Dışişleri Bakanı Fidan: İsrail yayılmacılığı dünyanın sorunu

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, Antalya Diplomasi Forumu'nun kapanış töreni kapsamında düzenlenen basın toplantısı konuştu.

Bakan Fidan'ın açıklamalarından öne çıkanlar şöyle:

"Mevcut krizlerin hepsini hep birlikte analiz etme imkanımız oldu. Dünyanın dört bir yanından gelen uzmanları dinleme imkanımız oldu. Forum kapsamında 23 devlet ve hükümet başkanı, 13 devlet ve hükümet başkan yardımcısı ve 50 bakan ağırlandı.

Kritik toplantılara ev sahipliği yaptık. Suudi Arabistan-Mısır ve Pakistan ile gerçekleştirdiğimiz dörtlü toplantıda bölgemizin geleceğine ilişkin konuları ele aldık. Bölgemizde kalıcı barışın tesisine yönelik ortak planları ele aldık. Gazze Barış Planı'nı ele aldık. Ayrıca Balkan Barış Platformu'nun toplantısını da forum marjında burada gerçekleştirdik.

Geniş bir coğrafyadan gelen temsilciler, küresel ve bölgesel konuları diplomasinin merkezine koydular. Farklı coğrafyadan farklı insanlar aynı masada oturma fırsatı buldu. Küresel ekonomiye dair oturumlarımız da aynı ölçüde verimli geçti.

Bu forum hariciye teşkilatımızın diplomatik biriminin tescili olmuştur. Diplomasiyi barışın anahtarı olarak gören bir anlayışı sürdürmeye devam edeceğiz. Dostluk köprülerini kararlılıkla sürdürmeye devam edeceğiz. Türkiye'nin diplomasi gücünü artan ivmeyle sürdüreceğiz."

SORU CEVAP

Soru: Türkiye- Pakistan-Suudi Arabistan-Mısır dörtlü görüşmesini değerlendirir misiniz? Gazze görüşmelerinde durum ne?

Bakan Fidan: Bu toplantının üçüncüsünü burada yaptık, bölgesel sahiplenmeyi gerektiren tüm konuları ele alarak uygulanabilir bir gündemle devam etmek amacımız. Birçok alanda bu konuları nasıl değerlendirebiliriz bunu ele alıyoruz. Biz bölgenin olması gereken işbirliği imkanlarını kullanmadığı için potansiyelini kullanmadığını düşünüyoruz, bu yüzden bir araya geliyoruz. Çatışmaların son bulması için ne yapabiliriz bunları konuşuyoruz. Biz İsrail gibi değiliz, çatışmayı nasıl sonlandırılır, işbirliğini nasıl artırırız bunun peşindeyiz. Akıllı aktörler geçmişten ders çıkararak geleceğe yön verir.

Gazze Barış Planı'nda yer alan ülkelerle bir araya geldik. Alınan kararlar, ortaya konan vizyon bizi nereye getirdi. Bunları ele aldık.

Soru: Cumhurbaşkanı Erdoğan, Pakistan Başbakanı Şerif ile yaptığı görüşmede yeni bir güvenlik yapısına ihtiyaç olduğuna duyduğunu söyledi. Nasıl bir yapılanma mümkün? Hürmüz Boğazı'nın kapatılmasına yönelik ne yapılacak?

Bakan Fidan: Bölgenin ülkeleri bir araya gelerek sorunları çözmeye. Cumhurbaşkanımız bu konuda ortaya koyduğu çok önemli bir irade var. Bunun hayata geçmesi gerekiyor, bölgemizde birçok sıkıntı var. Bölge ülkelerinin birbirleri arasındaki güveni zedeleyen tüm denklerimi ortadan kaldırmak için çalışmalarımızı sürdürüyoruz. Bu vizyona herkes sahip çıktı.

Hürmüz Boğazı'na ilişkin durumu yakından izliyoruz. Gelişmeler oldukça bilgilendirmeye devam edeceğiz.

"SAVAŞIN TEKRAR BAŞLAMASINI KİMSE İSTEMİYOR"

Soru: Bu foruma liderlik ederken İran'ın müzakereleri de devam ediyordu. Trump, İran ile verimli görüşmeler yaptığını söylemişti ama şimdi yeniden savaşa sürüklenme ihtimali var mı?

Bakan Fidan: Pakistan arabuluculuğuyla ABD-İran hattında yaşanan görüşmeleri sadece takip etmiyor, destek vermeye hazır olduğumuzu da söylüyoruz. Her iki taraf da ciddi bir samimiyetle görüşme niyetlerini sürdürüyor, bunun devam etmesi tüm dünya için önemli. Herkes savaşın tekrar başlamaması için endişelerini bize iletiyor. Tarafların belli konularda tartışma içinde olduğunu biliyoruz. Pakistan tarafıyla önemli bir görüşme yaptım. Önümüzdeki hafta ateşkesin sona ermesiyle birlikte savaşın tekrar başlamasını kimse etmiyor. Umudumuz ateşkesin süresinin uzatılması. İki haftalık bir süre ateşkes için ama ellerindeki konuyu iki haftada çözebilmeleri mümkün değil. Ateşkesin uzatılacağı konusunda iyimserim.

Soru: Azerbaycan-Ermenistan hattında barış süreci devam ederken Türkiye'nin beklentisi rolü ne oldu?

Bakan Fidan: Güney Kafkasya'daki barış ve istikrar için çalışmaya devam ediyoruz. Her yerde barışı istikrarı önceleyen bir duruşumuz var, bunun üzerine kalkınmayı başarabilelim. Washington'da bir imza atıldı, daha ileriye gidilmesi için birkaç adım daha var. Türkiye, Azerbaycan'ın yanında olma rolü devam edecek, biz bölgenin çok daha istikrarlı bir bölge olacağına inanıyoruz.

Soru: Lübnan'daki ateşkese ilişkin değerlendirmeniz nedir?

Bakan Fidan: Lübnan elimizdeki en karışık konu. Maalesef Lübnan son aylarda İsrail işgaliyle karşı kalması ve 1 milyondan fazla insanın evinden olması ve İsrail'in tekrar tekrar yaptığı Gazze'de uyguladığı bölge uygulamalarını burada da uyguladığını görüyoruz. Şu anda devam eden İran-ABD müzakereleri burayı gölgede bırakmış gözüküyor, İsrail bunu oldubittiye getirmeye çalışıyor. Bunun olmaması için elimizden geleni yapacağız. Lübnan ile dayanışma içindeyiz.

"İSRAİL YAYILMACILIĞI DÜNYANIN SORUNU"

Soru: Gazze'deki soykırım bitmedi. Güney Lübnan'da, Batı Şeria'da, Lübnan'da ve İran'da bu soykırım devam ediyor. Türkiye'nin İsrail'in hedefinde olduğunu düşünüyor musunuz?

Bakan Fidan: Gazze'deki soykırımın devamının bölgede bir şekilde devam ettiğini görüyoruz. Gazze Barış Planı'nın hayata geçirilmesi için çalışmalarımız sürüyor. İsrail'in asli hedefi olan Gazze'yi insansızlaştırma politikasından vazgeçmediğini herkes görüyor ve biliyor. İsrail yayılmacılığı sorunu sadece bölgenin değil dünyanın güvenlik sorunu haline gelmiştir. İsrail'in yayılmacılığına kimse bahane sunacak durumda değil. Dünyanın başına bela olmuş durumda, bu sadece Türkiye'nin sorunu değil.

Soru: Suriye'deki gelişmeleri nasıl değerlendiriyorsunuz?

Bakan Fidan: Suriye son krizli birkaç ay içerisinde istikrar içerisinde kalan birkaç kalan ülkeden biri oldu. Çatışmaya dahil olmadı, halkının sorunlarıyla ilgilendi. Biz bu stratejinin devam etmesini bekliyoruz, istikrarı ve kalkınmayı sağlayan strateji. Bu bölge güvenliği açısından çok önemli.

"HER DESTEĞE HAZIRIZ YETER Kİ BARIŞ GELSİN"

Soru: Rusya-Ukrayna Savaşı'nda Türkiye bazı görüşmelere ev sahipliği yaptı. Türkiye arabuluculuğunda tekrar görüşmeleri mümkün mü?

Bakan Fidan: Cumhurbaşkanımız bu duruşumuzun süreceğini her zaman söylüyor. Biz buna hep hazırız. Başka yerde yapılacak her görüşmeyi desteklemeye de hazırız. Yeter ki barış gelsin.

Soru: 2026 yılında birçok orta ölçekli gücün bir araya geldiğini görüyoruz. Bu konuda birçok öneriniz oldu, genel bir mesaj vermeniz gerekse ne derdiniz?

Bakan Fidan: Bizim orta güç olan bütün ülkelerle iyi ilişkilerimiz var. Büyük güçlerin ortaya çıkarttığı boşluktan dolayı getirdiği tek bir husus var: "Orta büyüklükteki güçler küresel sorunları bir araya gelerek nasıl çözebilir?"

Büyük kırılmaların yaşandığı bu dönemde kuralların yeniden yazılması gerekiyor. Herkes yoğun bir iletişimde konularını iletmek zorunda. Hürmüz'deki tıkanma Kore'yi Japonya'yı nasıl etkiliyorsa, yarın Güney Çin Denizi'nde yaşanacak bir tıkanma da bizi etkiler. Artık bölgesel, küresel kriz ayrımı kalmıyor. Daha farklı yapısal çözümler getirilmek zorunda. Orta güçler arasındaki dayanışmaya önem veriyorum.