Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu (DEHB) belirtileri nelerdir?

DEHB nedir?

Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB), insanların davranışlarını etkileyen bir durumdur. DEHB olan kişiler huzursuz görünebilir. Konsantre olmada zorluk çekerken dürtüsel davranabilirler.

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun belirtileri genellikle erken yaşlarda fark edilir. Bu belirtiler, çocuğun içinde bulunduğu koşullar değiştiğinde, örneğin okula başladığında daha belirgin hale gelebilir.

DEHB neden oluşur?

Bilim insanları henüz, DEHB'nin spesifik nedenlerini belirleyememiştir. Genetiğin DEHB'ye katkıda bulunduğuna dair artan kanıtlar bulunur. DEHB'li bireylerin akrabalarının da sıklıkla etkilendiğini görülür.

DEHB'li çocukların beyinlerinde, bu rahatsızlığa sahip olmayan diğer çocuklara kıyasla anatomik farklılıklar olduğuna dair de kanıtlar vardır. Örneğin, DEHB'li çocukların beyinlerindeki gri ve beyaz madde hacmi azalmıştır. Belirli görevler sırasında farklı beyin bölgesi aktivasyonu gözlenir.

Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunun (DEHB) belirtileri

Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunun (DEHB) belirtileri 2 tür davranışsal sorun olarak sınıflandırılabilir:

- Dikkatsizlik (konsantre olma ve odaklanma zorluğu)

- Hiperaktivite ve dürtüsellik

Dikkatsizlik (konsantre olma ve odaklanma zorluğu)

Dikkatsizliğin başlıca belirtileri şunlardır:

- Dikkat süresi kısa olan ve kolayca dikkati dağılan

- Dikkatsizlik hataları yapmak – örneğin, okul ödevlerinde

- Unutkan görünmek veya bir şeyleri kaybetmek

- Sıkıcı veya zaman alıcı görevlere bağlı kalamama

- Talimatları dinleyemiyor veya yerine getiremiyor gibi görünmek

- Sürekli değişen aktivite veya görevleri organize etmede zorluk çekmek

Bebeklerde hiperaktivite belirtileri

Bebekler genellikle 1 yaşına kadar sürekli ağlama evreleri ile fark edilirler. Huzursuz, sinirli ve kıpır kıpırdırlar. Daha anne karnındayken tekme atan, hareketli bebeklerdir. Bebeklik döneminde olası belirtileri şunları içerir:

- Bebeğin tükenmez bir enerjisi var gibi görünür.

- Uyandığında güçlükle sakinleşir.

- Kolik hastası olabilir.

- Dokunmaya, kokuya, sese, giysilere karşı aşırı duyarlılık gösterir.

- Genellikle kısa süreli ve huzursuzca uyur.

- Erken sürünmeye başlar.

- Bazen tutmak ve okşamak zordur.

Yetişkinlerde hiperaktivite belirtileri

Hiperaktivite bozukluğu, bir çocukluk hastalığı olarak kabul edilse ve her zaman çocuklukta başlasa da, altta yatan nörofizyolojik farklılıklar yetişkinlikte de devam eder.

Vakaların yaklaşık yarısında davranışsal belirtiler yetişkinlikte de görülebilir. Tanı bazen ergenlik veya yetişkinliğe kadar fark edilemese de bazı belirtiler 12 yaşından önce mevcut olabilir.

Yetişkinlerde şu belirtiler vardır;

- Konsantrasyon zorluğu

- Görevleri tamamlamada zorluk

- Sabırsızlık, acelecilik

- İlişkileri sürdürmede zorluk

DEHB tanısı nasıl konur?

Teşhis koymak için doktor sizin veya çocuğunuzun son 6 ay içinde yaşadığı semptomları değerlendirecektir. Doktorunuz muhtemelen öğretmenlerden veya aile üyelerinden bilgi toplayacak ve semptomları gözden geçirmek için kontrol listeleri ve derecelendirme ölçekleri kullanacaktır. Ayrıca, diğer sağlık sorunlarını kontrol etmek için fiziksel muayene yapacaktır.

DEHB tedavisi var mı?

Psikoterapi ve konuşma terapisi

DEHB tedavisi tipik olarak davranışsal terapileri, ilaçları veya her ikisini birden içerir. Terapi türleri arasında psikoterapi ve konuşma terapisi bulunur. Konuşma terapisinde siz veya çocuğunuz, DEHB'nin hayatınızı nasıl etkilediğini araştırırsınız. Terapistinizle bunu yönetmenize yardımcı olacak yolları tartışırsınız.

Davranış terapisi

Bu terapi sizin veya çocuğunuzun davranışınızı nasıl izleyip yöneteceğinizi öğrenmesine yardımcı olabilir. DEHB ile yaşadığınızda ilaç tedavisi de çok yararlı olabilir. DEHB ilaçları, dürtülerinizi ve eylemlerinizi daha iyi yönetmenizi sağlayacak şekilde beyin kimyasallarını etkilemek üzere tasarlanmıştır.