İŞTE 'DERGİ' DEĞİL 'VERGİ' REKORTMENLERİ!
TÜRKİYE'NİN VERGİSİNİ HEP BU AİLELER Mİ ÖDEYECEK? NEREDE BU "EN ZENGİNLER"?
SABANCI HOLDİNG
70 ŞİRKETİ 52 BİN ÇALIŞANI VAR
Hacı Ömer Sabancı Holding, Türkiye'nin en büyük sanayi ve finans topluluklarından biri. Sabancı Topluluğu, hemen hemen tamamı faaliyet gösterdikleri sektörlerin liderleri konumunda olan 70 şirketten oluşuyor. Grubun
52 bin çalışanı bulunuyor. Sabancı Topluluğu'nun temel ilgi alanları, finansal hizmetler, gıda ve perakendecilik, lastik, takviye malzemeleri ve otomotiv, çimento, enerji, kimya, dış ticaret ve tekstil. Sabancı Topluluğu'na bağlı şirketler 18 ülkede faaliyetlerini sürdürüyor. Citigroup, Verbund, Bridgestone, Toyota, Bekaert, Heidelberg Cement, Carrefour, Dia, Hilton International, Mitsubishi Motor Co., International Paper ve Philip Morris gibi önemli yabancı ortakları bulunuyor.
2006 yılında Sabancı Topluluğu, 16.9 milyar YTL (12.1 milyar dolar) konsolide satış geliri ve faaliyet karı 2.7 milyar YTL (1.9 milyar dolar) elde etti.
Sabancı Holding'in en büyük hissedar grubunu, sahip oldukları yüzde 74.7 hisse oranıyla Sabancı Ailesi oluşturuyor. Sabancı Ailesi’nin şahsi serveti ise yaklaşık 17 milyar dolar. Grup Türkiye’nin toplam vergisinin yaklaşık yüzde 10’nu tek başına karşılıyor. Demir Sabancı, 14 milyon 267 bin 485 YTL ile 2006 yılı İstanbul gelir vergisi rekortmeni oldu. Sabancı Ailesi’nden de Serra Sabancı, Şevket Sabancı, Erol Sabancı, Suzan Sabancı Dinçer, Türkan Sabancı, Çiğdem Sabancı Bilen, Yalçın Sabancı ve Ömer Sabancı, Emine Kamışlı Sabancı, Ali Sabancı rekortmenler listenin en üst sırasında yer alan diğer isimler.
DEV FİLOSU VAR
Sabancı Ailesi'nden denizciliğe merak salan tek kişi Yalçın Sabancı. Sabancı Grubu'nda 20 yıl çalıştıktan sonra 1999 yılında ayrılan Yalçın Sabancı, Ya-Sa Holding'i kurdu. Yalçın Sabancı, kısa sürede 12 şirketi çatısı altında toplayan bir holding yarattı. Gemilerinde yaklaşık 800 kişi çalışıyor Ya-Sa Holding gelirinin yüzde 80’ini denizden kazanıyor. Değeri 1 milyar doların üzerinde olan bir filoya sahip. Sabancı, 2004 yılında Türkiye vergi sıralamasında 10’uncu, İstanbul’da ise yedinci sırada yer aldı. Yalçın Sabancı, Hacı Ömer Sabancı Holding’deki görevinden ayrıldı ama zannedildiği gibi hisselerini satmadı. Sadece bankanın talebiyle kurucu Akbank hisselerini elinden çıkardı. Hacı Ömer Sabancı Holding Tekstil Grubu’ndaki yüzde 8’lik hissesiyle halen ailenin en büyük hisseye sahip üyesi. Diğer yandan Sabancı Holding, Akbank ve bağlı iştiraklerindeki hisseleri de duruyor. İstanbul’da 60 dairesi ve deniz manzaralı 10 villası bulunuyor. Ayrıca Boğaz’da beş yalısı var. Kişisel servetinin yüzde 80’ini gayrimenkul yatırımları oluşturuyor.
BÜYÜK AĞABEY ESAS'I TERCİH ETTİ
1936 yılında diğer kardeşleri gibi Kayseri'nin Akçakaya Köyü'nde doğan Sabancı Ailesi'nin üçüncü çocuğu Şevket, ailenin dış ilişkilerini yürüten kişi de oldu. Vaksa'nın kurucuları arasında yer alan Şevket Sabancı, Sabancı Holding Yönetim Kurulu Başkan Vekili. Oğlu Ali Sabancı ve kızı Emine Kamışlı ile birlikte Esas Holding'i kurdu. 2.4 milyar dolarlık şahsi serveti bulunuyor. Sabancı Ailesi’nin Sakıp Sabancı’dan sonra gelen "ağabeyi" Şevket Sabancı, Sabancı Holding’deki aktif görevinden ayrılarak Esas Holding’de kızı Emine Kamışlı ve oğlu Ali Sabancı ile birlikte olmayı tercih etti.
Vergi rekortmenleri listesine isimlerini yazdırmayı başaran Ali ve Emine Kamışlı kardeşlerin yönettiği Esas Holding, kısa sürede Türkiye’nin en fazla istihdam sağlayan ve vergi veren şirketi konumuna geldi. Türkiye'nin en büyük acil sağlık sistemi Medline, sağlık bilgi platformu Promed, City Farm, organik yaş meyve sebze ihracatı yapan Pan Tarım, ticari araç kiralaması yapan Renty, Sporting ve Çoban Yoğurtları Esas Holding çatısı altında toplandı. Havayolu şirketi Pegasus ise Türk Havayolları ile rekabet edecek konuma geldi.
HOLDİNG’DE KALAN TEK İKİNCİ KUŞAK
Holdingde ikinci kuşağı temsilen bir tek Erol Sabancı kaldı. Akbank Yönetim Kurulu Başkanı Erol Sabancı, holdingde başkanvekili olarak görevini sürdürüyor. Grubun amiral gemisi Akbank’ı yaklaşık 20 milyar dolarlık piyasa değeri ile İMKB’nin en kıymetli şirketleri arasına sokan Sabancı, geçtiğimiz günlerde Akbank Yönetim Kurulu Başkanlık görevini kızı Suzan Sabancı Dinçer’e devretti. 1962 yılından bu yana Akbank’ta yürüttüğü yönetim kurulu üyeliğini devam ettirecek olan Erol Sabancı, Şeref Başkanlığı’nın yanı sıra yönetim kurulu danışmanlığı görevini de üstlendi.
Kızı Suzan Sabancı Dinçer ile vergi rekortmenleri listesinde yer alan Şevket Sabancı’nın yönettiği Akbank da Türkiye’nin en fazla kurumlar vergisi veren şirketi.
Bu arada, Erol Sabancı'nın diğer kızı Çiğdem Sabancı Bilen de Sabancı Ailesi’nin en fazla veri ödeyen üyeleri arasında.
ÖZDEMİR SABANCI’NIN OĞLU VE KIZI DA LİSTEDE
Demir Sabancı, 1971 yılında Özdemir Sabancı’nın oğlu olarak dünya geldi. Japonya'dan döndükten sonra o sırada henüz yeni kurulmuş olan TeknoSA'nın genel müdürlüğüne atanan Sabancı, Sabancı Holding yönetim kurulu üyeliği yaptı.Demir Sabancı, Sakıp Sabancı'nın ölümünden sonra 2004 yılında Sabancı Holdingte sahip olduğu tüm görevlerinden ayrıldı. Sahip olduğu yüzde 6.17 lik] şirket hisselerini satan Demir Sabancı, elde ettiği gelir sayesinde 2006 yılı gelir vergisi rekortmeni oldu. Demir Sabancı, Ali Sabancı ve Ömer Sabancı ile ortak oldukları ODEA isimli şirketle inşaat ve turizm sektöründe faaliyet gösteriyor. Demir Sabancı ayrıca, Beylerbeyi'ndeki Hasip Paşa yalısının da sahibi.
Demir Sabancı’nı kız kardeşi Serra Sabancı da rekortmenler listesinde her yıl ismini üst sıralara yazdırıyor. Serra Sabancı gelirlerinin önemli bir kısmın hisse senetlerinden elde ediyor. Serra Sabancı, Akbank hisselerinin Citigroup’a satışından 258.3 milyon dolar kazanç sağladı. Sabancı Holding’deki hisse satışı da dikkate alındığında Serra Sabancı’nın 600 milyon dolara yakın serveti bulunuyor.
SAKIP AĞA’NIN MÜHÜRÜNÜ TAŞIYOR
Sakıp Sabancı’nın ölümüyle mührü, kızı Sevil Sabancı`ya geçti. Sevil Sabancı, Sakıp Sabancı hem ailesini holding yönetiminde temsil ediyor, hem de aile servetini idare ediyor. Üniversite eğitimini İngiltere`de tamamlayan Sevil Sabancı 4 Ocak 1973 doğumlu. Sabancı Topluluğu`nun değişik bölümlerinde iş deneyimi var.
ELECTROWORLD’Ü TÜRKİYE’YE GETİRDİ
Ömer Sabancı şu anda Sabancı Holding yönetim kurulu Üyeliği yapmakla beraber, 2004-2007 yılları arasında TÜSİAD Başkanlığı yaptı. Kuzeni Demir Sabancı ile birlikte inşaat, plastik ve hava taşımacılığı işlerine girdi. Odesa Geliştirilmiş Polimer Yatırımları ve Döysa VİP Havacılık A.Ş. şirketlerini kurdur. Odesa A.Ş. çok kısa zamanda Dr. Naim H. Alemdaroğlu yönetiminde gıda sektörü için katlanabilir kasalar üretmeye ve ihraç ediyor. Yıllar boyu Sabancı Holding yönetim kurulu başkanvekilliği yapmış merhum Hacı Sabancı'nın oğlu. Kardeşleri merhum Mehmet Sabancı ve Demet Çetindoğan.
Demir Sabancı ile birlikte ElectroWorld markasını Türkiye’ye getirdi. Sürekli rekortmenler listesinde yer alan Sabancı’ya tahakkuk edilen vergi miktarı da her yıl artıyor. Ömer Sabancı’nın annesi Özcan Sabancı’da son üç yılda listeye girerek, Türkiye’nin en fazla vergi ödeyen kişileri arasına ismini yazdırdı.
DOĞAN GRUBU
MEDYA DIŞINDA ENERJİDE BÜYÜYOR
Hizmet sektöründe faaliyet gösteren Doğan Grubu, elinde bulundurduğu Dışbank'ı uzun vadeli yapılanma stratejisi içinde Fortis Grubu'na satarak bankacılık
sektöründen çekildi. Petrol Ofisi'ndeki hisselerini artırarak ve Star TV'yi satın alarak enerji dağıtım ve medya alanlarındaki odaklanmasını arttıran Grup, enerji
ve medyanın dışında sanayi, ticaret, turizm ve sigorta sektörlerinde faaliyet gösteriyor.
ÇOK SAYIDA YABANCI ORTAĞI VAR
Doğan Yayın Holding, Ray Sigorta, Milpa, Çelik Halat, Ditaş, Hürriyet, Doğan Gazetecilik, Petrol Ofisi ve Doğan Burda İMKB’de işlem görüyor. OMV,
AOL-Time Warner grubundan CNN, the Universal Music Group, Burda GmbH ve Egmont Yayıncılık gibi uluslararası şirketlerle ortaklıkları bulunuyor.
17 BİN KİŞİYİ İSTİHDAM EDİYOR
Doğan Grubu'nun 2006 yılı konsolide geliri 8.575 milyon doları olarak gerçekleşti. 2008 yılı itibarı ile 17 bini aşkın kişiye istihdam sağlayan Grup, hissedarları yaklaşık 13 yıldır en fazla vergi veren kişiler arasında yer alıyor. Doğan Holding Yönetim Kurulu Başkanı Aydın Doğan 10 milyon YTL vergi ile rekortmenler arasında ilk sıraya yerleşti.
CİNER GRUBU
MADENCİLİK, ENERJİ VE MEDYADA BÜYÜYOR
Temelleri 7 Mart 1978 tarihinde atılan ve Aralık 2004 tarihine kadar Park Grubu adıyla bilinen Ciner Grubu, ticari faaliyetlerine oto yedek parça üretim, satış ve
ithal işleri ile başladı. Grup, 1980'li yılların ikinci yarısında yurtiçi ve yurtdışı zirai motor ve yedek parça üretim projeleri, anahtar teslimi entegre tesis taahhütleri
ve tekstil sanayi tesislerinin kurulması ve işletilmesi projeleri ile çalışma alanını genişletti.
1990'lı yılların başından itibaren özelleştirme projeleri ile birlikte "Enerji ve Madencilik" alanında yatırımlara başlayan ve Türkiye'de madencilik ve enerji sektöründe
büyük yatırımlara imza atan Ciner Grubu, bu sektördeki Grup şirketleri ile Türkiye'de bir çoğu yeni, ya da ilk olan atılımlar gerçekleştirdi.
BAŞARISI ÜNİVERSİTELERDE DERS KONUSU
1995 yılında, Türkiye'nin en verimli özelleştirilmesi olarak gösterilen Havaş deneyimini, işletme hakkı devir modeli ile Çayırhan'da madencilik ve enerji alanında da gösteren Ciner Grubu'nun bu başarıları, üniversitelerde ve konferanslarda özelleştirme ile ilgili en başarılı uygulama örnekleri olarak gösterilerek literatüre geçti.
13 BİN KİŞİYE İSTİHDAM SAĞLIYOR
2002 yılında medya sektörüne adım atan ve bu alanda da sürekli gelişen Ciner, kısa bir süre içinde yapmış olduğu yatırımlar ve kurmuş olduğu şirketlerle sektörün en büyük gruplarından birisi oldu.
Ciner Grubu bugün; Ciner Enerji ve Madencilik Grubu, Ciner Medya Grubu
Ciner Ticaret, Sanayi ve Hizmet Grubu adı altında 3 grup ve çeşitli şirketleri ile faaliyetlerini sürdürüyor. 2008 yılı başı itibariyle, iştirakleri hariç yaklaşık 13 bin kişi istihdam etmekte olan Ciner Grubu, her yıl Türkiye'nin en yüksek vergi ödeyenleri arasında yer alıyor. Grup, 50 bin kişiye istihdam kazandırmayı hedefliyor.
DOĞUŞ GRUBU
AMİRAL GEMİSİ GARANTİ BANKASI
1951 yılında kurulan Doğuş Grubu, başarılı geçmişiyle Türkiye'nin önde gelen holdingleri arasında yer alıyor. Grup, finans, otomotiv, inşaat, medya, turizm, gayrımenkul
ve enerji olmak üzere yedi sektörde faaliyet gösteriyor. Doğuş Grubu'nun Aralık 2006 itibariyle, toplam konsolide varlıkları 13 milyar dolara ulaştı. Aynı tarih itibariyle
gelirleri ise 3.8 milyar dolar.
18 bin çalışanı ile 6 milyon kişiye hizmet veren Doğuş Grubu’nun, General Electric ve Volkswagen AG gibi büyük küresel oyuncularla ortaklığı bulunuyor.
Doğuş Otomotiv ve grubun amiral gemisi Garanti Bankası her yıl en yüksek kurumlar vergisi ödeyen şirketler arasında yer alıyor. Şahenk Ailesi’nin servet 6-8 milyar dolar
arasında hesaplanıyor.
ÜLKER GRUBU
500 BİN KİŞİNİN GEÇİMİNE KATKI SAĞLIYOR
Çikolata markası Godiva’yı alarak uluslar arası marka olma yolunda önemli adımlar atan Ülker Grubu ve hissedarları vergi rekortmenleri listesinde sürekli yükselen bir trend
izliyor. 1944 yılından bu yana aralıksız olarak büyüme ve yatırımlarına devam eden Grup, 14 bin 500 kişiye iş imkanı sunuyor. Ülker Grubu, 3 milyar dolara ulaşan cirosuyla
topluluk cirosunun yüzde 40’ını oluşturuyor. Ülker Grubu şirketlerinin 2006 yılında devlete ödediği vergilerin toplamı da 220 milyon YTL’ye ulaştı. Gruba bağlı şirketler 200
yılında gerçekleştirdikleri toplam 480 bin ton hammadde alımlarıyla 100 bin çiftçiye iş imkânı sağlarken, dolaylı olarak 500 bin kişinin geçimine katkıda bulundu.
Üretimden pazarlamaya kadar uzanan zincirin tüm halkalarını bünyesinde barındıran Ülker Grubu, finans sektöründeki iştiraklerini azaltarak, faaliyet gösterdiği alanda yeni
yatırımlar ve satın almalarla büyüyor. Ülker Ailesi’nin yaklaşık 5 milyar dolarlık bir serveti yönettiği belirtiliyor.
FİBA HOLDİNG
SERVETİ 3.5 MİLYAR DOLAR
Fiba Holding'in patronu Hüsnü Özyeğin, Finansbank'ın yüzde 46 hissesini 2.7 milyar dolara Yunan NBG'ye satarak vergi rekortmenleri listesinde 27. sıradan 2. sıraya yükseldi. Özyeğin’in serveti 3.5 milyar dolar. Geçtiğimiz günlerde Çin'de alışveriş merkezi temeli atan Hüsnü Özyeğin, yeni yatırım fırsatlarını değerlendiriyor. Finansbank’ı sattıktan sonra vergi rekortmenleri ligine giren Hüsnü Özyeğin ismine 2006 yılında 2 milyon 543 bin YTL, 2007 yılında da 10 milyon 67 bin YTL vergi tahakkuk edildi.