Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin
  • Habertürk Android Uygulaması
  • Habertürk iPhone Uygulaması

Hiperaktivite bozukluğu (Dikkat eksikliği, DEHB); çocuklarda ve gençlerde yaygın olan bir hastalıktır. Yetişkinlerde belirtiler farklı ortaya çıkar. Dikkatin dağılması, hiperaktif hareketlilik ve ani tepkiler olarak ortaya çıkması çocuklarda ve gençlerde görülen belirtilerdir.

Dikkat eksiliği hiperatvitivite bozukluğu türleri

  • Kombine DEHB, tüm belirtiler bulunmaktadır. En yaygın görülendir.
  • Dikkatsiz DEHB konsantrasyon ve dikkat eksikliği ile ortaya çıkar.
  • Hiperaktif-dürtücü DEHB, dikkatsizlik olmayan hiperaktivite bozukluktur.

DEHB belirtilerini çocuk; evde okulda ve çevrede göstermesi ile teşhis konmaktadır. Yerşikinlerde ise; iş ortamında evde ve çevrede belirtilerden oluşması ile sağlanır.

DEHB belirtileri

Çocuklarda; hiperaktivite, dikkatsizlik, tepkili davranma şeklinde üç şekilde olur. Çocuklarda okul çağına kadar farkedilmeyebilir. Yetişkinlerde ise; dikkatsizlik sosyal çevrede ve iş alanında gerçekleşebilir. Belirtilerin hepsine ya da bir kaçına sahip olabilirler.

  • Detaylarla ilgilenmeme, zorlanma, okulda ya da diğer aktivitelerde düşünmeden hatalarda bulunma, karmaşık ve umursamaz iş yapma ya da çalışma.
  • Olmadık dürtülerle dikkat dağılması farklı sesler çıkararak başkalarını rahatsız etme
  • Yapılan aktiviteler ve görevlerde dikkati sürdürememe
  • Ödev yaparken veya hesap yaparken görevi bitirememe ve konsantrasyon sağlayamama, zorlanma
  • Aktivitelerde sürekli değişkenlik oluşturma ve oyalanma
  • Çalışma düzeni sağlayamama
  • Gün içinde randevularda ve görevlerde unutkanlık
  • Görevleri, ödevleri ve işleri yerine getirememe
  • Konuşurken alakasız dağılmalar dinlememe, kurallara ve detaylarda uyumsuzluk yapma

Çocuklarda ortaya çıkan hiperaktivite davranışlar

  • Sürekli kıpır kıpır olma ve yerinde duramama
  • Her an dolaşmak, koşmak ve gezmek
  • Gereksiz yere tırmanmak, koşmak
  • Aktiviteler yaparken sessiz olamama ve oynayamama
  • Her an çekip gitmeye meyilli olma
  • Çok fazla ve aşırı konuşma

Yetişkinlerde hiperaktivite yorulmadan sürekli hareket etme, oturarak çalışmada zorluklar ve aktivite katılımlarında zorlanma şeklinde ortaya çıkmaktadır.

Tepkisellik (impulsivite) belirtileri

  • Sabırsızlık
  • Soru bitmeden cevap vermek
  • Reaksiyonları geciktirmede zorluk
  • Sıra bekleyememe
  • Başkalarının çalışmalarına engel olma ve sürekli aralara girme
  • Aniden uygunsuz durumlarda sohbet etmeye başlama

Bazı durumlarda ortaya çıkan bu bozukluklar özellikle çocuklara zarar verecek sorunlar yaratabilir (Kazaların olmasına, tırmanırken düşmesine gibi). Her alanda daha büyük sonuçlar yaratabilecek sıkıntılar açısından önemsenmesi gereken bir davranış bozukluğudur. Mutlaka bir hekim tarafından tedavi edilmesi gereklidir.

Hiperaktivite Tedavisi

Tedavi aşamasında uyarıcı ilaçlar ile bir tedavi sağlamak düzelmesinde iyi gelişmeler göstermektedir. Bunun yanında davranış terapileri de beraberinde sağlanması etkili bir yöntem oluşmasına ve tedaviye destek olmasına fayda sağlayabilmektedir.

Tedavide Kullanılan Yöntemler

  • Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu ilaç tedavisi
  • Aile ile çocuğun eğitilmesi sağlanır
  • Davranış yönetimi terapisi sağlanır.
  • Çocuğun öğretmeninin katılımı sağlanır.
  • Çocuğun okul danışmanın katılımı sağlanır.