Lozan mübadilleri pazar günü toplanıyor

Lozan Mübadilleri Vakfı ve Tuzla Sosyal Dayanışma Derneğinin iş birliğiyle, Türk-Yunan nüfus mübadelesinin 89. yıl dönümü dolayısıyla Tuzla sahilinde anma töreni düzenlenecek.

Lozan Mübadilleri Vakfı Genel Sekreteri Sefer Güvenç, yaptığı açıklamada, bu yıl Balkan savaşlarının 100'üncü, mübadelenin ise 89'uncu yıl dönümü olduğunu söyledi. 30 Ocak 1923 tarihinde Türkiye ve Yunanistan arasında Türkiye'de yaşayan Rum Ortodokslar'la, Yunanistan'da yaşayan Türk Müslümanlar'ın karşılıklı zorunlu göçünü öngören ''Nüfus Mübadelesi Sözleşmesi'' imzalandığını kaydeden Güvenç, ''Yunanistan'ın Balkan Savaşı'na girdiği tarih olan 18 Ekim 1912'den itibaren, yurtlarını terk etmiş olanları da kapsamına alan bu sözleşme ile 2 milyon civarında insan doğdukları toprakları terk etmek zorunda kalmıştır'' dedi.

Güvenç, Türkiye'ye deniz yoluyla gelen mübadillerin ve Balkan Savaşı muhacirlerinin ilk durağının iskan bölgelerine sevk edilmeden önce sağlık kontrollerinin yapılması için Tuzla Tahaffuzhanesi olduğunu belirterek, şunları söyledi:

''Marmara, Trakya, Karadeniz, İç Anadolu bölgelerine iskan edilen mübadillerin büyük çoğunluğu Tuzla Tahaffuzhanesi'nde bir süre misafir edildiler. Mübadillerin ve muhacirlerin hafızalarında Tuzla Tahaffuzhanesi çok önemli bir yer tutar. Anavatan Türkiye'nin onlara ilk kucak açtığı yer Tuzla Tahaffuzhanesi'dir. Lozan Mübadilleri Vakfı ve Tuzlalı mübadil kadınların kurmuş olduğu Tuzla Sosyal Dayanışma ve Yardımlaşma Derneği ile ortaklaşa, İstanbul'da, 29 Ocak 2012 Pazar günü bir anma etkinliği düzenledik. Savaşlarda ve göç yollarında hayatını kaybedenler anısına Tuzla Tahaffuzhane İskelesi'nden denize çiçek bırakmak istiyoruz.''

TUZLA TAHAFFUZHANESİ

Güvenç, Tuzla Tahaffuzhanesi'nin, 19. yüzyıl sonlarında İstanbul'da baş gösteren kolera salgını nedeniyle İstanbul'a gelenlerin sağlık kontrollerinin yapılması amacıyla 1894 yılında kurulduğunu söyledi.

Tahaffuzhanenin içinde kadın ve erkekler için ayrı ayrı birer hastane, bir etüv makinesi (kuru hava sterilizasyonu), gelenlerin konaklaması için çok sayıda baraka inşa edildiğini kaydeden Güvenç, ''1894 yılının Ağustos ayında çıkarılan bir kararla, İstanbul'a doğudan girecek olanların zorunlu uğrak yeri olmuştu. Karar gereğince İstanbul'a gireceklerin en az 24 saat tahaffuzhanede gözetim altında tutulması mecburi kılınıyordu'' diye konuştu.

Güvenç, 1894 yılından sonra Türkiye'ye İstanbul'dan giriş yapan bütün muhacirlerin iskan bölgelerine sevk edilmeden önce Tuzla Tahaffuzhanesi'nde birkaç gün misafir edildiklerini kaydetti. Mübadele sürecinde Kızılay'ın (O dönemdeki adıyla: Hilal-i Ahmer) Türkiye ve Yunanistan'da 20 kadar sağlık yardım ekibi (İmdad-ı Sıhhi) kurduğunu belirten Güvenç, bunlardan birinin de Tuzla Tahaffuzhanesi'nde görev yaptığını anlattı.

Güvenç, mübadele sürecinde tahaffuzhanenin önceki muhacirler gibi mübadillerin de Türkiye'de ilk durağı olduğunu ifade ederek, ''Burada mübadillere ilk tıbbi müdahale yapılmış, veba, dizanteri, çiçek gibi koruyucu aşılar uygulanmış ve karınları doyurulmuştu. Her gelen mübadil tahaffuzhanede 3-5 gün misafir edilmişti. Tuzla Tahaffuzhanesi şu anda İstanbul Teknik Üniversitesine bağlı Denizcilik Fakültesi sınırları içindedir'' dedi.

AA