'Başka Sinema' DVD serisi oldu!
Kerem Akça, Şubat ve Mart'ta DVD'si çıkan filmleri değerlendirdi
KEREM AKÇA / keremakca@haberturk.com
Hatırlayanınız vardır, ‘Başka Sinema’ kısıtlı vizyon olanağı bulabilen sanat filmlerinin sinemada ‘dijital projeksiyon’la izlenmesini sağlamak için doğmuştu. Esas hedef mütevazı bir salon kapasitesiyle ve ‘mini sinema bayramı’ coşkusuyla bu filmlerin kemik kitlesine ulaşmasına yardımcı olmaktı. ‘Başka Sinema’, bu kararını bir tık öteye taşıyıp geçen ay arşivlerde yer tutacak bir ‘DVD serisi’ne dönüştü. 2013’te festivallerde ses getiren ödüllü eserler, “Genç ve Güzel”, “Bir Hurdacının Hayatı”, “Muhteşem Güzellik”, “Gloria”, “Sen Şarkılarını Söyle”, “Kırık Çember” ve “Geçmiş” bu hamlenin ilk ürünleri.
Sinefiller için yepyeni bir film izleme deneyimi anlamına gelen ‘Başka Sinema’, bildiğiniz gibi 1 Kasım’da kapılarını açtı. Neyse ki bu oluşum, ‘dijital dönüşüm’ün yaşandığı şu günlerde yoluna devam ederken hiçbir adımını plansız atmıyor. Günbegün artan promosyonlar, sürpriz filmler, etkinlikler, tematik gösterimlerle ilgiyi kendi tarafına bir şekilde çeviriyor. Beyoğlu Sineması dışında kapasitesi düşük salonlarla yol alsa da doluluk oranında fazla sıkıntı yaşamıyor.
HER SİNEFİLİ HASSAS NOKTASINDAN YAKALAYACAKTIR
Yolculuğuna dört salonla başlayan ‘mini sinema bayramı’, Beyoğlu Beyoğlu, Kadıköy Rexx, Altunizade Capitol Spectrum ile Ankara Büyülü Fener Kızılay’a zamanla yeni mekanlar da ekledi. Beyoğlu Pera, Haramidere Cinetech Torium, Levent Metro City Cinema Pink, Kadıköy Moda Sahnesi, Etiler Akmerkez Cinema Pink, Bursa Cinetech Korupark ve Eskişehir Kanatlı Cinema Pink’in yanı sıra ‘Büyülü Fener’de ikinci salon zincire dahil oldu.
'Başka Sinema’nın seyirci rakamlarıyla ilgili daha sonra detaylı değerlendirme yaparız. Ama şimdilerde esas konu bence bu ağın ev videosunda da ismini koruyacak, markasını oturtacak bir karara imza atması. Her ülkede konuşma diline uygun bir adla veya bir şirketin logosunu dönüştürerek DVD serisi yapıldığını görmüşüzdür. Bunların örnekleri çoğaltılabilir. Bizde de özellikle Kanal D Home Video bu konuda böylesi bir eğilim göstermişti. Zamanında ‘Bağımsızlar’, ‘Modern Klasikler’, ‘Unutulmaz Film Klasikleri’ gibi serilerle ilgi çekmeyi hedeflemişti. Bu kez de sinemada gösterilen filmlerin, ev videosuna da aynı etiketle çıkmasıyla raflarda ve arşivlerde bir farkındalık yaratılmış olacak. An itibarıyla bu şekilde gösterim şansı bulan yerli filmlerin bu arşive katılmayacağını duyduğumuzu da ekleyelim.
ARŞİVLERDE GÜZEL DURACAK KARTON KUTU TASARIMLARI
Başka Sinema’nın Aralık vizyonundan “Genç ve Güzel” (“Jeune & Jolie”, 2013) ve “Bir Hurdacının Hayatı”nın (“Epizoda u Zivotu Beraca Zeljeza”, 2013) ardından “Gloria” (2013), “Sen Şarkılarını Söyle” (“Inside Llewyn Davis”, 2013), “Kırık Çember” (“The Broken Circle Breakdown”, 2013), “Muhteşem Güzellik” (“La Grande Bellezza”, 2013) ve “Geçmiş” (“Le Passé”, 2013) de bu ay raflara girdi.
Özel kutu tasarımının ‘karton’u doğru kullanması, arşivlik bir görüntü de getiriyor. Başka Sinema’nın ‘seri’yi anlatan sarı logosu da bu görünüme ekleniyor. Böylece Bir Film’in dağıtımcılığındaki ‘geleceğe miras bırakma’ geleneği devam ediyor. Şirketin ‘sinematek’ algısına yakın seyreden felsefesi, Chaplin filmlerinden modern klasiklere uzanan bir koleksiyonu beraberinde getiriyor.
Zaten hatırlanacağı üzere geçmişte de Bent Hamer, Takeshi Kitano, Hayao Miyazaki, Michael Haneke gibi Türkiye’de eski filmlerinin DVD’lerinin çıkmasını hayal bile edemeyeceğimiz yönetmenlerin ‘box set’lerini Tiglon etiketiyle piyasaya sürmüştü Bir Film. Elbette şirketin sektöre hakimiyeti, olgunluğu, evrenselliği, bilinci ve modernliği böylesi prestijli geri dönüşlere yol açıyor.
SORRENTINO, FARHADI, COENLER VE DAHA FAZLASI
Bir başka Bir Film çıkışı “Kim Ki-Duk’tan Moebius” (“Moebius”, 2013) ise, ‘Başka Sinema’ etiketi taşımasa da rahatlıkla bu toplamın hemen arkasına konulabilir. Güney Koreli auteur yönetmen Kim Ki-Duk’un artık ‘video kaset kalitesinde istismar filmi’ olarak anılmaya mahkum olan sinemasının alametlerini ensestle, sadomazoşizmle uç noktalara götürüyor. Pasolini’nin ve Ôshima’nın cesaretini, tabuları yıkma, sınırları zorlama hassasiyetini hatırlatıyor. Hazcı, saflık yanlısı ve diyalogsuz sinema arayışı bu yaklaşımı büyük oranda besliyor.
“BARAKA”, “ZAMANDA AŞK” VE “YOZGAT BLUES” DA VAR
Bunun yanında DVD raflarında geziye çıkınca ilk olarak “Baraka” (1992) ve “Samsara” (2011) gibi devrimci bir belgesel geleneğinin iki dudak uçuklatan şubesi önümüzde canlanıyor. Ron Fricke’in pelikülle ve dijitalle yaptıkları gerçekten bir hayli detaycı. Aynı zamanda zaman yolculuğu romantik-komedisi “Zamanda Aşk”ın (“About Time”, 2013) 2013’ün en değerli filmlerinden biri olduğunu eklemek lazım. Richard Curtis’in geleneğini, kalemini ve karakter yaratma becerisini gözler önüne seren eser ‘kendini iyi hisset’ mantığına da farklı bir boyut getiriyor.
Tüm bunları gözden geçirdikten sonra geçen yılın kaliteli yerli filmlerinden “Yozgat Blues”un da adını anmamak olmaz. Mahmut Fazıl Coşkun’un olgunluk eserinde bu sefer dokunaklı, zoraki bir dostluk hikayesine kayıp, taşraya Jarmusch’un ilk dönemi ile Payne’in son dönemi arası bir mütevazılık ve mizah getirdiği kesin.
Muhalif polisiye “Zorlu İkili” (“2 Guns”, 2013), ilkiyle kahkahalara boğarken burada da aynı işlevi sürdüren ‘Minyon’ kod adlı animasyon “Çılgın Hırsız 2” (“Despicable Me 2”, 2013) ve kimi eksiklerine rağmen sıcaklığından ödün vermeyen durum komedisi “Senin Hikayen” diğer akla gelenler.
Alternatif çizgi roman estetiği mucizesi “Görkemli Hayatım”ın (“American Splendor”, 2003) müsebbibi, hınzır Shari Springer Berman-Robert Pulcini ikilisinin iş kazası ya da ticari memuriyete geçiş filmi “Neredeyse Mükemmel” (“Imogene”, 2012) açıkçası benim için hayal kırıklığı olmuştu. Sadece Kristen Wiig’in çiğ mizah anlayışını sevenlere hitap ediyor. “Sev Beni” ve “Karnaval” gibi yerli filmler ise denemeleriyle, sosyolojik damarlarıyla dikkat çekebilir. Ama açıkçası biraz ‘yolda kalmışlık’ problemleri var.