"Türkiye'de caz patladı"

New York, Sao Paulo ve İstanbul Nublu'yu kuran Erşahin ile "Music for Now" sloganıyla yola çıkan festivali konuştuk. İlhan Erşahin, cazın kendine yeni formlar yarattığını belirtiyor ve Türkiye'de caz konusunda bir patlama olduğuna inanıyor.

Pınar TARCAN/ AHT

■ İlhan Erşahin'in üç şehir ve bir Nublu hikayesi var. Nublu Jazz Festival nasıl doğdu?

New York'tan başladım ilk olarak. New York Nublu'daki festival çok başarılı geçti. Pozitifçilerle konuştum böyle bir şeyi nasıl yapalım diye. Ve ilk defa geçen sene burada yaptık. O da çok güzel geçti. Geçen yıl ekimde ilk kez Sao Paulo'da yaptık. O da çok güzeldi. Doğal bir şekilde dışarıda da devam edeceğiz her sene. Sao Paulo, New York ve İstanbul...

■ Üç farklı metropolde yapıyorsunuz bu festivali... Yerel tatları ne kadar hissettiriyor her festival ayrı ayrı?

Ben onun için bu fikri sevdim zaten. Benzer yanları çok, karışık ve deli ve biraz sanki her yerden insanlar var gibi. Zaten New York'ta bütün dünya orada... Sao Paulo'da sanki bütün Güney Amerika orada gibi. Karışıklık, aynı zamanda dinamik bir şey getiriyor. Çok kreatif bir şey çıkıyor ortaya. Yeni bir şey doğuyor sanki farklı sahnelerde, öyle bir bağlantı gördüm. Aynı zamanda üç şehirde de çok tanıdıklar var ve o üç şehirde çok zaman geçiriyorum. Böyle doğdu fikir.

■ Festivalin İstanbul ayağı bir hafta önce başladı. Nasıl gidiyor?

Benim amacım hiçbir zaman "Hadi festival yapalım şu bilinen grupları getirelim" gibi bir şey değildi. Daha çok yeni grup, iyi müzisyen ve yeni kombinasyon. Daha çok prömiyer. Mesela bu festivalde Love Trio'da ilk defa Arto Tunçboyacıyan ile birlikte çalıyoruz. Biraz yenilik kokusu almak istiyorum.

■ Caz format değiştiriyor mu, bugünün cazı ne ifade ediyor sizin için?

Caz aslında 1930'lardan şimdiye kadar kullanılan bir tanım. Rock'ın ayrımları var elektronik rock vs. Belki onun için caz değil de müzik diye söylüyorum. İstanbul Sessions'da caz enstrümanları da çalacağız tabii ama caz deyince genelde böyle klasik "fusion" gibi şeyler geliyor aklına insanların. Nublu benim için şudur: Yeni bir şey koyuyorsun ve Nublu çıkıyor.

■ Tony Wilson caz için der ki "Caz yeteneksiz müzisyenlerin son sığınağıdır. Caz müzisyenleri kendilerinden, onları başkalarının dinlemesinden daha çok hoşlanır" Ne düşünürsünüz bu tanım hakkında?

Evet, bizimki bence tam tersi. Ben tam tersini düşünüyorum. Benim müzikte en sevdiğim şey caz bilmeyen ya da cazdan korkan insanlara çalmak, çünkü genelde bizim müzik çok dışavurumcu oluyor. Kendi müziğimi söylüyorum. Yeni insanlardan, bana tepki hep şöyle geliyor. "Ben caz dinlemiyordum, ama çok sevdim, sizi tanımıyordum ama dinleyince çok beğendim. Genelde şu müziği dinliyordum bu müziği dinlemiyordum ama çok sevdim" diyorlar. Bu arayışta insanlar. Çünkü her yerde ama Türkiye'de özellikle televizyonlarda, radyolarda, reklamlarda hep aynı müzik yapılıyor. Ya arabesk, ya pop ya da onun gibi müzik türleri. Çok başka müzik yer almıyor.

■ Türkiye'de caz adına yapılan şeyler adına ne düşünüyorsunuz? Son yıllarda festivaller, konserler caz alanında giderek daha aktif olmaya başladı...

Türkiye'de patlama oldu zaten. 1015 sene önce hâlâ elle sayabileceğimiz sayıda müzisyen caz yapıyordu. Aydın Esen, Neşet Ruacan... Şimdi bir sürü var. Sadece bu sene belki 15 CD çıktı gençlerden. Bu çok güzel bir şey. Doğal bir şey. Çünkü İstanbul çok büyük bir şehir ve herkes internetten dinliyor. Konserler var. 15 senedir New York'tan hep yeni gruplar, yeni müzikler getirdik. Bence o bayağı bir katkı oldu İstanbul'a ve sonucunu şimdi yavaş yavaş görmeye başlıyoruz.

■ Bugünden Türkiye'de caz adına isimler verirsek...

Müzisyen bir hayli var şimdi. Arayıştalar. Herkes kendi özel müziğini yapmaya çalışıyor. Çünkü öncesinde herkes standart caz çalıyordu. Ama şimdi bir sürü var. Çağrı Sertel, Selen Gülün, Baba Zula bazen onun gibi bir şeyler yapıyor. İmer Demirer, Serdar Barçın...