HABERTURK.COM

Dünyanın en kalabalık metropollerinden İstanbul, tarihi ve turistik kimliğinin yanında ülkenin eğitim, sağlık, ulaşım sektörünü ve sosyal yaşamını da sırtlıyor. Engellenemeyen göçle birlikte sınırları büyüdükçe büyüyen, 145 ülkenin nüfusundan fazla olan İstanbul, bu büyüme ve özellikleriyle bazı sıkıntı ve sorunları da bünyesinde barındırıyor. 31 Mart sonrası, İstanbul’un yeni belediye başkanını da ulaşımdan kentsel dönüşüme, yeşil alan krizlerinden silüet tartışmalarına bir dizi sorun bekliyor.

İstanbulluların öncelikli çözüm beklediği sıkıntının başında elbette trafik geliyor. Toplu ulaşımdaki, özellikle de metrobüsteki problemler, genişlemeyi bekleyen metro ağı, yeşil alanlardan parklardan geçirilen inşaatlar, tarihi yarımada silüetinde yükseldikçe yükselen binalar, deprem hazırlığı, toplanma alanlarının yok olması, taksi-UBER kavgası, yeni başkanın ivedilikle eğilmesi gereken konular. İstanbul Büyükşehir Belediye başkan adayları, kampanyalarını yürütürken bir yandan İstanbul hakkında brifing almaya başladı. Adaylara bir brifing de benden…

İşte Yeditepe’nin 7 önemli problemi...

1-TRAFİK

Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) açıkladığı Motorlu Kara Taşıtları istatistiklerine göre, Temmuz 2018 itibariyle İstanbul'da 4 milyon 167 bin 889 araç var. Kentte 2000 yılında 1 milyon 217 bin olan toplam araç sayısı, 18 yılda neredeyse 4 kat arttı. Araştırmalara göre, İstanbul'da trafiğe kayıtlı otomobil, minibüs, otobüs, kamyonet ve kamyonlar yan yana getirildiğinde 68 milyon 343 bin metrekarelik alanı kaplıyor. Söz konusu rakam, Güngören, Beyoğlu, Bayrampaşa, Zeytinburnu, Gaziosmanpaşa ve Fatih olmak üzere toplam 6 ilçenin yüz ölçümü olan 64,5 milyon metrekarelik alanı aşıyor. Araştırmalara göre; İstanbul trafikte dur-kalk ile dünya şampiyonu.Megakent, yılda 32 bin 880, günde de ortalama 90 dur-kalk ile 52 şehir arasında zirvede yer alıyor. Bir sürücü her gün trafikte fazladan bir saate yakın zaman geçiriyor. Akşam yoğun saatlerde bu oran yüzde 94’e kadar çıkıyor. Buna göreİstanbullu sürücüler, yılda toplam 178 saatlerini (7.5 gün) trafikte geçiriyor.

ÇARE METRODA

İstanbul’un iki ucunu birbirine bağlayan TEM Otoyolu ve E-5 Karayolu’nun alternatifsiz kalması ise başka bir problem yaratıyor. Saatlerini trafikte harcayan İstanbullular trafiği rahatlatmak için alternatif yolların bir an önce belirlenmesini istiyor. Trafik kâbusunun azaltılması için toplu taşıma kullanımının artırılması hedefleniyor. Ancak orada da bazı sıkıntılar var. 2007 yılında hayata geçen metrobüs sistemi bu derde çare olmuş değil. Günde 300 bin yolcu taşımak için tasarlanan metrobüs her gün 1 milyona yakın yolcu taşıyor. Talep o kadar fazla ki tıklım tıklım olan metrobüslere binmek neredeyse imkânsız. Bu hat üzerinde TÜYAP’a kadar yapılması planlanan metro inşaatının ne zaman başlayacağı merak ediliyor. Sirkeci-Halkalı ve Söğütlüçeşme-Gebze arasındaki banliyö hatları, İstanbul Ankara arası Yüksek Hızlı Tren projesine entegrasyon için 2013’te kapatılmıştı. Hat boyunca istasyonların ve rayların inşaatlarının büyük bir kısmı bitti. Hat boyunca yolcuları taşıyacak olan Marmaray treni test sürüşleri yapıyor. Banliyö’nün açılmasıyla kent trafiği biraz daha nefes alacak olsa da İstanbul trafiğini kurtaracak asıl çözüm metroda. Şu anda 170 kilometre olan metro ağının 470 kilometreye çıkarılması hedefleniyor.  İstanbul’un yeni başkanının bu metro hedefini yakalaması bekleniyor. İstanbul kent içi toplu ulaşımda deniz ulaşımının payı ise sadece yüzde 4.3. Vatandaşların toplu ulaşım alternatifleri arasında kıyıya paralel tekne taşımacılığının artırılması için adımlar atılması şart.

GÜNLÜK YOLCULUK SÜRESİ 45 DAKİKA

  • 96 milyon kayıtlı araç bulunuyor.
  • Günlük trafikteki araç sayısı 2.46 milyon.
  • Binek araç sayısı 2 milyon 540 bin.
  • Günlük araçlı yolculuk süresi ortalama 45 dakika.
  • Her gün ortalama 750-1.000 yeni araç trafiğe çıkıyor.

DUR-KALKTA BİRİNCİYİZ

Şehir             Yıllık                    Günlük

İstanbul             32.880                 90

Cakarta             32.640                 89

Mexico City      30.480                   84

Roma                 29.160                80

St.Petersburg     28.320                78

Bangkok             27.960               77

Moskova            27.960                77

Surabaya            26.760               73

Manchester        26.040                 71

Milano                25.920                71

(Araçların dur-kalk sayısı)

2-ALTYAPI

İstanbul, son dönemde afet boyutunda yağışlarla karşılaşıyor. Şiddetli yağış tüm kenti esir alıyor. Pek çok tünel ve metro istasyonunda su baskınları yaşanırken, yollar göle dönüyor. Yaşananlar İstanbul’un afet durumlarında kaldığı çaresiz durumu gözler önüne sererken kentsel risk yönetimi ve altyapı eksikliğini de gündeme getiriyor. Yıllardır süren kontrolsüz yapılaşma ve hızlı göçün bu sorunları tetiklediğini belirten uzmanlara göre, betonlaşmanın artması suyun toprakla buluşmasını engelliyor, suyun akacak alan aramasına neden oluyor. Megakent’te hala kanalizasyon sistemi olmayan bölgeler var. Örneğin Avcılar’da Yeşilkent Mahallesi… Sarıyer’in köylerinde de kanalizasyon sorunu çözüm bekliyor. Derelere atıksu girişi de tamamen engellenmiş değil.

3-KENTSEL DÖNÜŞÜM

Son 6-7 yıldır kentsel dönüşüm çalışmalarına hız verilmiş durumda. İstanbul bir açık hava şantiyesi konumunda. Nereye baksanız bir kamyon, beton mikseri ve vinç görüyorsunuz. Kentte 4000-4500 vinç çalışıyor, her gün 8 bin ton ile 45 bin ton arasında inşaat malzemesi kaldırılıyor. İnşaatlar nedeniyle oluşan toz bulutları, gürültü kirliliği ve kamyon terörü, İstanbullunun yaşam kalitesini düşürüyor. Hatta can güvenliğini tehdit ediyor. Ayrıca, hızla yükselen bu beton binalar kentin tarihi silüeti açısından da tartışmaları beraberinde getiriyor. Kentsel dönüşümün çok sancılı ilerlediği Fikirtepe, Gaziosmanpaşa gibi bölgeler de var. İstanbul’un yeni başkanının eğilmesi gereken öncelikli konuların başında da kentsel dönüşüm sorunları yer alıyor.

4- DEPREM

Bilim adamlarının ortak görüşü olası bir İstanbul depreminden kaçış olmadığı. Bu depremin büyüklüğünün de 7 veya üzerinde olacağı söyleniyor. Raporlara göre; 1999 depremi öncesinde yapılan binaların en az yüzde 50’si riskli gözüküyor. İstanbul’da riskli bina sayısı 600 bin civarında. Deprem bu kadar yakınımızdayken kentteki toplanma alanlarının yüzde 84 azaldığı AVM ve gökdelene dönüştüğü gerçeğiyle de karşı karşıyayız.

5- YEŞİL ALARM

 Dünya şehirleriyle ilgili istatistiksel raporlar yayınlayan World Cities Culture'ın son raporunda İstanbul, sahip olduğu yüzde 2.2'lik yeşil alan oranıyla 34 şehir arasında son sırada yer alıyor. İmar mevzuatına göre şehirde kişi başına en az 15 metrekare yeşil alan düşmesi gerekirken bu oran Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’na göre 7.5 metrekare, İBB’ye göre ise 8.41 metrekare. Elimizde kalan son yeşil alanlar ise birtakım projelere kurban gidiyor. Hatırlarsanız geçen aylarda Aşiyan Parkı’ndan geçen Rumelihisarüstü Finüküler Hattı nedeniyle ağaçlar işaretlenmiş, büyük bir tartışmanın fitili de böylece ateşlenmişti. Maçka Demokrasi Parkı’nda da benzer bir kriz yaşanmıştı. Dolmabahçe-Levazım- Baltalimanı-Ayazağa Karayolu Tüneli parktan geçirilince ağaçların sökülmesi gündeme gelmişti. Fındıklı Parkı’nın bir bölümü de Kabataş Martı Projesi kapsamında kapatılmıştı.

İstanbullular son kalan yeşil alanlara sahip çıkılmasını istiyor...

6- TURİZM

2018’de İstanbul'a gelen yabancı ziyaretçi sayısı, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 24 artarak 12 milyonu aştı. 2018'de İstanbul'a en çok yabancı turist 991 bin 17 ile Almanya'dan geldi. İkinci sırada 872 bin 560'la İran, üçüncü sırada ise 586 bin 814'le Suudi Arabistan yer aldı. Listenin dördüncü sırasında 571 binle Rusya, beşinci sırasında 564 binle Irak, altıncı sırasında ise 424 binle İngiltere yer aldı. 2018’de bir önceki yıla göre turizmde artış olsa da turizmciler özellikle Avrupalı turistleri tekrar İstanbul’a çekecek projelerin geliştirilmesi gerektiğinin altını çiziyor.

7-TAKSİ-UBER KRİZİ

2018’de patlak veren taksi-UBER kavgası sürüyor. Taksiciler, vergi vermeyen, illegal bir oluşum olan UBER’e tepkili. Ancak bu tepkiler sokaklarda taşlı-sopalı saldırılara dönüşüyor. İstanbul Büyükşehir Belediyesi geçtiğimiz aylarda UBER’i engellemek için bazı önlemler almış ve denetimler artırılmış olsa da sorun tamamen çözülebilmiş değil. Bu arada kentteki 18 bin taksinin hala tek bir merkezden yönetilemiyor. Yollarda boş boş gezen taksiler nedeniyle zaten tahammül edilmez boyutlarda olan trafik yükü daha da artıyor. Yani İstanbul’un yeni başkanının ajandasındaki en önemli maddelerden biri de taksi meselesi olacak…