Mehmet Uçum: Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminin bakanları parlamenter sistemin bürokratik vesayetten arındırılmış müsteşarlarıdır

Cumhurbaşkanı Başdanışmanı ve Cumhurbaşkanlığı Hukuk Politikaları Kurulu Başkanvekili Mehmet Uçum, Gelecek Partisi lideri Ahmet Davutoğlu’nun “Mehmet Uçum burada dedi ki, 'Bugün bakanlar müsteşar durumundadırlar' dedi. Sayın Soylu, sayın Bozdağ ne diyecek? Nureddin Nebati, Mevlüt Çavuşoğlu ne diyecek? Sonra da bize vesayet dersi vermekten bahsediyorlar” sözlerine yanıt verdi.

Uçum, parlamenter sistemde başbakanlık müsteşarının ikili, bakanlık müsteşarlarının üçlü kararname ile atandığını anımsattı. Bu şekilde atanan müsteşarların 65 yaşına kadar görevde kalabildiğini kaydeden Uçum, söz konusu kişilerin memur niteliğine (hükümet dışı idare içi pozisyona) sahip olduklarını belirterek “Hükümetin programından bağımsız hareket etme imkanları olduğunu” söyledi.

Uçum, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde ise bakanların Cumhurbaşkanı kararıyla atandığını, görevlerinin de Cumhurbaşkanı’nın görev süresiyle sınırlı olduğunu kaydetti.

Mevcut sistemde bakanların memur ya da diğer kamu görevlisi niteliklerinin olmadığını belirten Uçum, “Siyasi teknisyen olarak yürütmenin yardımcılarıdır. Cumhurbaşkanı’nın programına bağlıdırlar ve programın teknik uygulama sorumlularıdır” ifadelerini kullandı.

Uçum, parlamenter sistemdeki müsteşarlar ile Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemindeki bakanların siyasi rolleri açısından karşılaştırmasını yaparken de “Parlamenter sistemde müsteşarlar idari görevli olmalarına rağmen bürokratik oligarşik yapının siyasi temsilcileri gibi davranırdı. Demokratik iradeyi sınırlama rolüne soyunurdu. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde bakanlar seçilmiş iradenin yardımcısıdır. Demokratik iradeye bağlıdır. Cumhurbaşkanı’nın temsilcileridir” dedi.

Parlamenter sistemde idari teşkilatı müsteşarların yönettiğine, mevcut sistemde ise bu görevin bakanlarda olduğuna dikkat çeken Uçum, “Parlamenter sistemde bakanlıkların icrai faaliyetleri müsteşarlar eliyle yapılırdı. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde bakanlıkların icrai faaliyetleri doğrudan bakan tarafından yapılıyor” ifadelerini kullandı.

Müsteşar yardımcılarının da teşkilatın yönetimi ve icrai işlerde görev yaptığını, mevcut sistemde de bakan yardımcılarının bu görevleri üstlendiğini belirten Uçum, “Parlamenter sistemde aslında bakanlıkları müsteşarlar yönetirdi. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde bakanlıkları gerçekten bakan yönetiyor” dedi.