Yırtıcı kuş, yunusun ensesinde

Başta havacılık sektörü olmak üzere gökyüzü meraklıları Airbus A350 XWB’nin ilk uçuşunu ve Boeing 787 Dreamliner’ın ilk teslimatını bekliyor. Ama geleceğin uçağı olarak ilk lanse edilen 787, yaşadığı sorunlar sebebiyle bir türlü yolculu uçuşa başlayamıyor.

787 Dreamliner’ın ilk teslimatının, motor üreticisi Rolls-Royce’da yaşanan bazı gecikmeler dikkate alınarak, 2011’in ilk çeyreğinde yapılacağı duyurulmuştu. Ardından uçağın yatay dengeleyicisini üreten tedarikçi firmada da bir dizi sorun ortaya çıktı. Airbus A350’nin çalışmalarına Boeing 787 Dreamliner’dan 2 sene sonra başlanmış olmasına rağmen, 787’de meydana gelen gecikmelerle, iki rakip modelin teslim süreleri birbirine yaklaştı.

Hatta Airbus’ın A380’de yaşadığı gecikmelerden kazandığı tecrübe ve iki tipin benzer teknolojilerle geliştirilmesi sebebiyle, A350’nin takviminde bir sapma olmayacağı tahmin ediliyor. Airbus’ın Toulouse’daki merkezini ziyaretim sırasında A350’nin burun bölümüne (cockpit) ait mock-up’ını gördüm. Gerçekten etkileyici bir tasarıma sahip. 787 Dreamliner ne kadar bir yunus balığını andırıyorsa, A350 de yırtıcı bir kuşa benziyor. Dolayısıyla A350’nin cansız tasarımdan çıkıp diğer demir kuşların arasına katılacağı günü ben de sabırsızlıkla bekliyorum. A350’nin ilk teslimatı 2013 olarak planlandı. Bu takvime uygun şekilde hazırlıklar devam ediyor.

Oysa 787 Dreamliner’ın ilk teslim tarihi Mayıs 2008 olarak belirlenmişti. İlk uçuşunu Aralık 2009’da yapan 787, 6 uçakla test uçuşlarına devam ediyor. Uçağın ilk müşterisi All Nippon Airways’e (ANA) yapılacak teslimatın tarihi ise sürekli erteleniyor. Son olarak, 787’nin teslimatının bu yılın üçüncü çeyreğinde yapılacağı açıklandı. Ancak bu tarih de kesin değil.

SİPARİŞLER İPTAL OLDU

Uçak yapmak, yeni iddialı modeller geliştirmek son derece pahalı ve zahmetli bir süreç. Üreticiler dünyanın pek çok yerinden tedarikçilerle işbirliği yapıyor. Bu yüzden, belirlenen takvimde çeşitli nedenlerle gecikme olabiliyor. 787’nin üretim programındaki gecikmelerden sonra, Airbus da A350’nin son montaj tarihini 2011’in sonu, ilk uçuş tarihini ise 2012 ortası olarak açıkladı. Avrupalı üretici, A350’nin ilk uçuşu olarak belirlenen 2012’nin ortasına kadar geçecek toplam 18 ay montaj ve testlere ayrılacak. İlk uçuştan sonra başlayacak uçuş test programının ise 12 ay sürmesi planlanıyor. İlk uçağın teslimatının ise 2013’ün ikinci yarısında yapılması hedefleniyor. Boeing 7 yılda, 787 için 847 sipariş aldı. Son 2 yılda uçağın teslim tarihindeki gecikmeler siparişlerde iptallere yol açtı. Airbus ise 2010’da A350 için 63 sipariş alırken toplam sipariş sayısı 583’e yükseldi. 787 geçen yıl 37 sipariş alırken, 41 siparişi de iptal oldu.

Çok konforlu olacak az yakıt tüketecek

Airbus, A350’yi geliştirirken dünyanın en büyük jumbo jeti unvanına sahip A380’deki deneyimini kullandı ve Boeing’in Dreamliner modeli için geliştirdiği yenilikleri kendine uyarladı. Her iki uçağın gövdesinin yaklaşık yüzde 50’si kompozit malzemeden üretiliyor. Böylece uçaklar daha hafif ve sessiz olacak, daha az yakıt tüketecekler. A350 ve B787’nin pencereleri mevcut uçaklarınkinden daha geniş. Kabin içi ışıklandırması da yolcuların daha rahat etmesi için gün ışığına göre ayarlanacak. Uçaklarda daha geniş koltuklar ve baş üstü dolaplarıyla, kabin içinde konfor ve ferahlık ön plana çıkıyor.

GAZETE HABERTURK- HT CUMARTESİ