Seçmenin % 67.4’ü memnun değil ama % 92’si ‘Yine aynı parti’ diyor

Seçmene göre erken seçim mi koalisyon mu?

Giriş: 29.06.2015 - 11:05 Güncelleme: 07.07.2015 - 17:57

HABERTÜRK, son 5 seçimde en doğru tahminde bulunan ANDY-AR kamuoyu araştırma şirketiyle genel seçimden 3 hafta sonra seçmenin nabzını tuttu. Seçmenin yüzde 67.4’ü seçim sonucundan memnun olmadığını söylese de yüzde 91.8’i, “Seçim sonucunu bilsem de aynı partiye oy verirdim” dedi. Koalisyon olasılığındaysa AK Parti ve MHP’li seçmenin yüzde 50’sinden fazlasının ‘yeşil ışık’ yaktığı görüldü

TÜRKİYE, 7 Haziran’da kendisini TBMM’de temsil edecek olan milletvekillerini seçmek için sandık başına gitti. Yapılan son genel seçimde, 174 bin 220 sandık seçmenin önüne kondu. 54.8 milyon seçmenin 47.5 milyona yakını oy kullandı. Geçerli oy sayısı 46.1 milyon oldu ve seçime katılım oranı yüzde 86.6’ya ulaştı. Milletvekilliği seçiminin ardından ortaya çıkan tabloda AK Parti yüzde 40.9, CHP yüzde 25, MHP yüzde 16.3 ve HDP yüzde 13.1 oranında oy aldı. Bu sonuç hiçbir partinin 276 milletvekiline ulaşamaması, yani tek başına iktidar olamaması demekti. Seçim sonucu günlerce medya organlarında enine boyuna tartışıldı. Türkiye’nin önünde artık ‘koalisyon süreci’ ya da sonrasında bir ‘erken seçim’ vardı.

Üç hafta önce sandığa giden seçmenin, seçimin ardından ne düşündüğünü, eğilimini HABERTÜRK okurları için araştırdı. Koalisyon görüşmelerine günler kala HABERTÜRK, 2009 yılından bu yana 5 önemli seçimde çıkan sonuca en yakın verileri sunan ANDY-AR ile bu çalışmayı gerçekleştirdi.

ANDY-AR, 2009 yerel seçim sonucuna en yakın değerleri veren 2 araştırma şirketinden biri oldu. 2010 yılında yapılan referandumu tek başına bilen araştırma şirketi, yine 2011 Genel Seçimi’ne ilişkin en doğru sonucu veren 2 şirket arasında yer aldı. 2014 yılında Cumhurbaşkanlığı seçim sonucunu en iyi tahmin eden ANDY-AR, 7 Haziran genel seçim sonucu verileriyle bir kez daha tarafsızlığını ve güvenilirliğini sergiledi.

ANDY-AR, Türkiye siyasetinin gündeminde yer alan konuların halk tarafından değerlendirilmesini ölçmek amacıyla bu çalışmayı yaptı. Araştırmada kantitatif araştırma tekniklerinden ‘CATİ (telefonla görüşme) tekniği’ kullanıldı. Çalışma yurt genelinde 31 ilde, 25-28 Haziran 2015 tarihleri arasında 1566 kişiyle görüşme yapılarak tamamlandı. Farklı sosyo-ekonomik, sosyo-demografik gruba mensup kişilerden yaş, cinsiyet, eğitim, mahalle/semt kotalarına göre tesadüfi biçimde seçilmiş deneklerle görüşüldü. ANDY-AR okuyacağınız araştırmada 0.95 güven aralığı içinde hata payını ise +/- % 2.5 olarak açıkladı.

Bu yazı dizisinde 3 hafta önce sandığa giden seçmenin, seçim sonucundan memnun olup olmadığını, bugün seçim olsa ortaya çıkacak tablonun nasıl olabileceğini okuyacaksınız. Partilerin tabanlarının koalisyon arayışı içinde hangi partiye yakınlık duyduğunu ve hangi koalisyona yeşil ışık yakabileceğini göreceksiniz. İşte seçmenin merak ettiği soruların cevapları ve ANDY-AR Yönetim Kurulu Başkanı Faruk Acar’ın değerlendirmesiyle seçmenin nabzı...

KAMUOYU araştırma şirketi ANDY-AR, seçimden 3 hafta sonra seçmene, “Seçim sonucundan memnun musunuz?” sorusunu yöneltti. Ankete katılanların yüzde 67.4’ü “Hayır, memnun değilim” yanıtını verirken, memnun olduğunu söyleyenlerin oranı % 32.6 çıktı.

Partilere göre memnuniyet oranındaysa AK Partili seçmenin % 81.9’u “Memnun değilim” yanıtı vererek birinci sırayı aldı. Memnun olmayan ikinci seçmen grubu % 65.5 ile MHP, % 63.2 ile CHP olurken, HDP’li seçmenin yüzde 80.6’sı sonuçtan memnun olduğunu dile getirdi.

MEMNUNIYET oranının % 32.6 olduğu 7 Haziran Genel Seçimi sonrası seçmene, “Peki sonuçların böyle çıkacağını bilseydiniz parti tercihiniz değişir miydi?” diye de soruldu. Bu soruya ankete katılanların % 91.8’i “Hayır değişmezdi” cevabını verirken, % 8.2’si tercihinin değişebileceğini ifade etti.

AK Partili seçmenin % 55’i MHP’yle kurulacak bir koalisyona destek veriyor. CHP’yle kurulacak koalisyona ise bu destek % 10.9 oranında. CHP’li seçmeninse % 28.7’si AK Parti’yle koalisyona ‘Evet’ diyor. İkinci olaraksa % 25.3 oranında CHP-MHP-HDP koalisyonunu istiyor. MHP’li seçmenin % 53.6’sı AK Partili koalisyona sıcak bakıyor. HDP’li seçmense % 36.6 oranında AK Parti-CHP koalisyonunu destekliyor.

ANDY-AR, olası bir genel seçim sorusuyla seçmenin nabzını tuttuğunda oy pastasında AK Parti ile CHP’nin oylarının yükseldiği, MHP ve HDP’nin oylarında düşüş olduğu sonucu çıkıyor. Araştırmaya göre AK Parti % 42.8, CHP % 27.3, MHP % 15.4 ve HDP % 11.7 oranında oy alıyor. Bu oranlarla AK Parti 272- 277 arasında milletvekilliği kazanıyor ve Faruk Acar, tek başına iktidar şansının yine sınırda olabileceğini söylüyor. CHP vekil sayısını 140’lara doğru taşırken, MHP 75-80, HDP ise 65-70 civarında milletvekili çıkarabiliyor.

PARTİLER arası oy geçişi tablosundaysa AK Partili seçmenin % 97.6’sı, CHP’li seçmenin % 95.7’si, MHP’li seçmenin % 75.7’si ve HDP’li seçmenin % 84’ü yine kendi partisine oy vereceğini belirtiyor. Dört partinin oy dalgalanmasına bakıldığında MHP’li seçmenin % 20.3’ü AK Parti’ye, HDP’li seçmenin % 13.5’i ise CHP’ye oy verebileceğini açıklıyor.

ÇALIŞMAYA katılan tüm deneklere “En çok hangi koalisyon formülünü destekliyorsunuz” sorusu yöneltildiğinde yüzde 31.7 oranında AK Parti-MHP, 17.8 oranında AK Parti-CHP, 13.4 oranında CHPMHP- HDP ve 10.2 oranındaysa HDP’nin dışarıdan desteklediği CHP-MHP koalisyonu öne çıkıyor. Seçmenin beşinci olarak 3.2 oranında desteklediği koalisyonsa AK Parti-HDP koalisyonu oluyor.

SEÇMENLERE, oy verdikleri partiyi tercih etmelerinin gerekçeleri de soruldu (Solda, ilk 5’er gerekçe var). AK Partili seçmenin ilk gerekçesi ‘İdeolojime ve siyasi görüşüme uygun olduğu için’ oldu. Seçmen ikinci neden olarak Cumhurbaşkanı Erdoğan’ı gösterdi. CHP’li seçmenin oy gerekçesinin ilk iki nedeni ‘İdeolojik yakınlık ve Atatürkçülük’tü. MHP’li seçmen oy gerekçesini ‘Siyasi bakışı yani ideolojisi ve milliyetçilik’ olarak açıklarken HDP’liler, “Kürtleri temsil ettiği için ve çözüm süreci” yanıtını verdi.

“ASLINA bakarsanız bugün seçim olsa oy oranlarında çok büyük bir değişiklik görünmüyor. Oy oranlarına baktığınızda AK Parti’nin Türkiye genelinde yüzde 2’lik artışının olduğunu, CHP’nin yüzde 2.3’lük yükselişini, MHP’de hafif bir kırılma olduğunu ve HDP’nin 1.5 civarında oy kaybını görüyoruz. AK Parti’de bir artış var. AK Parti’ye oy veren seçmenin yüzde 98’i tekrar oy vereceğini söylüyor. Saadet Partisi’nden AK Parti’ye yoğun bir oy kaymasının yaşandığını söylemek mümkün. Bu seçim AK Parti’ye kızıp, “Ben mesajımı verdim, tekrar AK Parti’ye oy verebilirim” diyenlerden yarım ile 1 puan arasında MHP’den kayma görülüyor. CHP’nin oylarındaki artış ise daha çok Batı’da HDP’ye oy verenlerden. Stratejik olarak oy kullanan ama yüzde 13’ün de çok olduğunu düşünenlerin, ‘Nasılsa barajı geçti’ denebilecek bir algıyla bugün itibarıyla CHP’nin oy artışına sebep olduğunu söylemek mümkün. CHP’ye Vatan Partisi’nden de oy kayması görünüyor. Bu seçimde MHP ve HDP trend partilerdi. Bugün itibarıyla yine AK Parti ve CHP bir trende girmiş durumda. Bu iki partinin yükselişi diğer iki partinin düşüşüne neden olacak. Kahvehane köşelerinde ‘Acaba şu anda ne oldu, ülke kötüye gider mi, istikrar bozulur mu’ diyebilecek bir seçmen kitlesinin oy geçişgenliği konusunda hareketli olduğunu söyleyebiliriz.”

Seçmenin ‘erken seçim’ eğilimi: % 51.5

‘Koalisyon kurulabilir’ beklentisi: % 36.4

HABERTÜRK, son 5 seçimde en doğru tahminde bulunan ANDY-AR Kamuoyu Araştırma Şirketi’yle Türkiye’nin gündemindeki iki soruya ‘seçmenle’ yanıt aradı: ANDY-AR’ın anketine katılan seçmenlerin % 51.5’i erken seçim olabileceğini belirtirken, % 36.4’ü koalisyonun kurulabileceğini dile getirdi

7 Haziran milletvekili genel seçiminin üzerinden üç haftadan fazla bir süre geçti. Ortaya çıkan seçim sonucu, hiçbir partiye tek başına iktidar olma şansı tanımadı. Meclis’e giren 4 parti arasında ‘koalisyon’ görüşmelerinin başlamasına günler kala HABERTÜRK, 2009 yılından bu yana Türkiye genelinde yapılan 5 seçimi en doğru biçimde tahmin eden ANDY-AR Kamuoyu Araştırma Şirketi’yle ortak bir çalışmaya imza attı.

ANDY-AR, HABERTÜRK okurları için, Türkiye siyasetinin cevap aradığı birbirinden önemli soruları, en yetkili merci olan ‘seçmen’e yöneltti. Seçmenin koalisyon türevlerinin yanı sıra erken seçime bakışını ve öngörüsünü, olası koalisyonların kime oy kazandırıp kimden oy alacağını halka sordu.

Araştırma şirketi ANDY-AR, bu çalışma için ülke genelinde 31 ilde, 25-28 Haziran tarihleri arasında 1566 kişiyle görüştü. Araştırmada kantitatif araştırma tekniklerinden ‘CATİ (telefonla görüşme) tekniği’ kullanıldı. Genel tabloyu en iyi biçimde verebilmek adına da birbirinden farklı sosyo- ekonomik ve demografik gruplara mensup deneklerden yaş, cinsiyet, eğitim, mahalle/semt kotalarına göre tesadüfi olarak seçilmiş seçmenlerle görüştü.

ANDY-AR, 0.95 güven aralığı içinde ulaştığı sonuçların hata payını ise +/- % 2.5 olarak belirtti. Yazı dizimizin ikinci gününde size, seçmenin olası ‘erken seçim’ ve kurulabilecek ‘koalisyon’lara ilişkin ‘ne düşündüğünü’ sunacağız...

ARAŞTIRMA şirketi 1566 kişiye seçim sonucuna göre ‘Herhangi bir koalisyon mu olur?’, ‘Erken seçim mi yapılır?’ sorusunu yöneltti. Bu soruya seçmenin yüzde 51.5’i ‘Erken seçim olur’ cevabını verdi. Koalisyon kurulacağını söyleyenlerin oranıysa yüzde 36.4’te kaldı. Her iki cevabı vermeyip, ‘Fikrim yok’ diyenlerse yüzde 12.1 oranında.

ANDY-AR, ‘Bu pazar erken seçim olsa, hangi partinin yükselip hangisinin düşeceğini’ de seçmene yöneltti. Ankete katılanlara göre olası bir erken seçimde AK Parti’nin oyunun artacağını söyleyenlerin oranı yüzde 48.7. Düşer diyenlerin oranıysa yüzde 30.5. CHP’nin oylarıyla ilgili seçmen yüzde 41.7 oranında aynı kalacağını dile getirirken, seçmenin yüzde 28.2’si CHP’nin oylarının yükseleceğini belirtiyor.

MHP için aynı soru yöneltildiğindeyse en yüksek oranla seçmenin yüzde 37.9’u oy kaybının yaşanacağını söylüyor. İkinci sıradaysa yüzde 23.5, MHP’nin oylarının değişmeyeceğini ifade ediyor. Benzer sonuç HDP için de söz konusu. Oy kaybı olabileceğini belirtenlerin oranı yüzde 53.7’yi bulurken, sonuç değişmez diyenler yüzde 18.3.

AYNI soruya en yüksek oranda ‘Erken seçim olur’ diyen seçmen yüzde 66.8 oranında AK Parti’ye oy veren seçmen oldu. Erken seçim olabileceği yönünde görüş bildiren ikinci en yüksek oransa yüzde 47.5 ile MHP’ye oy veren kesimdi. Olası bir koalisyon kurulabileceği yönünde düşünce belirten HDP’lilerin oranı yüzde 65.4 ile ilk sırada yer alırken, koalisyon olabileceğine inanan CHP’lilerin yüzdesi 50.5 düzeyindeydi.

Kamuoyu araştırma şirketi ANDY-AR seçmene, 7 Haziran’da, “AK Parti’nin seçimden tek başına iktidar çıkıp çıkamayacağı’ konusunda ne düşündüğünü sordu. Ankete katılanların yüzde 41.6’sı ‘Hayır, tek başına iktidar olamayacağını öngörmüyordum’ cevabını verirken, yüzde 55.6’sı ‘Evet, AK Parti’nin tek başına iktidar olamayacağını biliyordum’ yanıtını verdi. Yüzde 2.8’lik kesimse, ‘Fikrim yok’ dedi.

DIŞARIDAN HDP desteğiyle kurulabilecek CHPMHP koalisyonuna ilişkin de ilginç bir sonuç çıkıyor. Böyle bir koalisyonun CHP’yi zayıflatacağını belirtenlerin oranı yüzde 41.5’i bulurken, güçlendireceğini söyleyenler yüzde 35.8’de kalıyor. Aynı biçimde bu koalisyonun MHP’yi de zayıflatacağını düşünenlerin yüzdesi 58’e çıkarken, güçlendireceğine inananların yüzdesi 22.1. HDP cephesinden duruma bakıldığındaysa böyle bir koalisyonun HDP’yi güçlendireceğini düşünenler yüzde 40.6, zayıflatacağını düşünenler 36.5.

ANDY-AR’ın, ‘Kurulacak bir koalisyonun yapmasını istediğiniz temel icraatlar neler?’ sorusuna seçmenin verdiği ilk cevap ‘Ekonomik hamleler’ oldu. Bunu sırasıyla ‘Çözüm süreci devam etmeli’, ‘Birlik, beraberlik ve birleştirici olunmalı’ ve ‘17-25 Aralık’a ilişkin tekrar soruşturma yapılması gerektiği’ izledi. Seçmenin beşinci isteğiyse, Anayasa değişikliği oldu.

“SİZ, mevcut şarlarda AK Parti’nin içinde olmadığı bir koalisyon formülü, CHP-MHP-HDP koalisyonunun başarılı olabileceğine inanıyor musunuz?” sorusuna, yüzde 71.7 ‘Hayır’ yanıtını verirken, yüzde 22.1 ‘Evet’ diyor. Üçlü koalisyon için ‘Fikrim yok’ diyenlerse yüzde 6.2 düzeyinde.

OLASI koalisyon modellerine ilişkin seçmenin fikrini alan ANDY-AR, ‘AK Parti-CHP’ koalisyonunun kurulması durumunda hangi partinin güçlenip hangisinin zayıflayabileceğini seçmene sordu. Seçmenlerin yüzde 46.5’i bu koalisyonun AK Parti’yi zayıflatacağını belirtirken, yüzde 33.5’i güçlendireceğini dile getirdi. Aynı soruya CHP açısından cevap verenlerin yüzdelik dilimiyse birbirine çok yakın çıktı. CHP’nin böyle bir koalisyonla güçleneceğini söyleyenler yüzde 40.8, zayıflayacağını belirtenlerse yüzde 39.1 oldu.

İKİNCİ bir koalisyon modeli olan AK Parti-MHP koalisyonu kurulması durumunda kimin güçleneceği sorusuna yüzde 51.2 oranında AK Parti cevabı verildi. AK Parti’nin zayıflayacağını düşünenlerse yüzde 29.3 çıktı. “Bu koalisyon MHP’yi güçlendirir” diyenlerin oranı da benzer biçimde en yüksek yüzdelik oranını yakaladı ve yüzde 44.2’yi buldu. Olası koalisyonun MHP’yi zayıflatacağını öngörenlerse yüzde 37.6’da kaldı.

BİR başka koalisyon modeli olan AK Parti-HDP koalisyonunun kimi güçlendirip kimi zayıflatabileceği de seçmene soruldu. Ankete katılanların yüzde 56.8’i böyle bir koalisyonun AK Parti’yi zayıflatacağını dile getirirken, yüzde 23.9’u güçlendireceğini söyledi. Aynı soruya cevap verenlerin yüzde 39.7’siyse bu koalisyonun HDP’yi güçlendireceğini açıkladı. Zayıflatacağını söyleyenlerin sonucu da yüzde 38.4 çıktı.

“SEÇİM sonrası çalışmamızda her partinin ayrı ayrı seçmende nasıl bir izlenim oluşturduğunu sorguladık. Genel anlamda AK Parti dışındaki diğer 3 partinin seçmeni koalisyondan yana bir algıya sahip. Eğer koalisyon görüşmelerinden sonuç alınamazsa AK Parti, ‘İşte gördünüz muhalefet istikrar istemiyor, iş yapmak istemiyorlar’ gibi bir seçim çalışması yürütürse oy oranları yüzde 45’lere çıkabilir. Bu da tek başına iktidar olabilmek için gerekli çoğunluğu sağlar. Bu senaryonun bir de tam tersi ihtimali var. Yani muhalefet, ‘Biz koalisyon görüşmelerinde Yüce Divan vurgusu yaptık. AK Parti yanaşmadı’ gibi bir söylem takınırsa bu kez ‘oyunbozan’ algısı AK Parti’nin üzerinde kalır ve bu senaryoda da AK Parti’nin oyları yüzde 35’lere geriler. Yani maçı terk eden kim olursa olsun kaybeder.

Koalisyonun kimi güçlendireceği senaryolara göre değişiyor. AK Parti-CHP koalisyonunda, ‘AK Parti güçlenir’ diyenlerin oranı yüzde 33.5. Kaybeder diyenlerse yüzde 46.5. Bu senaryoda CHP güçlenir diyenler yüzde 40.8’ken, kaybeder diyenler yüzde 39.1 seviyelerinde. Olası bir AK Parti-MHP koalisyonu toplumda en fazla kabul gören senaryo. Bu formülde AK Parti güçlenir diyenlerin oranı yüzde 51.2. AK Parti-HDP senaryosundaysa AK Parti zayıflar diyenlerin oranı yüzde 56 civarında.”

Meclis’te beyaz sayfa açılsın: % 61.8

Çözüm sürecine devam edilmeli: % 67

HABERTÜRK’ün nabzını tuttuğu seçmen, 25. dönem milletvekillerinden yüzde 61.8 oranında ‘Meclis’te beyaz bir sayfa açılması’nı istiyor. ‘Çözüm süreci devam etmeli’ diyen seçmenin oranı yüzde 67’yi bulurken, 4 bakan için ‘Yüce Divan konusu açılmalı’ diyenler yüzde 69’u aşıyor

KOALİSYON görüşmelerinin başlamasına birkaç gün kala HABERTÜRK, seçmenin nabzını tuttu. Türkiye genelinde 2009’dan bu yana yapılan son 5 seçimde çıkan sonuca en yakın verileri sunan ANDY-AR Kamuoyu Araştırma Şirketi’yle seçmenin düşüncesine kulak verip beklenti ve isteklerini sordu. Yazı dizimizin son gününde ANDY-AR 1566 kişiyle yaptığı çalışmada sizler için ‘Meclis’te uzlaşma mı hesaplaşma mı olmalı?’, ‘Çözüm süreci devam etmeli mi?’, ‘4 bakanın Yüce Divan’a gönderilmesiyle ilgili seçmen ne düşünüyor’ gibi önemli sorulara yanıt aradı. İşte seçmenin cevapları...

ANDY-AR araştırma şirketi seçmenlere 25. dönem milletvekili seçiminin ardından ortaya çıkan 4 partili Meclis’te, “Geçmişteki olaylar üzerinden hesaplaşma yapılsın mı, yoksa beyaz bir sayfa açılıp uzlaşma mı sağlansın?” diye sordu. Ankete katılanların yüzde 61.8’i, üçte ikiye yakını, ‘Meclis’te beyaz bir sayfa açılmalı’ dedi. Üçte bir oranında, yüzde 33.1’lik dilimse ‘Hesaplaşma olmalı’ yönünde fikir bildirdi. Ankete katılanların yüzde 5.1’iyse ‘Fikrinin olmadığını’ dile getirdi.

Araştırma şirketi aynı soruyu Meclis’e temsilci gönderen 4 partinin seçmeni üzerinden de değerlendirdi. AK Parti, CHP, MHP ve HDP seçmeninin büyük bölümünün ‘uzlaşma’dan yana olduğu ortaya çıktı. AK Partili seçmenin yüzde 74.2’si, CHP’li seçmen yüzde 49.7’si, MHP’lilerin yüzde 58.9’u ve HDP’ye oy verenlerin yüzde 58.3’ü, ‘Beyaz sayfa açılmalı’ yönünde cevap verdi.

‘Meclis’te hesaplaşma olsun’ diyenlerde en yüksek oy oranı yüzde 47.4’le CHP’li seçmende oldu. MHP ve HDP seçmeninin ‘Hesaplaşma’ yanıtıysa yüzde 39’a yakın çıktı. Meclis’te ‘Hesaplaşma’ istemeyen en düşük oransa yüzde 18.9 ile AK Partili seçmen oldu.

7 Haziran genel seçiminin ardından ankete katılanlara seçim sonucu ve oy verdiği partinin yakaladığı oy oranı da soruldu. Sandığa giden seçmenin yüzde 65.2’si oy verdiği partinin beklentisinin altında oy aldığını söyledi. Sandıktan beklediği sonucun çıktığını söyleyenlerin oranıysa yüzde 24.7 oldu. Yüzde 7.3’lük kesimse partisinin sandıktan beklediği sonucun üzerinde oy aldığını belirtti. Bu soruya yüzde 2.8 oranında seçmen ‘Cevap yok’ dedi.

DÖRT partiye oy veren ve ankete katılanlar arasında 7 Haziran genel seçim sonucunun beklentisinin altında çıktığını söyleyenlerde AK Partili seçmenin oranı yüzde 77.2’yle ilk sırada yer aldı. Onu yüzde 68.1 ile CHP, yüzde 63.6’yla MHP seçmeni izledi. ‘Sonuç beklentimin altında çıktı’ diyen HDP’lilerse yüzde 19.4 oldu. ‘Beklentimin üzerinde oy aldı’ başlığındaysa ilk sırayı yüzde 36.6’yla HDP’li seçmen aldı.

“CUMHURBAŞKANI’nın yetkileri, koalisyonun şartlarından biri olmalı mı?” sorusunu yanıtlayan seçmenlerin partilere göre dağılımında, MHP’li seçmen yüzde 59.4’lük ‘Evet’ yanıtıyla ilk sırada yer aldı. Onu, yüzde 58.5 ile CHP, yüzde 56.8’le de HDP izledi. Dördüncü sıradaysa yüzde 47.4 ile AK Partili seçmen yer aldı. Cuhmurbaşkanı’nın yetkilerinin koalisyon şartları arasında olmaması gerektiğini söyleyen AK Partili seçmenin oranıysa yüzde 44.6’yla ilk sırada yer aldı. AK Parti’yi, yüzde 39.2’yle HDP izledi. MHP’li seçmenin yanıtı yüzde 35.7 olurken, ‘Hayır’ cevabı veren en düşük oy oranı yüzde 33.9 ile CHP’li seçmenden geldi.

ARAŞTIRMA şirketi anket yaptığı seçmenlere, “Size göre muhalefet partilerinin seçim öncesi ve sonrasında gündeminde tuttuğu, Cumhurbaşkanı’nın yetkileri, koalisyonun şartlarından biri olmalı mı?” diye sordu. Seçmenlerin yarıdan fazlası, yüzde 52.1’i, ‘Evet, koalisyonun şartlarından biri olmalı’ cevabını verirken, ankete katılanların yüzde 39.7’si, ‘Hayır, olmamalı’ dedi. Yüzde 8.2’yse, ‘Fikrim, cevabım yok’ yorumunda bulundu.

ARAŞTIRMADAN çıkan önemli bir sonuç da ‘Çözüm süreci’yle ilgili oldu. Ankete katılanların üçte ikisinden fazlası, yüzde 67’si ‘Çözüm süreci devam etmeli’ yanıtını verdi. Sürecin sonlandırılmasını isteyenlerin oranı yüzde 23.4’te kalırken, ‘Fikrim, cevabım yok’ diyenlerin yüzdesi 9.6 oldu.

AYNI sorunun partilere göre dağılımında, ‘Çözüm süreci’nin devam etmesi yönünde en yüksek orana yüzde 93.2’yle HDP seçmeni ulaştı. HDP’yi, yüzde 75 ile AK Parti izlerken, CHP’li seçmenin yüzde 65.2’si, MHP’li seçmeninse yüzde 43.9’u ‘Süreç devam etmeli’ cevabını verdi. Çözüm sürecinin sonlandırılmasını isteyen yanıtta en yüksek oy oranına yüzde 44.8 ile MHP’li seçmen ulaştı. İkinci sırada yüzde 21.1 ile CHP, üçüncü sırada yüzde 19.2’yle AK Parti, son sıradaysa yüzde 4.5 ile HDP’li seçmen yer aldı.

Yüce Divan sorusunu yanıtlayan seçmenin partilere göre dağılımında AK Partili seçmenlerin yüzde 57.2’si ‘Yüce Divan’ konusunun tekrar açılması gerektiğini belirtti. Bunu yüzde 77.2’yle MHP, yüzde 80.4’le CHP ve yüzde 83.4’le de HDP seçmeni izledi. 4 bakanla ilgili ‘Yüce Divan’ sürecinin ‘açılmaması’ gerektiğini söyleyen AK Partililerin oranı yüzde 31.5 olurken, en düşük yüzdeyi 7.9 ile CHP’li seçmen verdi. Yüce Divan konusunun açılmaması gerektiğini belirten HDP’lilerin oranı yüzde 11.4, MHP’lilerin oranıysa yüzde 13.4 oldu.

LİDERLERİN seçim meydanlarında gündeme getirdiği, ‘4 bakanla ilgili Yüce Divan’ sürecini de ANDY-AR seçmene sordu. Seçmene, “4 bakanın Yüce Divan’a gönderilmesi konusu sizce tekrar açılmalı mı açılmamalı mı?” sorusu yöneltildi. Ankete katılanların yüzde 69.1’lik oranı ‘Evet açılmalı’ cevabını verirken ‘Hayır, açılmamalı’ yanıtı verenlerin yüzdesi 18.4 oldu. Bu soruya ‘Fikrim, cevabım yok’ diyenlerse yüzde 12.5’lik bir oranı buldu.

“TÜRKİYE’de son 2 yılda 3 seçime gidildi. Bu durum seçmende bir yıpranma doğurdu. Gezi protestolarıyla başlayan gergin ve kutuplaştırıcı ortamın yıpranmada payı oldu. Toplumda ‘bizlik’ duygusunun kaybedildiği, göz ardı edildiği bir ortam doğdu. 17-25 Aralık sonrası bu, tamamen barizleşti. Seçmen sandıkta yeni bir sayfa açılması mesajını verdi. Ancak seçmen bu talepte bulunurken, 3 konuyu dışarıda bırakacak şekilde söylüyor bunu 4 bakanla ilgili Yüce Divan süreci, çözüm süreci ve Cumhurbaşkanı’nın Anayasal sınırları dışında artık seçmen dinginlik istiyor. Bunların dışında gerginlik olmasın istiyor.

Çözüm süreci seçmenler arasında da kırmızı çizgilerden. Seçim sürecinde AK Parti, milliyetçi seçmenlere dokunabilmek için süreçle örtüşmeyen bazı söylemler takındı. Parti olarak da MHP’nin en temel sorunu. Ancak yaptığımız araştırmalarda MHP seçmenlerinin yüzde 40’a yakınıın sürecin devam etmesinden yana olduğu ortaya çıktı. Yani bir noktada MHP’nin siyasi olarak bu diretmesinin tabanda çok büyük bir karşılığı yok. Türkiye’de çözüm sürecinin devam etmesini isteyenlerin oranı yüzde 70’e yakın. Bu koalisyon görüşmelerinde de çok kritik bir nokta olarak partilerin karşısına çıkacak.

Yüce Divan meselesi seçmen için çok kritik. CHP, MHP ve HDP’nin kırmızı çizgilerinden. Bu üç parti için de olmazsa olmaz bir durum gibi ortada duruyor. Ancak 4 bakanla ilgili AK Parti seçmeninin de talebi büyük oranda aynı yönde.