Fotoğraf sanatçısı Yusuf Darıyerli'nin gözüyle panayırların değişmeyen özü

Bir dönme dolabın tepesinde, çocuklukla hatıranın buluştuğu o anda deklanşör iner. Panayır, fotoğraf sanatçısı Yusuf Darıyerli için Düzce’deki çocukluk coşkusuyla bugünün yalnızca eğlenceye indirgenen alanları arasında kurduğu kalıcı bağ. On yılı aşkın süredir panayır fotoğrafları çeken Darıyerli, dönme dolabın simgesinde neşe ile hatırayı, doğa ile savruluşu etik ve müdahalesiz bir bakışın, doğru anın sezgisinin içinde kayıt altına aldı.

Yusuf Darıyerli ile Panayır’ı konuştuk...

Panayırla ilgili 10 yılı aşkın bir süreçte yürüttüğünüz fotoğraf çalışmasını kitaplaştırdınız. Bu fikir nasıl doğdu? Panayırda sizi en çok çeken temalar ve anlatılar nelerdi?

Yolum bir gün taşrada bir panayıra düştü. Bu, beni derinden sarsan bir karşılaşma oldu. Çocukluğumu yaşadığım Düzce’de her yaz birkaç günlüğüne panayır kurulurdu. Biz çocuklar için büyüleyici bir dünyaydı panayır. Toprak, çimen ve gökyüzü arasında olmak, panayır içindeki lunaparkta arkadaşlarla birlikte eğlenmek, gürültülü makineler sayesinde havaya savrulmak, doğada olmak, harçlığını sonuna kadar tüketmek ve eller cepte de olsa yine o gürültülü, renkli dünyanın içinde olmak coşkusuydu. Düzce’de panayırlar 1978 yılında bitmişti. Yıllar sonra karşılaştığım panayırlarda değişmeyen bir özün varlığını hissettim. Özellikle çocuklar için büyük bir coşku, neşe kaynağı olmayı sürdürebiliyordu hâlâ… Kendimi, çocukluğumu, panayırın kendi içinde sakladığı o değişmez özü, içimdeki gerçek fotoğrafçıyı buldum bu arayış sayesinde. Geçmişe özlem duymanın çok ötesinde, tekil fotoğraflardan yola çıkarak bir büyük panayır resmi oluşturma çabasıydı bu. Amerikalı şair Louise Glück, çocukluk yaşantısının biricikliğini Nostos şiirinin son iki mısrasında adeta özetliyor: “Dünyaya bir kez çocukken bakarız / Gerisi hatıradır”