Stres adet düzensizliğine neden olabiliyor
Kadın Hastalıkları-Doğum ve Tüp Bebek Uzmanı Op. Dr. Serdar Koç, adet düzensizliğinin nedenlerini sıraladı
Adet düzensizliklerinin sebepleri: Adet düzensizlikleri genellikle organik ve hormonal sebeplerden kaynaklanır. Organik sebep denildiğinde kadın üreme organlarının anatomik yapısındaki değişikler akla gelmelidir. Bunların başında rahimden kaynaklan ve iyi huylu tümör olarak kabul edilen miyomlar gelir. Rahim duvarının kalınlaşmasına sebep olan adenomyozis, rahim zarından kaynaklanan polip yada doğum kontrol amacıyla uygulanmış spiraller, sık rastlanan diğer sebeplerdir. Organik sebepler adet düzensizliklerinin yüzde 25’ni oluştururken, 40 yaşın üzerine çıkıldığında bu oran artar.
Yumurtalıklardan salgılanan hormonlardaki bozukluk, doğum kontrol hapları vb. hormon içeren preperatlar ve gebelik, hormonal kaynaklı adet düzensizliklerinin önemli nedenlerindendir. Tiroid bezindeki hormon bozuklukları da sıklıkla adet gecikmelerine neden olabilir.
Sorun ortaya konulmadan sadece adet düzenleyici ilaçların kullanılması doğru değildir. Bu tür preperatlar 80 yaşındaki bir kadının dahi adet görmesini sağlayabilir, ancak gerçekte asıl hastalığın üstü örtülmüş olur. Detaylı bir incelemeden sonra, eğer sorun bir anaotomik problem ise tercih edilecek tedavi biçimi cerrahi yaklaşımdır. Bu tür problemlerin hemen hepsinde kapalı yöntem olarak adlandırılan laparoskopik yöntem tercih edilmelidir.
Tedavi: Problemin kaynağını ortaya koymak için sırasıyla jinekolojik muayene, ultrasonografik muayene(gereğinde tomografi, MR, hsg) ve aynı anda yumurtalıktan ve vücudun diğer bölgelerinden (özellikle tiriod bezinden) salgılanan hormonların ölçümü gerekir. Hormonal ölçüm yaparken, adet döngüsünün belirli dönemlerinin tercih edildiği unutulmamalıdır (adet döngüsünün 2-4. günleri).
Açık cerrahi, sebep olduğu yan ve ters etkilerden dolayı modern tıpta terk edilmeye başlanmıştır. Sorun spiral ise 3 ay bekleme dönemi önerilmeli, gerekli ek tedaviler düzenlenmeli ve başarısızlık durumunda çıkarılmalıdır. Doğum kontrol haplarının kullanımı sırasında ilk 1-2 ay ara kanamaların olabileceği akılda tutulmalı, sabırlı olunmalı, bu süreyi aşan kanamalarda preperat değişikliği önerilmelidir. Her türlü vajinal kanamada gebelik ve onun getirebileceği problemler, hiç bir zaman unutulmamalıdır.
Adet düzensizliği hamile kalmayı zorlaştırır mı?
Adet düzensizliği yumurtlama bozukluğunun göstergesi olabileceğinden bu sorunu yaşayan kadınlarda hamile kalmada güçlüklerin olması çok normaldir. Adet düzensizliği olan bir kadın, özellikle çocuk sahibi olmayı istiyorsa mutlaka bir üreme sağlığı merkezine başvurmalıdır. Burada düzensizliğin nedeni saptandıktan sonra, nedene yönelik tedavi uygulanması gereklidir. Bazen çok basit tedaviler ile gebelik sağlanabilirken, bazı durumlarda ileri üreme teknikleri olarak adlandırılan tüp bebek yöntemine başvurulması zorunlu olabilir.
Adet düzensizliği psikolojik nedenlere bağlı olabilir mi ve zaman içinde kendiliğinden düzelme ihtimali var mıdır?
Stres ve sıkıntının yanı sıra iklim değişiklikleri de zaman zaman adet düzensizliğine neden olabilir. Eğer düzensizliğin altında yatan tek neden bu ise, zaman içinde kendiliğinden düzelebilir.
Adet düzensizlikleri görüldüğünde ne yapılmalıdır?
Öncelikle her kadın ergenlik çağından itibaren adet takvimini düzenli olarak tutmalıdır. Adet düzensizlikleri görülmeye başlandığında, düzensizliğin çeşitliliğine dikkat edilmelidir. Bu düzensizlikler birkaç ay boyunca tekrarlayıp artıyorsa, mutlaka hekime başvurmak gerekir.
