Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin
  • Habertürk Android Uygulaması
  • Habertürk iPhone Uygulaması
HABERTURK.COM

Bilişim Sanayicileri Derneği (TÜBİSAD) tarafından hazırlanan “Türkiye’nin Dijitalleşme Endeksi Raporu”na göre Türkiye’nin dijitalleşme notu 2019’da 5 üzerinden 2.94 iken 2020’de 3.06’ya yükseldi. Türkiye, endeksin tüm bileşenleri itibariyle geçen seneye kıyasla bir iyileşme göstermiş olsa da uluslararası kıyaslamada dijitalleşmede “ortalama” kategorisinde yer aldı. Raporun değerlendirildiği toplantıda Türkiye’nin önüne açılan yeni fırsatlardan yararlanabilmesi için dijital dönüşüm konusunda hızla mesafe alması gerektiğine dikkat çekildi.

Bilişim Sanayicileri Derneği (TÜBİSAD) Türkiye ekonomisi ve toplumunun dijitalleşme durumunu inceleyen “Türkiye’nin Dijitalleşme Endeksi Raporu”nu bilişim sektörünün temsilcileri ve Sanayi ve Teknoloji Bakan Yardımcısı Mehmet Fatih Kacır’ın da katıldığı bir toplantıda kamuoyuyla paylaştı.

Özel sektör ve kamu temsilcilerinin görüşleri, iş dünyası mensupları tarafından doldurulan anketler ve 139 ülkeden alınan verilerin analiz edilmesiyle oluşturulan rapor, dönüşüm, ekosistem, yeterlilik, kullanım olmak üzere dört ana bileşen ve 10 farklı boyutta Türkiye’nin Dijital Dönüşüm Endeksi’ni ortaya koyuyor.

HER SENE TEKRARLANACAK

Her sene tekrarlanacak olan bu endeks çalışması, Türkiye ekonomisinin ve toplumun dijital dönüşümün hangi noktasında olduğunu, Türkiye’nin dijital dönüşüm performansını, performansı olumsuz etkileyen faktörleri ve performansı yükseltmek için yapılması gerekenleri ortaya koyuyor.

Raporda, Türkiye’nin Dijital Dönüşüm Endeksi 2019’da 2.94, 2020’de ise 3.06 olarak hesaplandı. 1 ile 5 arasında bir puanlamanın yapıldığı değerlendirmede Türkiye’nin notu “ortalama” olarak tanımlanıyor.

2019’dan 2020’ye bir iyileşmenin olduğuna dikkat çeken TÜBİSAD Yönetim Kurulu Başkanı K. Erman Karaca, “Bilgi ve İletişim Teknolojileri alanında yaşanan gelişmelerin, ekonomik ve sosyal hayatın tüm alanlarında önemli dönüşümlere yol açtığını hepimiz gözlemliyoruz. Bunun belki de en çarpıcı göstergesi, tüm dünyayla birlikte yaşadığımız COVID-19 salgını süreci oldu. Salgınla mücadelede ve eğitimden ekonomiye hayatın olağan akışının devam ettirilmesinde bilgi ve iletişim teknolojileri çok önemli roller oynadı. Türkiye’nin bilgi ve iletişim teknolojileri açısından durumuna baktığımızda, birçok ülkenin ilerisinde olsa da en önde giden ülkelerle arasında epey mesafe olduğunu görüyoruz. Türkiye’nin bu ortalama performansını biraz da ayrıntıda incelersek, ülke içinde yeni teknolojilerden yararlanma kapasitesinin bölgelere, sektörlere ve firma tiplerine göre büyük farklılıklar gösterdiğini görüyoruz” diye konuştu.

‘NORMALLEŞME İÇİN TEKNOLOJİK HAMLE PAKETİ ŞART’

Salgının yol açtığı zararın atlatılmasında, ekonomik ve toplumsal hayatın normale dönmesinde bilgi ve iletişim teknolojilerinin anahtar rol oynayacağına değinen TÜBİSAD Başkanı Karaca, şunları söyledi:

“Bugünlerde Türkiye’nin ciddi bir teknolojik hamle paketi açıklaması ile ilk etki olarak, finansal piyasalara çok olumlu bir mesaj verilmiş olacak. Bu yolla yatırımcı güveninin oluşmasında önemli bir hamle yapılmış olacak. İkinci olarak, böyle bir paket, salgında zor duruma düşmüş olan KOBİ’lerimizin ve esnafımızın yaralarını sarmakta önemli olacak. Üçüncü olarak, teknoloji hamlesi, ülkemizi salgın sonrasında hızla ayağa kaldıracak; hem ekonomik hem toplumsal hayatın normale dönmesini hızlandıracak. Dördüncü olarak, dijital donanım ve yazılım altyapısının güçlendirilmesi hem ekonomik hem de sağlık sistemini güçlendirerek, salgının yeniden başlaması gibi istenmeyen durumlar karşısında bünyemizi kuvvetlendirecek.”

DİJİTAL TÜKETİMDEN, DİJİTAL ÜRETİME GEÇİŞ

Toplantının Panel kısmında konuşma yapan TÜBİSAD Yönetim Kurulu Üyesi Mehmet Ali Akarca“Türkiye’de bireylerin günde ortalama 3 saatlerini internet ve sosyal medyada geçirdikleri bir ‘bireysel dijital tüketim’ toplumunda yaşıyoruz. Bireyselde de bilgi teknolojilerini cihaz veya sosyal medya kullanımının dışına taşıyarak; iş modellerinde, girişimcilik ekosisteminde dijital teknolojilerin getirdiği yenilikleri hayata geçiren, ekonomide katma değer yaratan, ‘bireysel dijital üreticilere’ geçiş sürecini desteklemeliyiz” dedi.

Akarca ayrıca ülke nüfusunun yüzde 66’sının e-Devlet Kapısı’nda sunulan 5 bin 180 hizmeti kullandığına ve 2023 de bu yüzdenin 80’e ulaşmasının hedeflendiğini belirterek “Bu, gelecek 3 yıl içinde neredeyse erişkin olan tüm bireylerin dijital hizmetleri kullanacağını gösteriyor” diye konuştu.

Panelde söz alan TÜBİSAD Yönetim Kurulu Üyesi Serdar Urçar da “Türkiye ekonomisi için asıl kritik olan geleneksel ve başarılı şirketlerin dijital dönüşümü başarabilmeleridir. Ana omurga dönüşemezse, dijital bir ekonomi olabilmemiz ve global rekabette hak ettiğimiz noktaya gelebilmemiz olanaksız. Madalyonun öbür yüzünde de startup ekosistemi var. Büyük bir hızla dijital doğanların sayısını artırmalı ve başarılı olma şanslarını artıracak iklimi oluşturmalıyız. Adım adım başarılı global girişimler doğuracak bir teknoloji ekosistemini oluşturmak, ülke olarak en stratejik hedeflerimizden biri olmalı” dedi.

Raporu hazırlayan ve sunan Namık Kemal Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ümit İzmen salgın sonrası dünyada Türkiye’nin önüne açılan yeni fırsatlardan yararlanabilmesi için dijital dönüşüm konusunda hızla mesafe alması gerektiğine dikkat çekti.

Ana ve alt kategorilerine göre Türkiye'nin dijitalleşme notu şu şekilde gerçekleşti:

2019

2020

TÜRKİYE DİJİTAL DÖNÜŞÜM ENDEKSİ

2,94

3,06

A. EKOSİSTEM BİLEŞENİ

2,87

2,95

1.Boyut: Yasal Zemin ve İşleyiş

2,76

2,82

1.01 Kanunların uygulanmasında etkinlik

2,24

2,36

1.02 Bilgi İletişim Teknolojileri ile ilgili kanunlar

2,58

2,72

1.03 Anlaşmazlıkların çözümünde yasal sistemin etkinliği

1,87

1,96

1.04 Kamu kurumları ile olan anlaşmazlıklarda yargı sisteminin adil işlemesi

2,06

2,15

1.05 Fikri mülkiyet haklarının korunması

2,41

2,42

1.06 Lisanssız yazılım oranı (yüklenen yazılımların yüzdesi)

2,75

2,78

1.07 Sözleşmeleri uygulama maliyeti (talep edilen tutara oran)

4,33

4,33

1.08 Ticari satış ihtilaflarının mahkeme yoluyla çözüldüğü süre (gün)

3,85

3,81

2. Boyut: Yenilik ve Yatırım Ortamı

2,98

3,09

2.01 En yeni teknolojilere erişim

3,07

3,89

2.02 Risk sermayesine erişim

2,48

2,38

2.03 Toplam vergi oranı (karın yüzdesi)

3,73

3,66

2.04 Şirket kurmak için gereken gün sayısı

4,89

4,89

2.05 Şirket kurmak için gereken prosedür sayısı

3,74

3,74

2.06 Yerel rekabetin yoğunluğu

2,79

2,66

2.07 BİT alanında üniversite-sanayi işbirliği

2,16

2,46

2.08 İleri teknoloji ürünlerinin kamu tarafından tedariki

2,11

2,29

2.09 Ar-Ge harcaması (% GSYH)

1,85

1,83

B. YETERLİLİK BİLEŞENİ

3,19

3,24

3. Boyut: Altyapı

2,34

2,27

3.01 Elektrik üretimi (kWh/kişi başı)

1,23

1,23

3.02 Mobil ağ kapsamı, (nüfusun yüzdesi)

4,99

4,97

3.03 Uluslararası internet bant genişliği (kb/s kullanıcı başına)

1,04

1,03

3.04 Güvenli internet sunucuları (bir milyon nüfus başına)

1,09

1,07

3.05 Telekomünikasyon hizmetlerindeki yıllık yatırımın gelir içindeki payı (% telekomünikasyon geliri)

1,23

1,65

3.06 Gayri safi sermaye oluşumu (% GSYH)

3,53

2,68

3.07 Firma düzeyinde BİT yatırımının yeterliliği

2,49

2,64

3.08 BİT altyapısının gelişkinliği

3,11

2,91

2019

2020

4. Boyut: Satın Alınabilirlilik

4,54

4,54

4.01 Ön ödemeli mobil hücresel tarifeler (SGP $/dakika)

4,75

5,00

4.02 Sabit genişbant internet tarifeleri, (SGP $/aylık)

4,88

4,55

4.03 BİT altyapısının pahalılığı

3,98

4,06

5. Boyut: Beceriler

2,69

2,89

5.01 Eğitim sisteminin BİT becerisi kazandırma yetkinliği

2,19

2,23

5.02 Matematik ve fen eğitiminin kalitesi

1,69

1,78

5.03 Ortaöğretimde okullaşma oranı (%)

3,40

3,94

5.04 Okur-yazarlık oranı (%)

4,72

4,81

5.05 STEM alanında yükseköğrenim mezunları, (20-29 yaş arası, 1000 kişide)

2,20

2,16

5.06 BİT becerisi olan işgücüne ihtiyaç

1,95

2,45

C. KULLANIM BİLEŞENİ

2,88

3,16

6. Boyut: Bireysel Kullanım

3,20

3,22

6.01 Cep telefonu aboneliği (her 100 kişide)

2,14

2,01

6.02 Bireysel internet kullanımı (%)

3,55

3,66

6.03 Hanelerde bilgisayar sahipliği (%)

3,34

3,33

6.04 Hanelerde internet erişimi (%)

4,24

4,30

6.05 Sabit genişbant internet üyeliği (her 100 kişide)

2,27

2,40

6.06 Mobil genişbant internet üyeliği (her 100 kişide)

2,12

2,14

6.07 Bireylerin sosyal ağları (Facebook, Twitter, LinkedIn vb.) kullanımı

4,63

4,45

6.08 Bireylerin eğitim, sağlık ve finansal hizmetler gibi alanlarda BİT kullanımı

3,33

3,49

7. Boyut: İş Dünyası Kullanımı

2,77

3,32

7.01 Firmaların son teknolojileri özümsemesi

3,05

3,78

7.02 Yenilik kapasitesi

2,62

3,82

7.03 PCT patent başvurusu (bir milyon kişi başına)

1,07

1,12

7.04 İşletmeler arası işlemlerde BİT kullanımı

3,58

3,86

7.05 İşletme müşteri arası işlemlerde BİT kullanımı

3,78

3,87

7.06 Personel eğitim yatırımları

2,54

3,50

8. Boyut: Kamu Kullanımı

2,66

2,92

8.01 Devletin dijital değişim yönetimi

2,34

2,48

8.02 Çevrimiçi Kamu Hizmetleri Endeksi (0-1 arası)

3,35

3,97

8.03 BİT kullanımında kamu desteği

2,30

2,31

2019

2020

D. DÖNÜŞÜM BİLEŞENİ

2,81

2,88

9. Boyut: Dijitalleşen Ekonomi

2,36

2,18

9.01 BİT’in iş modelleri üzerinde etkisi

3,87

3,77

9.02 BİT alanında patent başvuruları (bir milyon kişi başına)

1,03

1,04

9.03 BİT’in organizasyon modelleri üzerinde etkisi

3,68

3,71

9.04 Bilgi yoğun faaliyetlerde istihdam edilen işgücü oranı (%)

2,39

2,24

9.05 Tam zamanlı telekomünikasyon çalışanları (bir milyon nüfus başına)

1,10

1,09

9.06 Tasarım ürünleri ihracatı (% toplam ticaret)

3,10

3,12

9.07 BİT hizmetleri ihracatı (% toplam hizmet ticareti)

1,02

1,02

9.08 Dijital olarak teslim edilebilir hizmet ihracatı (% toplam hizmet ticareti)

1,20

1,16

9.09 Mobil ağlardan elde edilen gelirler (% telekomünikasyon hizmetleri)

3,88

2,47

10. Boyut: Dijitalleşen Toplum

3,26

3,58

10.01 e-Devlet hizmetlerinin kullanımı

3,47

3,56

10.02 Eğitimde BİT kullanımı

2,78

2,81

10.03 e-Devlet hizmetlerinin kalitesi

3,38

3,55

10.04 e-katılım Endeksi (0-1 arası)

3,43

4,39