Gluten enteropatisi, halk arasında bilinen adıyla Çölyak hastalığı, kalıtsal bir sağlık sorunudur. Arpa, buğday, çavdar gibi gluten içeren besinlerin tüketilememesine neden olan Çölyak hastalığı, yaşam kalitesini olumsuz etkiliyor. Peki Çölyak hastalığı nasıl teşhis edilir? Çölyak hastalığının belirtileri ve tedavisi nasıldır? İşte ayrıntılar...

ÇÖLYAK HASTALIĞI NEDİR?

Çölyak hastalığı Çölyakla Yaşam Derneği tarafından yapılan bilgilendirmelerde şöyle tanımlanıyor: "İnce bağırsağın, gluten adlı proteine karşı ömür boyu süren ve kronikleşen alerjisi, hassasiyetidir."

Çölyak hastaları, glutenli yiyecekler tükettiklerinde bağırsak mukozasında alerji nedeniyle villus çıkıntıları ve kıvrımları tahrip olarak azalır ve küçülürler. Böylece bağırsak yüzölçümü gittikçe azalır ve alınan gıdalar emilemez hale gelir. Sonuçta beslenme yetersizliği, arkasından da hastalık belirtileri ortaya çıkar. Günümüzde her 200 kişiden birinde görülen çölyak hastalığı, her yaşta ortaya çıkmakla beraber genellikle 30-40 yaşlarında daha çok rastlanır.

YETİŞKİNLERDE ÇÖLYAK BELİRTİLERİ NELERDİR?

Çölyak hastalığı, cerrahi işlem, gebelik, doğum, viral enfeksiyon veya şiddetli duygusal stres sonrasında ilk kez belirti verebilir ya da var olan belirtiler tetiklenebilir. Çölyak hastalığının pek çok belirtisi vardır. Aşağıda sıralanan belirtilerden önemli bir kısmına sahipseniz, vakit kaybetmeden bir uzmana başvurun.

- Karın Bölgesinde öne doğru şişkinlik

- Yaşa göre kilo azlığı

- Kas zayıflığı

- Kansızlık

- Dışkıda anormallik, büyük tuvalet ihtiyacı artması

- Kusma

- Bezginlik

- İştahsızlık     

- Büyüme geriliği        

- Ağız içinde oluşan aftlar

- Gaz şikayetleri

- Eklem ve kemik ağrıları

- Sinirlilik

- Ciltte kaşıntılı döküntüler

- Halsizlik

- Erken yaşlarda başlayan kemik erimesi

- Demir eksikliği

- Ciltte oluşan döküntü ve kızarıklıklar

- Kadınlarda adet düzensizliği

- Kısırlık

- Mide ülseri

- A vitamini eksiliğinden kaynaklanan gece körlüğü

- Depresyon

- Ses kısıklığı

- Baş dönmesi ve denge sorunları

- K vitamini eksikliğine bağlı kanamalar

- Sara nöbetleri

- Dikkat bozukluğu

- Hormon seviyelerinde dengesizlik

- Saç dökülmesi

BEBEKLERDE VE ÇOCUKLARDA ÇÖLYAK HASTALIĞI BELİRTİLERİ

Bebeklerde hastalığın belirtileri ek gıdalara başladıktan sonra ilk tahıl ürünlerini aldıklarında ortaya çıkar. 2 yaş altı çocuklarda çölyak hastalığı belirtileri:

- Kusma

- Kronik ishal

- Karında şişlik

- Gelişme geriliği

- İştahsızlık

- Kas erimesi

2 yaşından büyük çocuklarda ise:

- İshal

- Kabızlık

- Kilo kaybı

- Sinirlilik

- Kısa boy

- Ergenlikte gecikme

- Dikkat eksikliği

ÇÖLYAK HASTALIĞINDA TANI KOYMA

Çölyak hastalığı tanısı her yaşta yapılaibilir. Çoğunlukla belirtiler başka bir hastalığı da düşündürebilmektedir.

Çölyak hastalığının insan sağlığı üzerinde önem taşıyan birçok değişime neden olmasından dolayı doğru teşhisi önemlidir. Kan testleri ve sonrasında ince bağırsak biyopsisi ile kesin tanı konulmaktadır.

ÇÖLYAK HASTALIĞI TEDAVİSİ NASILDIR?

Çölyak hastalığının kesin bir tedavisi olmamakla birlikte, belirtileri ortadan kaldırmak için gluten diyeti uygulamak gereklidir. Diyetin sıkı bir şekilde uygulanması ile düzleşen ince bağırsak yüzeyi normal şeklini ve işlevini tekrar kazanmaktadır. Ama çok az miktarda gluten tüketimi bile bağırsaklardaki tahribatın tekrarlamasına neden olur.

Diyet uygulandığı sürece hastanın genellikle bir şikayeti olmaz. Şikayetlerin tamamen kaybolma süresi ince bağırsaktaki tahribat derecesi, hastanın yaşı ve diğer faktörlere göre değişkenlik gösterebilir. 

Çölyak, Biorezonans ya da Alternatif Tıp yöntemleri ile tedavi edilemez.

ÇÖLYAK HASTALIĞINDA BESLENME

- Süt, et, balık, yumurta, meyve, sebze, kuru baklagil, pirinç, mısır, patates gibi doğal gıdalara önem verilmeli.

- Okul ve dışarıda yemek yerken dikkatli seçimler yapılmalı.

- Buğday unu karışık mısır unu, pirinç ununa dikkat edilmeli.

- Etiketsiz gıda tüketiminde çok dikkatli olunmalı.

- İlaçlar, kozmetik ürünleri, şampuan, kremler vb. gluten içerikleri yönünden dikkatli kullanılmalı.

- Pişirme ve hazırlık aşamasında güvenli gıdaların glutenli gıdalarla bulaş olmamasına dikkat edilmeli.