki dengeyi tutturması oyuncunun miğferi olmasına yol açmış bir kez daha. Bundan güç alan “Hayatım Yalan” da yönetmen-oyuncu ekibinin değerini anlayabileceğimiz bir yapıya bürünmekte herhangi bir sıkıntı çekmemiş.
Kerem Akça’nın Önerdiği 15 DVD:
1-Yaralı Yüz (Scarface) (1932)
2-Siyah Kuğu (Black Swan)
3-İki Sevgili (John & Mary)
4-New York’ta Beş Minare
5-Gişe Memuru
6-Güzel Günler (All Good Things)
7-Kusursuz Kurban (I Am You)
8-Yeşil Yaban Arısı (The Green Hornet)
9-Öteki Dünya (Hereafter)
10-Silkwood
11-Gemide İsyan (The Bounty)
12-Kundakçı (Incendiary)
13-Kuzeyin Derinliklerinde (Far North)
14-Hayatım Yalan (Just Go with It)
15-İyi Komşular (Good Neighbors)
Not: Liste, son 2 ayda çıkan DVD’lerden oluşturulmuştur. Her hafta güncellenecektir.
keremakca@haberturk.com