Şirket bilançolarında tarihi borç/varlık iyileşmesi
Merkez Bankası Finansal İstikrar Raporu'nda hem şirketlerin hem bankaların her türlü riske karşı kendilerini koruyabilecek kabiliyette olduğu, korkulacak bir durumun olmadığı anlatıldı. Şirketlerin borçlarının varlıklarına oranı yüzde 2.4 ile tarihi düşük düzeye indi. Başkan Gaye Erkan, reel sektör firmalarının likit bilanço yapıları, yüksek kârlılık ve azalan borçluluk oranları ile finansman maliyetlerindeki artış kaynaklı riskleri yönetebilecek kapasitede olduğunu yazdı. Erkan sağlam bilanço yapısına sahip olan bankacılık sektörünün de parasal sıkılaştırma sürecinde faiz riskini başarıyla yönettiğini, sermaye yeterlilik oranlarının yasal sınırın üzerinde olduğunu ve bankaların yeterli düzeyin üzerinde likidite tamponu bulunduğuna vurgu yaptı.
ABONE OL
Merkez Bankası, bir süredir uygulanmakta olan sıkı para politikasının sonuçlarının görülmeye başlandığını vurgularken bu politikalar uygulanırken risklerle yüz yüze kalan şirket ve bankların durumunun oldukça iyi olduğunun altını çizdi. Merkez Bankası Finansal İstikrar Raporu'nda reel sektörün finansal borcunun varlıklara oranının yüzde 2.4 ile tarihi düşük seviyelerde yer aldığı ortaya konuldu. Merkez çalışmasına göre son dönemde reel sektör borcunun GSYİH’ye oranı azalırken, varlıklarının GSYİH’ye oranı bir miktar yükselmiştir. Bu durumun bir sonucu olarak firmaların finansal kaldıraç oranlarındaki düşük seviye korundu. Bu iyileşme ise finansal koşullardaki sıkılaşmaya karşı firmaları dayanıklı kılıyor.
Rapora göre firmaların TL ve YP borçları milli gelire oranla azalma eğilimini sürdürürken, 2023 yılının ilk çeyreğinde borçluluk oranları tarihsel ortalamasına yakınsadı. 2022 yılı genelinde canlı iç talebin desteklediği güçlü iktisadi faaliyet ve yüksek enflasyonun etkisiyle nominal milli gelirdeki artış finansal borç artışının üzerinde gerçekleşti, düşük finansman maliyetleri de firmaların borç yükünün azalmasına yol açtı.
Reel sektörün YP (döviz) açık pozisyonundaki azalma eğiliminin devem ettiğinin vurgulandığı raporda şirketlerin net döviz açık pozisyonunun 2018 yıl sonuna göre 99 milyar ABD Doları, 2021 yıl sonuna göre ise 45 milyar ABD Doları azaldığının altı çizilerek "Bu eğilim 2023 yılında da devam etmiş ve YP açık pozisyon ağustos ayı itibarıyla 74 milyar ABD dolarına gerilemiştir. 2018 yıl sonundan itibaren gözlemlenen bu düşüşte en etkili kalemler yurt içi banka varlıklarında gözlenen güçlü artış ve YP nakdi kredilerdeki gerileme olmuştur. Net döviz açık pozisyonunun 12 aylık ihracata oranı yüzde 30’a kadar gerilerken, reel sektörün mevcut açık pozisyonu karşılama kapasitesi güçlenmektedir" denildi.
Merkez çalışmasında firmaların YP likidite düzeyinin güçlü olduğu ve kısa vadeli YP yükümlülükleri karşılama kapasitesine sahip olduğu görüldü. Buna göre 2021 yılı itibarıyla artış eğiliminde olan kısa vadeli net döviz pozisyonu, 2023 yılında da artarak ağustos ayı itibarıyla 68 milyar ABD doları seviyesinde gerçekleşti. Firmaların YP mevduat ve kısa vadeli varlıklarının kısa vadeli borçlarına oranının tarihsel ortalamalarının üstünde kalması, döviz kuru veya dış finansman kaynaklı şoklara karşı firmaların güçlü likiditeye sahip olduklarına işaret etti.