Bakan Şimşek: 5,1 milyar dolar değerinde 10 anlaşmaya imza attık

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Türkiye ve çok taraflı kalkınma bankaları arasında imzalanan 5,1 milyar dolarlık anlaşmaları değerlendirerek, "Sadece anlaşma imzalamakla kalmıyoruz, daha yeşil ve dayanıklı bir ekonomi inşa ediyoruz" dedi.

BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Hazine ve Maliye Bakanlığı ile çok taraflı kalkınma bankaları arasında toplu imza töreni gerçekleştirildi.

Bu kapsamda, Bakanlık ile Asya Kalkınma Bankası (ADB), Asya Altyapı Yatırım Bankası (AIIB), Dünya Bankası ve İslam Kalkınma Bankası (IsDB) arasında 5,1 milyar dolarlık anlaşma imzalandı.

Anlaşmaya imza atan isimler, Bakan Şimşek, ADB Başkanı Masato Kanda, AIIB Başkanı Zou Ciayi ve Dünya Bankası Grubu Başkanı Ajay Banga oldu.

Burada konuşan Şimşek, Türkiye'nin COP31'de ev sahibi olarak mesajının net olduğunu, artık uygulama için daha fazla çaba sarf edilmesi gerektiğini ifade etti.

Uygulamaya geçebilmek için projelerin iyi hazırlanması ve finansmanının sağlanması gerektiğini belirten Şimşek, "Bugün dünyaya uygulamanın sahada nasıl göründüğünü gösteriyoruz. Ödevimizi yaptık, projelerimizi iyi hazırladık, finansmanını sağladık ve anlaşmalarımızı imzaladık. Bu projeler istihdam yaratacak ve ekonomimizi güçlendirecek. Şimdi sıra hayata geçirmekte." dedi.

Şimşek, Türkiye'nin son üç yılda uygulanan ekonomi programıyla dayanıklılığa yatırım yaptığını, güçlü politikalarla geniş ölçüde makroekonomik istikrar yakaladığını bildirerek, güçlü politikalar ve reformlar olmadan uzun vadeli yatırımın olmayacağını, o nedenle güçlü politikalar ile yapısal değişimin bir arada yürütülmesi gerektiğini söyledi.

Yeşil ve dijital dönüşüme yaptıkları yatırımlara işaret eden Şimşek, bu süreçte sanayinin yüksek katma değerli üretime yönelmesi gerektiğini belirtti.

Şimşek, Türkiye'nin 2023'ten bu yana kalkınma ortaklarından yaklaşık 50 milyar dolarlık dış finansman sağladığını anımsatarak, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Bu kaynağı, deprem bölgesinin yeniden inşasına, demir yolu ve yenilenebilir enerji projelerine, sanayide karbonsuzlaşmaya, depreme dayanıklı hastanelere, ihracatçılarımıza ve KOBİ'lerimize yönlendirdik. Üç yılda 50 milyar dolar oldukça güçlü bir rakam. Önümüzde de güçlü bir proje portföyü var. Ortaklarımız programımıza ve ülkemizin geleceğine güveniyor."

Türkiye'nin ADB'ye bölgesel üye olmasının ardından işbirliğinin hızla derinleştiğine dikkati çeken Şimşek, bankanın Türkiye'deki ilk anlaşmasının Kasım 2025'te imzalandığını hatırlattı. Şimşek, bugünkü anlaşmalarla birlikte ADB'nin Türkiye'ye sağladığı finansmanın bir yıl içinde 3,1 milyar dolara ulaşacağını aktararak, bu desteğin iklim yatırımlarını hızlandırdığını ve KOBİ'lerin finansmana erişimini kolaylaştırdığını anlattı.

İmzalanan anlaşmanın emisyonları azaltmaya yönelik en büyük projelerden biri olduğuna işaret eden Şimşek, şunları kaydetti:

"Bugünkü diyaloğumuz üç unsura dayanıyor: Birlikte çalışmak, karşılıklı güven ve somut projeler. Birlikte çalıştığımızda ölçek de büyüyor. Ortaklarımızın bugün burada olması, projelerimizi önceliklendirmemizi ve ölçeğini genişletmemizi sağladı. Bu dönüşümün gerektirdiği yatırımı hiçbir ülke bütçesi tek başına karşılayamaz. Bu nedenle çok taraflı kalkınma bankalarının desteği bizim için kritik önemde. Dünya, diyaloğun eyleme nasıl dönüştürüleceğini görmek için bu COP'u izliyor. Burada Asya Kalkınma Bankası, Asya Altyapı Yatırım Bankası, Dünya Bankası ve İslam Kalkınma Bankası ile toplam 5,1 milyar dolarlık 10 anlaşma imzaladık. Bir hükümet ve dört kurumun bir araya gelerek ortaya koyduğu bu işbirliğini, örnek alınabilecek bir model olarak görüyorum. Sadece anlaşma imzalamakla kalmıyoruz, daha yeşil ve dayanıklı bir ekonomi inşa ediyoruz ve bunun mümkün olduğunu dünyaya gösteriyoruz."

"Yeni fırsatlar görüyoruz"

ADB Başkanı Kanda da geçen yıl Ankara'da Türkiye ile ilk kredi anlaşmalarını imzaladıklarını hatırlatarak, bugün ise bu taahhüdün somut bir hal aldığını söyledi.

İmza attıkları yeni anlaşmalara işaret eden Kanda, "Bugüne kadar sağlanan destek, deprem sonrası toparlanma, belediye altyapısı, finans, enerji, ulaştırma, insani kalkınma ve bölgesel bağlantısallık alanlarını kapsadı. Dijital altyapı, eğitim, tarım işletmeciliği ve özel sektör alanlarında da yeni fırsatlar görüyoruz." diye konuştu.

Kanda, 620 milyon avroluk ilk anlaşmanın, afetlere dayanıklı hastanelerin yapılmasına, sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesine ve yeni nesil doktorların yetiştirilmesine katkı sağlayacağını dile getirdi.

İkinci anlaşma paketiyle de az gelişmiş ve depremden etkilenen illere ve kadın girişimcilere odaklandıklarını, küçük işletmelere yönelik uzun vadeli finansmanı genişletmek amacıyla VakıfBank aracılığıyla 500 milyon dolar sağladıklarını aktaran Kanda, "Daha uzun geri ödeme vadeleri sayesinde işletmeler yatırım yapabilecek, yeniden inşa edebilecek, istihdam oluşturabilecek ve büyüyebilecek. Bugün COP31'in odak noktası dirençli şehirlerdir, imzalanan bu anlaşmalar söz konusu hedefi desteklemektedir." ifadelerini kullandı.

Kanda, Türkiye'nin, Asya ile Avrupa arasında köprü vazifesi gördüğünü, gelişmiş bir özel sektöre, güçlü finans kuruluşlarına, altyapı ve afet müdahalesi alanlarında derin bir tecrübeye sahip olduğunu söyledi.

Türkiye'nin bölgeyle paylaşabileceği çok şey olduğunu belirten Kanda, "Ortaklığımız salt finansmandan ibaret değildir, Asya ve Pasifik'i Türkiye'ye, Türkiye'nin bilgi birikimini, yatırımlarını ve inovasyonunu da bölgemize daha da yakınlaştıran bir platforma dönüşebilir. Bu adım, Türkiye'nin daha güvenli hastanelere, daha güçlü işletmelere, yeni istihdam alanlarına kavuştuğu ve geleceğe daha hazırlıklı olduğu yeni bir dönemin başlangıcı olsun." dedi.

"Finansman, Türkiye'nin iklim ve kalkınma gündemini yansıtmaktadır"

AIIB Başkanı Zou da söz konusu finansmana banka olarak 1,9 milyar dolar katkıda bulunacaklarını belirtti.

İlk olarak, Türkiye İklim Eylemini Hızlandırma Programı ve bunun ek finansmanı için 1,6 milyar dolar sağlayacaklarını aktaran Zou, programın, Türkiye'nin iklim düzenlemelerinin uygulanmasını desteklediğini bildirdi.

İkinci olarak, Türk Eximbank aracılığıyla 300 milyon dolar finansman sağlayacaklarını ifade ederek, "Bu kredi, Türkiye'nin yeşil dönüşümünü desteklemekte ve işletmelerinin ekonomik şoklara karşı direnç göstermesine yardımcı olmaktadır. AIIB, çok taraflı kalkınma bankaları ortaklarıyla çalışma konusunda kararlılık içindedir. İmza altına aldığımız finansman, Türkiye'nin iklim ve kalkınma gündemini yansıtmaktadır. Bu aynı zamanda çok taraflı kalkınma bankalarının birlikte neler yapabileceğini de göstermektedir. Bu finansmanın sonuçları COP31'in üzerinden uzun süre geçtikten sonra da önemini korumaya devam edecektir." değerlendirmesinde bulundu.

"Türkiye'deki fırsatların hayranıyım"

Dünya Bankası Grubu Başkanı Banga da Türkiye ile çalışmanın herkes için büyük bir memnuniyet kaynağı olduğunu belirterek, gösterilen ivme ve güçlü odaklanmanın Türkiye'nin iyi bir ortak olmasını daha da kolaylaştırdığını söyledi.

Türkiye'nin, Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankasının en büyük, Uluslararası Finans Kurumunun ikinci en büyük ortağı olduğunu aktaran Banga, şunları kaydetti:

"Genel olarak Dünya Bankası Grubunun Türkiye'deki portföyü son birkaç yılda büyüdü ve şu anda tüm grup genelinde 32 milyar dolara ulaştı. Bu da bugün yürüttüğümüz çalışmalar açısından muhtemelen dünyadaki en büyük portföylerimizden biri. Ortaklığımız artık 75 yılı aşkın geçmişe dayanıyor. Ekonomi muazzam değişim geçirdi. Türkiye'ye 30'dan fazla seyahat gerçekleştirdim. Değişimi bizzat kendi gözlerimle gördüm. İnişler ve çıkışlar oldu, kolay bir süreç değildi. Öğrendiğim şu ki Türkiye'nin tecrübesinden alınacak çok ders var. Bu ülkeye uzmanlık taşırken, aynı şekilde bu ülkenin medeniyetin merkezinde sergilediği duruşundan ve gelecekteki büyümesini yönetme biçiminden öğreneceğimiz çok şey bulunuyor. Dolayısıyla bu ülkedeki fırsatların büyük destekçisi ve hayranıyım."

Banga, bugün şehirler, tarım ve sanayi alanında toplamda 1,5 milyar dolarlık üç anlaşma imzaladıklarını, buna harekete geçirmek istedikleri ilave özel sektör yatırımlarının dahil olmadığını sözlerine ekledi.

Bakan Şimşek, uluslararası finans kuruluşlarının üst düzey yöneticileriyle görüştü

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Dünya Bankası, Avrupa İmar ve Kalkınma Bankası (EBRD) ve Birleşmiş Milletler Kalkınma Programının başkanlarıyla görüşerek Türkiye'nin COP31'deki öncü girişimi "İklim Uygulama Köprüsü"nü de gündeme taşıdı.

Hazine ve Maliye Bakanlığından yapılan açıklamaya göre Şimşek, Türkiye'nin ev sahipliğinde Antalya'da düzenlenen BM İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31) kapsamında Dünya Bankası Grubu Başkanı Ajay Banga, EBRD Başkanı Odile Renaud-Basso ve UNDP Başkanı Alexander De Croo ile ayrı ayrı görüştü.

Dünya Bankası Grubu ve EBRD ile yapılan görüşmelerde, Türkiye ekonomisinin makroekonomik görünümü, devam eden projeler ve gelecek dönemde işbirliğinin güçlendirilmesine ilişkin detaylar ele alındı. UNDP ile görüşmenin ana gündemini ise İklim Uygulama Köprüsü oluşturdu.

Türkiye, IBRD'nin dünyadaki en büyük portföyüne sahip

Türkiye, Dünya Bankası Grubunun en önemli finansman ortakları arasında bulunuyor. Eylül 2026 itibarıyla aktif portföy büyüklüğünde Uluslararası İmar ve Kalkınma Bankasında (IBRD) birinci, Uluslararası Finans Kurumunda (IFC) da üçüncü sırada yer alıyor.

IBRD'nin Türkiye'deki aktif portföyü 43 projeyle 23 milyar dolara ulaştı. IFC'nin 6,7 milyar dolarlık portföyünde ise finans sektörü 3,8 milyar dolarla ilk sırada bulunuyor. Bunu 1,7 milyar dolarla imalat ve tarım, 820 milyon dolarla altyapı ve 400 milyon dolarla yatırım fonları izliyor.

Üç yıllık finansman hedefi 10 milyar dolardan fazla aşıldı

Dünya Bankası Grubunun Türkiye için hazırladığı 2024-2028 Ülke İşbirliği Çerçevesi (CPF), Nisan 2024'te onaylanmış ve ilk üç yıl için 18 milyar dolarlık finansman öngörülmüştü. IBRD, IFC ve Çok Taraflı Yatırım Garanti Ajansı (MIGA) aracılığıyla sağlanan finansman ise 28 milyar doları aştı.

Bu tutarın 14,9 milyar doları, garantiler dahil Ekim 2026 itibarıyla IBRD tarafından onaylandı. IBRD'nin Türkiye'ye taahhütleri sadece 2026 mali yılında 5,6 milyar dolara ulaştı. 2027 mali yılı için de şimdiden 2,3 milyar dolarlık taahhüt planlandı. IFC’nin kendi kaynaklarından sağladığı ve mobilize ettiği finansman ise 14,7 milyar dolar oldu.

Türkiye, EBRD'de 6 yıldır zirvede

2009'dan bu yana EBRD'nin faaliyet gösterdiği Türkiye, 2020-2025 döneminin her yılında Bankanın en fazla finansman sağladığı ülke oldu. EBRD'nin Türkiye'ye yıllık finansmanı 2023'te 2,5 milyar avro, 2024'te 2,6 milyar avro, 2025'te ise 2,7 milyar avro olarak gerçekleşti.

Bu yıl da aynı ivme sürüyor. 2026'da 31 Ekim itibarıyla sağlanan finansman 2,7 milyar avroya ulaştı. Böylece 10 ayda 2025'in tamamındaki seviye yakalandı.

İklim Uygulama Köprüsü'nde UNDP ile güçlü ortaklık

UNDP ile görüşmede öne çıkan BRIDGE, Türkiye'nin COP31 Başkanlığı Eylem Ajandası'nın öncelikleri arasında yer alıyor. Girişim, ulusal iklim eylemini hızlandırmayı ve genişletmeyi amaçlıyor.

BRIDGE, iklim önceliklerinin yatırım yapılabilir projelere dönüştürülmesinde yaşanan yapısal sorunlara çözüm olarak tasarlandı. Girişim, ülke odaklı köprü işlevi görecek ve ülkelerin iklim önceliklerini yatırım yollarına dönüştürmelerine, finansmanı koordine etmelerine rehberlik edecek.

UNDP ile yürütülen işbirliği, girişimin hayata geçirilmesinde ve işletilmesinde temel unsurlardan birini oluşturuyor.