Bu hastalık ve kazalara dikkat!

CEYDA ERENOĞLU / HT GAZETE

cerenoglu@htgazete.com.tr

Yaz mevsiminin gelmesiyle birlikte hastanelerin acil servisleri; travma, boğulma, güneş yanığı ve sıcak çarpması gibi vakalarla dolmaya başladı. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Acil Tıp Anabilim Dalından Uzman Dr. Afşin İpekçi, yaz aylarında sık görülen hastalık ve kazalar hakkında önemli uyarılarda bulunuyor.

GÜNEŞ YANIĞI

Güneş yanığı; ultraviyole ışınlarının oluşturduğu yanıklar olarak tanımlanıyor. Yoğun güneşte kalma sonrasında 2 ila 6 saat içinde ortaya çıkan bu yanıklar, tedaviyle veya kendiliğinden 5-6 gün içinde büyük oranda iyileşme gösteriyor. Ciltte kaşıntı, ağrı ve kızarıklık gibi belirtilerle ortaya çıkan güneş yanığı, ciddi durumlarda deride kabarcıklar da yapabiliyor.

GÜNEŞ YANIĞINDA İLK YARDIM:

* Kişi öncelikle serin bir ortama alınmalıdır.

* Serin su ile bol duş alması sağlanmalıdır.

* Yanık bölgeler gerekli durumlarda yanık ve kaşıntı kremleri ile rahatlatılmalıdır.

*Yaygın olarak uygulanan; yoğurt, diş macunu ve zeytinyağı gibi maddelerden kesinlikle uzak durulmalıdır.

* Yanık oluşan cildin koruyucu özelliği hasar gördüğü için bu tarz müdahalelerin ciddi enfeksiyona neden olabileceği akıldan çıkarılmamalıdır.

GÜNEŞ YANIĞINDAN KORUNMAK İÇİN

* Güneş ışınlarının en yoğun olduğu 10.00-15.00 saatleri arasında güneşlenmekten kaçınılmalıdır.

* Koruyucu kremler kullanmaya ve koruyucu faktörün 15 üzeri olmasına özen gösterilmelidir.

* Terleme ve suya girmeyle beraber etkisi azalan koruyucu kremlerin etkinliğini yitirmemesi için krem kullanımı birkaç saat arayla tekrarlanmalıdır.

* İlk güneş banyosu süresinin 10-15 dakikayı geçmemesine dikkat edilmelidir.

*Güneşlenme süresinde alınacak önlemler eksiksiz de olsa güneş altında 1 - 1.5 saatten fazla zaman geçirilmemelidir.

SICAK ÇARPMASI

Tıbbi olarak sıcak çarpması; yüksek derecede ısı ve neme maruz kalan vücudun ısı dengesini ayarlayamaması sonucu ortaya çıkıyor. Bu tabloda; güçsüzlük, yorgunluk, baş dönmesi, bulantı, kusma ve sinirlilik gibi birçok belirti görülüyor. Başlangıçta aşırı terleme sonrasında ise terlemenin azalması söz konusu olabiliyor. Bazı durumlarda ise bilinç kaybı ve kalp hızında artış görülüyor.

RİSK ALTINDA OLANLAR

* Kalp ve tansiyon hastaları

* Şeker hastaları

* Böbrek hastaları

* Kanser hastaları

* Psikiyatri hastaları

* 5 yaş altı ve 65 yaş üstü kişiler

SICAK ÇARPMASINDA İLK YARDIM

* Kişi serin ve havadar bir yere alınmalıdır.

* Giysileri çıkartılarak sırtüstü yatırılmalıdır.

* Bulantı veya kusma yoksa bol miktarda sıvı tüketimi sağlanmalıdır. (1 litre su içinde 1 çay kaşığı karbonat ve 1 çay kaşığı tuz veya soda veya su)

* Bulantı, kusma veya bilinç kaybı durumlarında acilen hastaneye ulaştırılmalıdır.

SICAK ÇARPMASINDAN KORUNMA VE ÖNLEMLER

* Şapka, şemsiye veya gözlük gibi koruyucular kullanılmalıdır.

* Özellikle güneş ışınlarının yoğun olduğu saatlerde (10.00 – 15.00 arası) dışarı çıkmamaya özen gösterilmelidir.

* Bol miktarda sıvı tüketilmelidir.

* Yeterli miktarda gıda alımına dikkat edilmelidir.

* Havalandırması iyi olmayan kapalı mekanlarda uzun süreli kalınmamalıdır.

BOĞULMA

Uzman Dr. Afşin İpekçi, "Suda boğulma vakalarında sıkça duyulan haberler, genelde başka insanları kurtarma girişimleri sırasında kurtarıcının da boğulduğunu gösteriyor. Bu gibi durumların oluşmaması için halka ilk yardım eğitimin verilmesi son derece önemli" diyor. İşte suda boğulma tehlikesinden uzak kalmak için yapılması gerekenler:

ALINMASI GEREKEN ÖNLEMLER

* Özellikle çocuklar su birikintileri ve havuz kenarlarında yalnız bırakılmamalı

* Göletler ve sulama kanallarında suya girilmemeli

* Suya cankurtaran olan bölgelerde girilmeli

* Suyun derinliğinin bilinmediği yerlerde yukarıdan atlamayarak dalış yapılmamalı

* Özellikle, "Suya girilmez" tabelasının bulunduğu bölgelerde, "Bana bir şey olmaz!"mantığı ile suya girmenin yaşam kaybı nedeni olabileceği unutulmamalı

*Yüzme bilmeyenler tehlike halindeki kişiyi kurtarma girişiminde bulunmamalı.