Fuhuş meselesine 'gotik' bakış

Atmosfer, sessizlik ve dengeli kamera hareketleriyle korkutmak isteyen, dijital el kamerasıyla çekilmiş korku filmlerinin bir yenisi. “Issız Ev”, bu bağlamda Hitchcock’un “İp”te yaptığını tekrarlayarak tek bir plan sekans üzerine inşa etmiş yapısını. Bunu yaparken kapalı bir mekana hapsolmasını türsel anlamda lehine çevirirken, Güney Amerika’daki fuhuş meselesiyle ilgili sivri dilli alt metinlere açılmayı da ihmal etmiş. Bu bağlamda da çok yenilikçi bir eserle yüzleşmiyoruz belki. Ancak Gustavo Hernandez’in bu ilk yönetmenlik denemesinin, ekolünün içinde son dönemin “REC: Ölüm Çığlığı”, “Onlar” ve “Yüksek Tansiyon” gibi eserlerinden izler taşıyan dingin bir tür örneği olduğuna şüphe yok.

2000’lerin korku alanında ‘gerçeklik’ duygusunun sorgulandığı bir dönem olduğu aşikar. Buna istinaden başta yükselen Fransız ve İspanyol sinemasının denemeleri olmak üzere, İngiliz ve Amerikan tür filmlerinde de bu bakış açısı hakimiyetini hissettirdi. El kamerası ve dijital olanaklar ile çekilen, bu bağlamda da ‘olay gerçektir. Yapay korku filmlerini unutun’ ibaresine uzanan eserler üretildi.

Hitchcock’un “İp”ine saygı duruşunda bulunan gerçekçi bir korku filmi

Gustavo Hernandez’in ilk yönetmenlik denemesi “Issız Ev” (“La Casa Muda”, 2010) de “REC: Ölüm Çığlığı” (“[Rec]”, 2007), “28 Gün Sonra” (“28 Days Later...”, 2002), “Canavar” (“Cloverfield”, 2008), “Yüksek Tansiyon” (“Haute Tension”, 2003), “Onlar” (“Ils”, 2006) ve “Ziyaretçiler” (“The Strangers”, 2008) gibi neredeyse hepsinin devamı çekilen eserlerde uygulanan bu geleneği farklı bir boyuta taşımak için yola çıkmış.

Uruguaylı sinemacının amacı tek bir plan sekanstan, yani kesme içermeyen bir sahneden oluşan bir korku filmi üretmek. Aslında bu bakışı görünce ilk olarak aklımıza Hitchcock’un “İp”i (“Rope”, 1948) geliyor. Ancak üstadın o eseri için ‘korku’ tanımlamasını yapmak çok doğru olmaz. Gerilim kelimesi daha uygun. Bu bağlamda da Hernandez’in denemesinin fazlasıyla işlevkar ve heyecan verici olduğunu söyleyebiliriz.

Yaptığı denemeyi takdir etmemek imkansız

Bu amaç doğrultusunda HD kamera ile çalışan yönetmenin, “Issız Ev”in açılışını bir çitin yanında ‘netsiz’ yapıp, nete kayınca da Laura adlı karakterin peşine düştüğünü görebiliyoruz. Filmin hikaye bazında da herhangi bir yenilikçi tarafı yok. Karakteri takip eden kameranın evin içinde yaşananlar konusunda ‘Hayalet, seri katil veya başka bir güç mü var? Yoksa da yaşananlar hepsi hayal mi?’ sorusunu aydınlatma işlevi gördüğü söylenebilir. Buna paralel olarak da çokça karanlıktan, netsizlikten ve arka plandaki öğelerden besleniyor eldeki eser.

Aslında bu duruşuyla daha çok “Onlar” ve “REC: Ölüm Çığlığı”nda gördüğümüz genelde ev içinde geçen ve el kamerasının aktifliğiyle, kapanıp açılmasıyla veya düşmesiyle oluşan tansiyonu yükseltme tekniklerinden yola çıktığı söylenebilir. Yer yer oyuncunun yalnız başına idare edememesine, renk ayarını kaybetmesine ve arka plan bütünlüğünü üç boyutlu hale getirememesine karşın teknik anlamda iyi kötü bir şey çıkarmış karşımıza Hernandez. En azından görsel açıdan yapılan işe saygı duyuyoruz.

Güney Amerika’daki fuhuş meselesine bakış atıyor

Buna istinaden filmin gittiği noktada ‘gotik film’ alanında bir eser olacağı daha en baştan ortaya çıkıyor. Hernandez de bu yeni dönemin ‘katilsiz’ korku geleneğini sağlam temeller üzerine yerleştirerek en az “Diğerleri” (“The Others”, 2001), “Büyü” (“Don’t Look Now”, 1973) ve “Rebecca” (1940) kadar etkileyici olabiliyor. Zira burada alt metinleri aralayınca karşımıza Güney Amerika’daki fuhuş sorununa eğilmek isteyen bir olay örgüsü çıkıyor.

Bu bağlamda da ana karakterin fuhuş ticaretinden dolayı sevdiklerini, kızını ve psikolojisini kaybettiği için burada kendine ‘öznel’ bir evren yarattığı gerçeğiyle yüzleşiyoruz. Böylelikle ABD’nin güneyindeki ‘Vietnam Savaşı’nın doğurduğu suç’ yerini Güney Amerika’daki seks ticaretiyle değiştiriyor. Cinayetler de bu bağlamda ortaya çıkıyor zaten.

“REC: Ölüm Çığlığı” ve “Paranormal Activity” kadar başarılı değil

Yani süresinin tamamında atmosfer odaklı, bu konuda zirveye çıkarak ve efektsiz bir şekilde korkutmayı beceren bir sinema başarısı var burada. “Paranormal Activity” (2007) ve “REC: Ölüm Çığlığı” kadar uç noktalara açılıp açılmadığı tartışılır “Issız Ev”in. Zira tek karaktere ve fenere saplanması evin içindeki bazı kısımları ‘sanat yönetimi konusunda özensiz’ ve ‘tonu ayarlanamamış’ hale getirmiş işin doğrusu.

Ancak genel anlamda bakınca nihai finişin ‘insanları doğrayan seri katil’ gibi Amerikan sinemasının gerçek öykü odaklı klişe mantığıyla yapmaması takdir etmemizi sağlıyor Hernandez’i. “Issız Ev”, sorunları olan bir korku denemesi. Ancak İspanyolca dilinde Guillermo Del Toro, Alejandro Amenabar ve Jaume Balaguero-Paco Plaza ikilisi ile gelen cesareti temsil eden bir eser olduğuna şüphe yok. Az kan, bol zeki korku ve sosyolojik alt metinler içeriyor. Bu noktada da basit yollara sapmamasıyla alanda takip edilesi bir yönetmenin doğuşunu müjdeliyor.

FİLMİN NOTU: 6.9

KEREM AKÇA’NIN İSTANBUL FİLM FESTİVALİ FİLMLERİ İÇİN YILDIZ TABLOSU:

Amigo: 6

Anayurt (Hora proelefsis / Homeland): 6.5

Araf (Limbo): 3

Artık Yıl (Año bisiesto / Leap Year): 4

Aşk Suçu (Crime d’amour / Love Crime): 3.7

Aşkın İkinci Perdesi (Late Bloomers): 3.6

Attenberg: 7.5

Avcı (The Hunter): 3.2

Batı Batıdır (West is West): 5

Beni Asla Bırakma (Never Let Me Go): 4

Buradasınız (You Are Here): 4

Canım Komşularım (Good Neighbours): 5.6

Cinayet Şarkıları (Small Town Murder Songs): 6.5

Cinnet (Kim Bok-nam salinsageonui jeonmal / Bedevilled): 2.6

Değirmen ve Haç (The Mill and the Cross): 5.5

Düzelti (Erratum): 3.7

Ekim (Octubre / October): 6.1

Elisa K: 7

Eller Yukarı (Les mains en l’air): 3.5

Elveda Taypey (Yi Ye Taibei / Au Revoir Taipei): 5.5

Eylül Yağmuru (September Rain): 2.1

Faydalı Hayat (La Vida Util / A Useful Life): 5.5

Gorbaçof: 5

Ha Ha Ha: 1.7

Hayalimdeki Ev (Wai dor lei ah yut ho / Dream Home): 5

Hayatımız (La Nostra Vita / Our Life): 5.2

Hizmetçi (Hanyo / The Housemaid): 6.5

Issız Ev (La Casa Muda): 6.2

İçimdeki Katil (The Killer Inside Me): 7.8

İçimdeki Yangın (Incendies): 4

İmkansızın Şarkısı (Noruwei no mori / Norwegian Wood): 6.3

İnsan Kaynakları Müdürü (Human Resources Manager): 4.9

İşe Yaramaz (Chantrapas): 5.4

Kadının Fendi (Made in Dagenham): 3.5

Kanunsuzlar (Hors La Loi / Outside the Law): 6

Kestirme Yol (Meek’s Cutoff): 3.9

Kıyamet Gecesi (Vanishing on 7th Street): 5.5

Koğuş (The Ward): 7.3

Konukseverlik (Hospitalité): 3.4

Kray (The Edge): 3.5

Kumdan Kale (Sandcastle): 1.9

Küçük Beyaz Yalanlar (Les Petits Mouchoirs / Little White Lies): 4

Lucia (2010): 5.1

Mamma Gogo: 4

Mikrofon (Microphone): 0.9

Miral: 4

Muhbir (Whistleblower): 4

Mutluluğum (Schastye moe / My Joy): 7.5

Mutluluğun Peşinde (Rabbit Hole): 4

Ölümüne Kaçış (Essential Killing): 7

Ömrümüzden Bir Sene (Another Year): 6.5

Picco: 5.5

Polonya Yapımı (Made in Poland): 5.5

Pupupidu (Poupoupidou): 4

Rio Seks Komedisi (Rio Sex Comedy): 2

Son Gece (Last Night): 3.8

Şiir (Shi / Poetry): 5.1

The Conspirator: 6

Torino Atı (A torinói ló / The Turin Horse): 9.2

Turkuaz (Turquaze): 5

Uyku Hastalığı (Schlafkrankheit / Sleeping Sickness): 3

Yokmuşum Gibi (As if I’m Not There): 2.5

Yeni Yıl (Hjem til jul / Home for Christmas): 6

Not: Yıldızlar 10 üzerinden verilmektedir. Festival süresince güncellenecektir.

keremakca@haberturk.com