Runei nerede? Brunei hangi kıtada, komşuları kim, başkenti neresi?
Güneydoğu Asya'da, devasa Borneo adasının üzerinde, adı zenginlik, istikrar ve mutlak monarşi ile anılan küçük bir ülke... Burası, petrol ve doğal gaz yatakları sayesinde elde ettiği muazzam serveti vatandaşlarının refahı için kullanan, yemyeşil yağmur ormanlarıyla kaplı Brunei Darüsselam Sultanlığı'dır. "Barışın Ülkesi" anlamına gelen "Darüsselam" ismiyle uyumlu, sakin ve düzenli bir atmosfere sahip olan Brunei, bölgedeki komşularının hareketli ve kaotik yapısından keskin bir şekilde ayrılır. Peki, bu küçük ve zengin sultanlık tam olarak Brunei nerede?
Altın kubbeli camileri, suyun üzerine kurulu ahşap köyleri ve el değmemiş doğasıyla Brunei, kendine özgü bir karaktere sahiptir. Onun coğrafi konumu ve komşuluk ilişkileri de en az kendisi kadar ilginçtir. Brunei hangi kıtada sorusunun yanıtı bizi Asya'ya götürse de, bu küçük ülkenin hikayesi, bir adanın ortasında tek bir komşuyla çevrelenmiş, kendine yeten bir zenginlik ve yönetim anlayışını ortaya koyar.
BRUNEİ NEREDE?
Güneydoğu Asya'da, dünyanın en büyük üçüncü adası olan Borneo'nun kuzey kıyısında yer alan Brunei, oldukça küçük bir yüzölçümüne sahiptir. Ülke, Güney Çin Denizi'ne bakan bir sahil şeridine sahiptir. Brunei'nin coğrafyasını en ilginç kılan özellik ise, topraklarının birbiriyle kara bağlantısı olmayan iki ayrı parçadan oluşmasıdır. Batıdaki daha büyük ve nüfusun yoğunlaştığı parça ile doğudaki daha dağlık ve seyrek nüfuslu Temburong bölgesi, arada kalan Malezya toprakları tarafından birbirinden ayrılır.
Ülkenin coğrafyası büyük ölçüde tropikal yağmur ormanları ile kaplıdır. Kıyı şeridi boyunca uzanan düz ve bataklık ovalar, iç kesimlere doğru yükselerek tepelere ve alçak dağlara dönüşür. Ülkenin en yüksek noktası, doğudaki Temburong bölgesinde yer alır. Ekvator'a yakın konumu nedeniyle Brunei, yıl boyunca yüksek sıcaklık, nem ve bol yağışın etkili olduğu tropikal bir iklime sahiptir. Bu iklim ve coğrafya, ülkenin büyük bir bölümünün hala el değmemiş, zengin bir biyoçeşitliliğe sahip ormanlarla kaplı olmasını sağlamıştır.
BRUNEİ HANGİ KITADA?
Brunei, coğrafi olarak Asya kıtasının bir parçasıdır ve Güneydoğu Asya ülkeleri içinde kendine özgü bir yere sahiptir. Güneydoğu Asya Uluslar Birliği'nin (ASEAN) bir üyesi olan Brunei, bu bölgesel birlik içinde hem ekonomik istikrarı hem de siyasi yapısıyla farklı bir konumda durur. Kıtanın bu bölümünde yer alması, onu Malay dünyasının bir parçası yapar. Dili, kültürü ve etnik yapısı itibarıyla komşusu Malezya ve Endonezya ile derin ortaklıklar paylaşır.
Brunei, Asya kıtası içinde kişi başına düşen milli gelir bakımından en zengin ülkelerden biridir. Bu zenginliğin kaynağı, 20. yüzyılın ilk yarısında keşfedilen ve o zamandan beri ülke ekonomisinin temelini oluşturan devasa petrol ve doğal gaz rezervleridir. Bu enerji zenginliği, Brunei'ye Asya ve dünya sahnesinde yüzölçümünden ve nüfusundan çok daha büyük bir ekonomik etki ve önem kazandırmıştır.
BRUNEİ'NİN KOMŞULARI
Brunei'nin komşuluk ilişkileri, coğrafi yapısı kadar eşsizdir ve tek bir ülke ile sınırlıdır. Brunei'nin tek kara komşusu Malezya'dır. Malezya'ya bağlı Sarawak eyaleti, Brunei'yi adeta bir hilal gibi tamamen sarar ve ülkeyi her yönden çevreler. Hatta daha önce belirtildiği gibi, Brunei'nin iki ayrı kara parçasının arasına da yine Sarawak eyaletinin toprakları girer. Bu durum, dünyada az rastlanan bir komşuluk ilişkisi yaratır.
Brunei ile Malezya arasındaki sınırlar, büyük ölçüde dostane ve iş birliğine dayalıdır. İki ülke arasında yoğun bir ekonomik ve sosyal etkileşim bulunur. Brunei'nin kara komşusu sadece Malezya olsa da, Güney Çin Denizi üzerinden Vietnam, Filipinler ve Çin gibi diğer Asya ülkeleriyle de deniz komşuluğu bulunmaktadır. Ancak doğrudan fiziki sınırı olan tek egemen devlet Malezya'dır.
BRUNEİ'NİN BAŞKENTİ
Brunei Sultanlığı'nın siyasi, dini, ticari ve kültürel kalbi, ülkenin en büyük şehri olan Bandar Seri Begawan'da atar. Şehrin ismi de kendisi gibi katmanlı bir anlam taşır. "Bandar", Malay dilinde "liman" veya "şehir" anlamına gelir. "Seri Begawan" ise Sanskritçe kökenli bir kraliyet unvanıdır ve bu isim, 1970 yılında, tahttan feragat eden bir önceki Sultan olan III. Omar Ali Saifuddien'in onuruna şehre verilmiştir.
Bandar Seri Begawan, ülkenin refahını ve İslami kimliğini yansıtan görkemli yapılarla süslüdür. Bunların en başında, altın bir kubbesi ve İtalyan mermerinden yapılmış minareleriyle göz kamaştıran Sultan Omar Ali Saifuddien Camii gelir. Bir yapay gölün kenarına inşa edilen bu cami, modern İslam mimarisinin en güzel örneklerinden biri olarak kabul edilir. Şehrin bir diğer eşsiz özelliği ise, dünyanın en büyük su köyü olan Kampong Ayer'dir. On binlerce insanın Brunei Nehri üzerine kazıklar çakılarak inşa edilmiş ahşap evlerde yaşadığı bu tarihi yerleşim, "Doğu'nun Venedik'i" olarak anılır ve ülkenin kültürel mirasının canlı bir parçasıdır. Dünyanın en büyük konut sarayı olan ve Sultan'ın resmi ikametgahı olarak kullanılan Istana Nurul Iman da yine bu şehirde bulunur. Şehir genelinde, alkol satışının yasak olduğu, sakin, temiz ve düzenli bir atmosfer hakimdir.