Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin

Geçenlerde iş arkadaşlarımızdan birinin 3 yaşındaki kızı ofise geldi. O an aylaklık yapıyorduk ve sıkılmasın diye birkaç kez onunla oyun oynama girişiminde bulunduk. Hiç oralı olmadı. Bize yüz vermeyen ufaklık, annesinin paçalarına yapışıp “Video aç” diye ağlıyordu. Sonunda başardı da... Merak ettik, biz de yancı gibi seyretmeye başladık. Hâlâ etkisinden kurtulamadık. HT Pazar'dan Mete Aker ve Serdar Yazıcı'nın haberi...

Küçük kızın Youtube’da merakla izlediği şey, evcilik oynayan çocukların videosuydu. Videoyu kapatınca yaygarayı basıyor, her defasında sonuç da alıyordu. Burada bir sorun vardı. Oyun oynamak yerine başkalarının oynadığı oyunu seyretmeyi tercih ediyordu...

Şaşkınlık verici bir durumdu. Ama şaşırmak için çok geç. Bu durum bir akıma dönüştü; hatta bazı kanalların milyonlarca dolar kazandığı, videoların milyarlarca kez izlendiği ticari boyutlara ulaştı. Küçük çocuklar evcilik oynayanları seyrederken, biraz büyüyünce bilgisayar oyunu oynayanları seyretmeye terfi ediyorlar. Annemiz çocukken bizim kuşağa “Şu bilgisayar oyununun başından kalk” diye söylenirdi. Artık öyle bir şey de yok... İyi de bu çocuklar bunu neden yapıyor? Dahası, pek çok anne-babanın tümüyle yabancı olduğu bu ‘pasif oyunculuk’ dünyası ileride nelere sebep olacak?

Türkiye’de çok seyredilen gamer’lar 1 dakikalık reklam videosu için markalardan 10 bin lira istiyor. Kimisinin yıllık geliri 150 bin TL’den fazla.

ÇOCUKLAR 3 SEBEPTEN OYUN İZLİYOR

Üniversiteler, uzmanlar oyun bağımlılığı hakkında birçok araş- tırma yapmış ama oyun videosu izleyenler hakkında pek bir araş- tırma yok. Oysa bağımsız araştırma şirketi Superdata’nın 2015’te yaptığı araştırma, çoğu çocuk yılda 500 milyon kişinin oyun oynayan insanları seyrettiğini söylüyor. Talep bu kadar fazla olunca işi paraya dökmek isteyen Youtube hemen kendi bünyesinde “Oyunlar” adında bir kanal açtı. Bu kanalın şu an 77 milyondan fazla abonesi var. Üye olmanız şart da değil, arama motoruna “oyun izle” yazınca 545 milyardan fazla sonuç çıkıyor. İstenirse canlı yayınlananı bile mevcut...

Çocuk eğitim ve gelişimi hakkında çalışmalar yapan Amerikalı Psikolog Randy Kulman’a göre, çocuklar oyun videolarını şu 3 sebepten izliyor:

Oyunculardan yeni stratejileri öğrenmek, arkadaşlarıyla izleyip tartışmak ve eğlenmek.

Ofisteki tecrübeyle ilgimizi daha geniş bir alana yönelttik. Bir komşu, bu tarz videoları izlemesin diye 10 yaşındaki oğlunu uyarmış. Oğlu ise, “Karışma anne, ben arkadaşlarımla nasıl sosyalleşeceğim” diye isyan etmiş. O da çözümü kısıtlama koymakta bulmuş. Açıkçası iyi de yapmış. Birazdan okuyacağınız psikolojik ve fiziki yan etkilerini görünce bir daha hiç müsaade etmeyebilir de!

‘AİLELER OYUN VİDEOLARINI TOPTAN YASAKLASIN!’

Bu konudan mustarip ebeveyn çok. Uzmanlar soruna aşina. Bu nedenle size görüşleri direkt aktarıyoruz. Psikolog Derya Öztürk, “Bu seyretme alışkanlığının birtakım problemlerden kaçış olduğunu düşünüyorum” diyor. “Ailevi, özgüvenle ya da sosyalleşmeyle ilgili problemler olabilir. Orada sosyalleşmek için daha fazla vakit geçirmek isteyebilirler.” Psikolog İlknur Yılmaz Aytaç, “Her gün izlemek beyin gelişimi açısından hiç iyi değil, beynin etkin çalışmamasına neden olur” deyip ekliyor:

“Kesinlikle denetlenmeli...” Bu denetimiyse sadece ebeveynler yapabilir. Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları Uzmanı Dr. Sevgi Hocaoğlu “Küçük yaşta cinsel ve agresif olarak uyarılmış olabiliyorlar. Oynayan kişiden çok olumsuz davranış kapabiliyorlar” derken, Klinik Psikolog Gülten Demirdöven bu konuda çok sert: “Çocuklar korku oyunu videolarını izliyor. Ruh sağlıklarını bozabilir. İzlemelerinin sebebi çocukların evdeki kısıtlı yaşamlarından video izleyerek çıkabilmeleri. Çok yanlış. Aileler bu videoları toptan yasaklasınlar...” Birçok makalede de net olarak çocukların bencil, asosyal, en ufak sıkıntıda bocalayan, kendini ifade edemeyen bir insan haline gelebileceği söyleniyor.

Bu tür videoları izlemenin sadece psikolojik zararları yok, fiziki zararları da var. Örneğin California Berkley Optometri Okulu’ndan Yrd. Doç. Maria Liu, küçük çocuklarda miyopluğun bu yüzden arttığını belirtiyor. Gerçi karşıt görüşte olanlar da var. Mesela Psikolog Kulman bu seyretme alışkanlığının bir spor müsabakası izlemekten farksız olduğunu savunuyor.

ÇÖZÜM BELLİ...

Ama aileler çaresiz. Youtube bu tür içerikleri denetlemeyi ebeveyne bırakmış durumda. Ebeveynlerse o dünyaya ait değil. Üstelik çocuklarının çoğu kez sessiz sedasız bir köşede oturmasını sağlamak için bu videoları izlemelerine göz yumuyor. Geçen yılki raporlara göre kullanıcılarının yüzde 71’i Youtube’a eğlenmek için girerken yüzde 13’ü çocuklarını “eğlendirmek” için girdiğini söylüyor. “Peki ne yapacağız?” diyorsanız, Melbourne Swinburne Üniversitesi’nden Dr. Charlotte Keating’in önerisi şu: “İlle de olacaksa 2-5 yaş arasındaki çocukların günde 1 saatten az, daha büyük çocukların 2 saatten az seyretmesi gerekir.”

Danıştığımız psikolog ve pedagogların önerisiyse çocukları spor ve sosyal aktivitelere yönlendirmek, seyretmek istedikleri içerikleri birlikte izlemek, çocukların her dediğini yapmamak... Bunun kökten çaresiyse ebeveynlerin çocuklarıyla vakit geçirmesi. Çocuğunuzun, hayatta da oyunlarda olduğu gibi pasif kalmasını istemiyorsanız, bu uyarılara kulak verin...

Yeni medya uzmanları: Kolaycılık ve ezbercilik

Gençler üzerinde araştırmalar yapan İletişim Danışmanı İsmail Polat’a konuyu danıştık, altını çize çize oyun videosu izlemenin çocukları kolaycılık ve ezberciliğe yönlendirdiğini söyledi. Bilgi Üniversitesi’nde sosyal medya içerikli dersler veren Ercüment Büyükşener ise şöyle diyor: “Sosyal medya ve internet sayesinde artık küçük yaşta yeni starlarla tanışıyoruz. Fakat bu motivasyonun arkasında aslında tanıdık bir durum olan ünlüleri izleme ve onları taklit eden bir neslin motivasyonu olduğu unutulmamalı...”

EVCİLİK ZENGİNLERİ

Evcilik videoları çekenler iyi para kazanıyor. Mesela 6 yaşındaki Ryan kamera karşısında oyuncak kutuları açıyor, bir videosu 9 milyondan fazla izleniyor. Yıllık 1 milyon dolar kazanıyor! Türkiye’de de meşhurlar var. Günlük 7 milyon izlenme sayısına ulaşan BebeKo, Bebetürk, Mutlu Çocuk gibi kanallara sahip BoMedia CEO’su Nail Durmaz, “Evcilik konseptindeki videoların prodüksiyonunu, oyuncularımızın neler istediklerini ve hayal ettiklerini çocuk gelişiminde rol almış yaratıcı ekip arkadaşlarımızla kararlaştırıp gerçekleştiriyoruz” diyor. Yaratıcı arkadaşlar mı! Ekipteki kişilerin uzmanlıklarını sorduk, cevap yok.

%17.3 Youtube’daki içeriklerin yüzde 17.3’ü oyun. Türkiye’de makyaj videosundan çok oyun videosu seyrediliyor.

Gamer’lar: Eğlenceli buluyorlar

Stratera - Dora Özsoy (366.000+ takipçi)

“Oyunlar kısa sürede çok farklı şeyler tecrübe etmemizi sağlıyor. Tıpkı bir filmin ya da kitabın içinde olmak gibi... İzleyenlerden kimisi samimi bulduğundan, kimisi oyunun bölümünü geçmek için, kimisi de bir şeyler öğrenmek için geliyor. Her yaştan, Türkiye’nin her yerinden insanlar var. Ama elimde bir istatistik var; izleyicilerin en geniş grubu 18-24 yaş aralığındaki erkeklerden oluşuyor.”

Burak Oyunda - Burak Şahin

“Çocukların izleme nedeni oyun oynarken anlattıklarım. Ama standart bir rehberden ziyade eğlenceli bir biçimde anlatınca işe yarıyor. Eğlenceli buluyorlar...”

En çok izlenen oyunlar arasındaysa çocukların sıklıkla takip ettiği Minecraft var. 2015 istatistiklerine göre Minecraft videolarının tıklanma sayısı 3.9 milyar...

Türk gamer’lar

* Burak Oyunda - 2.693.000 abone / 852.699.190 görüntüleme

* Oyun Delisi - 2.141.000 abone / 667.685.824 görüntüleme

* Oyun Portal - 1.795.000 / 735.529.462 görüntüleme

* Easter Gamers Tv - 580.000 abone / 135.184.360 görüntüleme