Yeni yıl için geri sayım başladı. 2019 yılında, elektrik ve doğalgaza yüklü zam yapıldı. Vatandaşın, harcama bütçesinde enerji önemli bir kalem olarak öne çıktı. Bu nedenle herkesin gözü kulağı, Ankara’nın 2020 yılında enerji tarifeleriyle ilgili yapacağı açıklamalara çevrildi.

İlk açıklama, Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu’ndan (EPDK) perşembe günü geldi. Kurum, elektriğe 2020 yılının ilk çeyreğinde zam yapılmayacağını duyurdu. Elektrikte, tarifeler üçer aylık dönemler halinde gözden geçiriliyor. Maliyeti oluşturan kalemlerdeki harekete göre fiyat ya sabit tutuluyor, ya artırılıyor ya da indiriliyor.

İkinci gelişme doğalgazda yaşandı. BOTAŞ, ocak ayı tarifesini belirledi. Elektriğin tersine doğalgazda tarifeler her ay gözden geçiriliyor. Maliyeti oluşturan öğelerdeki değişime göre tarife de yenileniyor.

BOTAŞ, bu çerçevede gerek konutta, gerekse de sanayi ve elektrik üretiminde gaz fiyatını sabit tuttu. Uzmanlar, HABERTÜRK’e yaptıkları değerlendirmede, BOTAŞ’ın, ocak ayı tarifesiyle dolaylı olarak şubat ve mart aylarında da fiyatlarda değişiklik yapmayacağı mesajını verdiğini belirtti.

NEDEN İNDİRİM YOK?

BOTAŞ’ın, petrolde geçmiş 6 ve 9 aylık dönemdeki yaşanan düşüşün etkisiyle Rusya’dan ithal ettiğin gazın fiyatı, 1 Ocak’ta 252 dolar düzeyine kadar geriledi. Şirket, 2019 yılının son çeyreğine göre ithal ettiği her 1000 metreküp gaza 25 dolar kadar daha az ödeyecek.

Gerilemenin devam etmesi ve bu kapsamda 1 Nisan’da 230, 1 Temmuz’da 216 ve 1 Ekim’de 217 dolara kadar inmesi öngörülüyor. Yıllık ortalama 229 dolar olacağı hesaplanıyor.

Peki, bu düşüş neden fiyatlara yansıtılmadı? BOTAŞ, 2019 yılında doğalgaza kümülatif olarak yüzde 37’yi aşkın zam yaptı. Bu zamma karşın özellikle konutlarda gaz fiyatlarını (2018 yılında olduğu gibi) sübvanse etmeye devam etti. Bu nedenle birikmiş zararı bulunuyor.

BOTAŞ’ın, yeni dönemde ortaya çıkan bu fiyat avantajını finansal gücünü artırmak için kullanması bekleniyor.

TAŞIMA BEDELLERİNE ZAM

Sektör kaynakları, BOTAŞ’ın doğalgaz toptan satış şirketlerinin taşıma bedellerine ortalama yüzde 66 zam yaptığını belirterek, “Şirketlerin taşıma maliyetleri ciddi miktarda arttı. Bu özel sektörü çok zorlayacaktır” görüşünü dile getirdi.