Acaba Marslı mı ezdiler?
NASA Mars'ta buldu, "Tarih kitaplarına geçecek" dedi! Ayşe Özek Karasu yazdı...
Mars'ta bulduğu tarih kitaplarıına geçecek şey neyse, onu 3 Aralık'ta açılayacak NASA. Uzay meraklısı kitlede bir spekülasyondur gidiyor."Kesin Mars'ta hayat bulundu" diyenler de var; "Araç Marslı'ya çapmış. Nuh'un gemisi bulunmuş" diye dalga geçenler de...Uzmanlar ise "Mars aracının işi yaşam izi bulmak değil, Keşfettiği şey ilginç olabilir ama, dünyayı ayağa kaldırmaz" diyor
İnternette dolaşırken şişe şişe balona dönen bir haberle karşı karşıyayız yine. Olay NASA'nın Mars'a gönderdiği keşif aracı Curiosity ekibinde görevli Dr. John Grotzinger'in kurduğu üç cümleyle başlıyor. Bir radyo söyleşisinde diyor ki: "Şu an sizinle konuşurken araçtaki mini kimya laboratuvarı SAM'dan gelen bir data üzerinde çalışıyoruz. İlginç görünüyor. Tarih kitaplarına geçer."
Temkinli davranıp detaya girmiyor. Ancak adamın lafları internette ışık hızıyla yayılıp şu hale geliyor: "NASA, modern zamanların en büyük bilimsel keşfi olabilecek, tarih kitaplarına geçecek nitelikte bir buluşu açıklayacak." Haber 'Tamam, Mars'ta hayat bulundu" şeklinde bir heyecan yaratıyor.
İşin gerçeği şu ki, Curiosity orada her ne bulduysa, Mars'ta hayat olduğu anlamına gelmiyor. Gelmesine imkân yok, çünkü aracın Mars'a yaşam izi bulmak için gitmediğini söyleyen Dr. Grotzinger'in kendisi. Mars misyonuyla ilgili NASA videosunda "Curiosity yaşam izi süren bir dedektör değil. Gezegende hayat olup olmadığını tespit etme yeteneğimiz yok şu an" diyor.
Curiosity'nin görevi organik molekülleri bulmak. Ancak bu organik maddeler ille de "hayat" anlamına gelmiyor. Çünkü aracın laboratuvarı organik moleküllerin kimyasal mı, yoksa biyolojik kökenli mi olduğunu tespit edemiyor. Karbon, hidrojen gibi kimyasal yapılar yaşam için esas teşkil etmekle birlikte bunlar uzayda çok basit kimyasal reaksiyonlarla da oluşabiliyor. Göktaşları ve toz partiküllerinden Dünya'ya yağdıktan gibi, Mars üzerine yağmaları da muhtemel. Ancak bulgular, Mars'ta geçmişle ya da şimdi yaşam olabileceği ihtimaline de kapı açıyor.
Peki Grotzinger gelen data için neden "Tarih kitabına geçer" dedi? Büyük ihtimalle NASA'nın Viking uzay aracı da aynı görevle gidip eli boş döndüğü için. İnternetteki heyecan dalgası üzerine NASA Sözcüsü Guy Webster. TIME Dergisi'ne açıklama yaptı: "Mars'taki bulgu dünyayı yerinden oynatmaz ama ilginç olabilir" dedi.
Temkinli davranıyorlar. Çünkü. SAM laboratuvarı geçenlerde bir hava örneğini incelerken de metan bulur gibi oldular. Bu gaz canlı organizmalardan geldiği için kıpırdandılar. Ancak havanın Mars havası değil, uzay aracına Cape Canaveral'da giren Florida havası olduğu anlaşıldı.
NASA'NIN SABIKALARI
Bu "tarihi" ve "ilginç" sözcükleri, uzay meraklıları için sıkıntılı ifadeler. Çünkü bilim açısından sarsan, acayip fiyakalı buluşlar biz sıradan insanlar için sıradan olabiliyor.
NASA'nın sabıkalarını da unutmamak gerek, iki yıl kadar önce de "Dünya dışı varlıklarla ilgili kanıt arayışını etkileyecek önemli bir ipucu açıklayacağız" demişlerdi. Millet uzaylılarla temasa geçildiğini sanmış, çıka çıka arsenik bünyesinde yaşayabilen bir bakteri çıkmıştı. Califonia'daki bir gölde bulunan bu bakteri bilim için ilginçti, çünkü farklı kimyasal ortamlarda yaşam oluşabileceğini bulmuşlardı. Sonra bilimsel açıdan da fos çıktı.
2008'de de astronomların galakside 50 yıldır aradığı bir şeyin bulunduğu söylendi. Yine ET zannedildi. Genç bir süper nova çıktı.
internette yine geçmiş vakalardakine benzer bir heyecan dalgası var. Onlarla dalga geçenler de. Kimi diyor ki: "NASA'nın aracı bir Marslı'yı ezmiş, onun fotoğrafı çıkacak." Kimi de Aya asla ayak basılmadı komplo teorisinden hareketle, "Yeşil adamların photoshop çalışması yapılıyor, bitince Marslı'yı gösterecekler" diye sallıyor.
1996'daki olay bilim adamlarının büyük keşiflerine kendi ailelerinin bile pek ilgi duymadığını gösteriyor. NASA'nın Mars'tan Antarktika'a düşen göktaşını inceleyen ekibinde yer alan Richard Zare anlatıyor: "O taştaki kimyasal yapılarda Mars'a ait hayat izi bulabilirdik. Kamuoyuna açıklayamadığımız için içim içime sığmıyordu. Dayanamadım, akşam yemekte karımla kızıma anlattım. Dinlediler, ilk konuşan kızım Bethany oldu: Baba, su ketçabı uzatır mısın?"
İki yıllık görev
Mars keşif aracı Curiosity (çizim) topladıığ örnekleri analiz edip gezegenin mikrobiyolojik yaşam için elverişli olup olmadığını araştırıyor.