Türkiye'nin ilk "Bizans sanat tarihi" uzmanı: Semavi Eyice

Yıllarını sanat tarihine ve İstanbul'a veren Eyice, Bizans ve Osmanlı ile ilgili çalışmalarıyla Türkiye'de Bizans sanatının tanınmasında ve bunun Osmanlı sanatıyla karşılaştırılmasındaki çabalarıyla kültürel yapıyı gözler önüne serdi.

Türk sanatı ve sanat tarihi araştırmalarına büyük katkılar sunan Eyice, yaklaşık bir asırlık ömründe İstanbul'daki tarihi mirasın çeşitli yönlerinin hafızasını oluşturdu.

Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü sahibi, sanat ve kültür tarihçisi Eyice, ilk yazısını kaleme aldığı 1946'dan itibaren 96 yıllık yaşamında birçok esere imza attı.

Kitap ve makaleleri ile bir dönemin Bizans sanatını ortaya koyan, Bizans, İstanbul tarihi ve İstanbul semt monografileri konularında birçok ilke imza atan Eyice, Eyiceoğullarına mensup deniz subayı Mehmet Kamil Bey ile Hatice Hanım'ın oğlu olarak kendisinin beyanı ile 9 Aralık 1922'de Kadıköy'de dünyaya geldi.

Usta tarihçi, Kadıköy Saint Louis ve Saint Joseph'te ilk ve ortaokulu tamamladı. Galatasaray Lisesindeyken bir ödev için İstanbul'un fethi konusunun kendisine denk gelmesiyle İstanbul'u hiç bilmediğini fark etti.

Liseden 1943'te mezun olan Eyice, babasının hariciyeci olması yönündeki arzusuna rağmen erken yaşlardan itibaren gönül verdiği arkeoloji ve sanat tarihi üzerine eğitim almaya karar verdi.

Prof. Dr. Semavi Eyice arkeoloji ve sanat tarihi okuma kararını şöyle dile getirmişti:

"Kafama soktuğum bir husus vardı. Türkiye'de Bizans sanatını bilen tanıyan yok, hoş Osmanlı'yı da bilen yok ya, bu dallarda ben diplomalı uzman olacağım diyordum. Ben de tutturdum, dedim ki bu yabancı konularda da Türklerden uzman çıkması lazım. Bizans sanatı, Yunan, Roma sanatı eseri bizim yurdumuzda madem var. Biz tetkik edelim, biz yayımlayalım. Bunun yüksek tahsilini yapacağım diye ısrar ettim."

Dönemin şartları içinde İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arkeoloji Kürsüsündeki öğretimin yetersizliği karşısında Semavi Eyice yurt dışına çıkma kararını aldı.

Eyice, Alman arkeolog ve İstanbul tarihi uzmanı Alfons Maria Schneider'in davetiyle 1944'te Göttingen'e giderek Bizans sanatı ve arkeolojisi üzerine çalıştı.