Habertürk
    Takipte Kalın!
      Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin

        Kerem Akça / keremakca@haberturk.com

        “Gloria”, günümüz Şili’sinde 58 yaşındaki bir kadının cinsel arayışını tüm gerçekliğiyle ve cüretkarlığıyla perdeye aktaran sıra dışı bir film... Rahatsız edici Şilili yönetmen Sebastián Lelio, Hollywood’da ‘kötü kadın’ olabilecek bir tiplemeyi öne alarak Pinochet rejiminin silikleştirdiği bir anti-kahramanın özgür irade arayışını, bedeniyle haykırışını resmediyor burada. Paulina Garcia’nın tavizsizce can verdiği Gloria, tüm sinemaseverlerin yoğun bir ahlaki sorgulamanın ardından ‘yürü be!’ deyip sırtını sıvazlamak isteyeceği feminist karakterler arasına katılıyor. “Gloria”, şüphesiz 10 Ocak vizyonunun en iyisi.

        Güney Amerika sineması son yıllarda rahatsız edici yönetmenlerin işleriyle bir ivme kazandı. Carlos Reygadas, Pablo Larrain, Lucrecia Martel derken listeyi uzatmak da mümkün olabilir. Bunlar ‘şu ülkenin, bu ülkenin Haneke’si’ tanımıyla anılabilecekleri gibi esasen kendi tarzlarını oluşturmalarıyla değer arz ettiler. Muhafazakar düzene karşı çıkarak ayrıksı cinsel deneyim yaşamaktan gocunmayan 16 yaşındaki kızlar, çekingen ve kendiyle barışık olmayan 50 yaş üzeri tiplemeler ve cinsel ilişki için yalvaran yaşlı kadınlar sinirlerimizi allak bullak etti. Sözü geçenlerin tamamı ve daha fazlası, sosyal gerçekçi damardan ve üçüncü dünya ülkesi sineması algısından inatla uzaklaşıp bir anti-kahraman fabrikasına alan açtılar. Politik arka planı manidar ve saklı değerler içeren bir taban için kullandılar.

        “TONY MANERO”NUN ÖZBEÖZ ABLASI

        Bir bakıma sosyal gerçekçi geleneği, daha rahatsız edici ve politik yıkımı üzerinde taşıyan simgesel tiplemelerle harmanlamak ana motivasyona dönüştü. En azından güncel Şili sineması özelinde bunu söyleyebiliriz. Larraín’in “Tony Manero”sunun (2008) çekingen, “Cumartesi Gecesi Ateşi” (“Saturday Night Fever”, 1977) sevgisinden beslenen 52 yaşındaki köşeye itilmiş merkezi karakteri, hem tedirgin edici hem de iticiydi. Hollywood’da en fazla bir korku filmi kötü adamı olabilirdi. Ama tam olarak bu özelliğiyle öne çıkıyordu. Dikta rejiminin orta yerinde filizlenmiş bir ‘üretim hatası’ olarak rahatsızlık veriyordu. Bir anlamda onu müthiş bir beceriyle kavrayan oyuncu Alfredo Castro’nun katkısıyla Şili’de ‘köşe kapmaca’ oynayan rejimin yarattığı toplumsal ruh hali, 1978 yılından bir temsil buluyordu. Sallanan kameranın, Manero’nun dibinde dolaşması bir yana, orta ve yakın planlar ile 16mm’nin dokusu gerçeklik duygusunu sıçramalı kurgunun katkısıyla yükseltiyordu. Yönetmen bu çıkış noktasından bir üçlemeye doğru ilerlerken üslubunu değiştirdi.

        Sebastián Lelio’nun “Gloria”sı (2013) ise aslında isminden de anlaşılacağı gibi John Cassavetes sinemasıyla akraba bir eser. Ama doğrudan “Gloria” (1980) ile değil. Aksine Paulina Garcia’nın canlandırdığı Gloria, “Etki Altında Bir Kadın”ın (“Women Under the Influence”, 1974) krizdeki annesini akla getiriyor. Adeta insan ruhunun temellerine doğru bir yolculuk canlandırırken, psikoloji oradakine benzer canlanmıyor, kadın tepkisi farklılaştırılıyor. Zira burada 58 yaşlarında, normalde seks yaşamı kalmamış, menopoz dönemini atlatmış yalnız bir kadın var. Yasak ilişkiyle beslenen, özgür seksle tatmin olabilecek, soluk kesici bir tip ama. Kelimenin tam anlamıyla ikinci baharını değil, ergenliğini yaşıyor. Cinema vérité damarından “Ana”nın (“Mother”, 2003) May’i (Anne Reid), “Güneye Doğru”nun (“Vers le Sud”, 2005) Ellen’ı (Charlotte Rampling), “Cennet: Aşk”ın (“Paradies: Liebe”, 2012) Teresa’sı (Margarete Tiesel) ile akraba bir karakter canlanıyor.

        HOLLYWOOD’DA KÖTÜ KADIN OLABİLİR

        Gloria, o kadar devre dışı bırakılmış, silik ve ilgi çekmeyen bir birey ki Hollywood’da ancak katil anne, kötü kadın gibi tiplemelere bürünebilir. Ama onun kalın camlı gözlükleriyle sırtına aldıkları çok farklı. Derin bir psikolojik bastırılmışlık da bu noktada olmayacak bir dönemde canlanan cinsel açlığı, uyanışı karşımıza olanca cüretkarlığıyla çıkarıyor. Arka plandaki, üzerinden 20 yıl geçmiş Pinochet rejimini tez olarak kullanmak bir tarafa, kuaförden elindeki silaha kadar tehlikeli bir tipleme o. Gerçek bir öteki. Size rahatsızlık veriyor ve asla onun elini tutmak istemiyorsunuz. Ama Umberto Tozzi’nin ‘Gloria’ şarkısıyla da kendisine bir ‘yardım eli’ uzatmak kaçınılmaz hale geliyor.

        Lelio’nun yarattığı karakter, biraz Solondz, biraz Haneke karakterlerini andırıyor. Ama gerçeklikten asla uzaklaşmadan, doğal renkleri ve sesleri terk etmeden sosyal gerçekçi geleneğe de haddini bildiriyor. Onun sosyal konumu çok belli değilken sanki duygusallık veya drama devre dışı kalıyor. Esas olan asap bozma ve cesaret deyip, aktüel kameradan görüntülenen ‘58 yaşında çırılçıplak seks sahnesi’ de dahil olmak üzere bu mücadelenin arkasına bir cinsel özgürlük arayışı, bir ahlaki inceleme yerleşiyor. John Waters hınzırlığı veya gizli mizah ise ‘iğrenç’liği devreye sokmuyor. Topu yere indiriyor. Teleobjektifle her şeyi tüm çıplaklığıyla yakından gözlemliyor.

        YAŞAM KAYNAĞI “FLASHDANCE”

        Larraín’in “Tony Manero”daki kamera kullanımının 1.85:1’de canlanması, Lelio’ya 2.35:1’de bir gıdım değişim geçirmiş bir tarz hazırlıyor orası kesin. En azından Gloria özelinde duygusallık, yakın planların ve çok yakınların daha büyük bir alana yayılmasıyla artıyor. Hikaye dışı seslerin kullanımında ise aynı ‘dışarıda bırakma’ geleneği uygulanıyor. Film de arka plandaki Şili toplumunun görüntüsüne yaslanıp şiddete, açlığa, cinselliğe, rejimin bastırdığı öğeler olarak yaklaşıyor. Böylece çok da alışık olmadığımız, yanına yanaşmak istemeyeceğimiz, hizmetçi olarak görülebilecek bu tipleme sinemaya adını altın harflerle yazdırıyor. Geleneksel sosyal gerçekçi metotlara yaslanan güncel Şili filmi “Hizmetçi”den (“La Nana”, 2009) daha cesur bir çerçevede hem de…

        Yönetmeni ise ‘rahatsız edici yönetmenler’ kısmına dahil edebiliriz. Çok uçmadan, durağanlıkla ama her şeyi hesaplayarak ilerleyen bir titizliğin peşinde kendisi. Son sekans ise bu tiplemeyi sevip kucaklayamayanlara, desteklemek isterken bir adım geri çekilenlere bir armağan! Elbette “Flashdance”in (1983) buz pateni sahnesinden alınan Umberto Tozzi’nin ‘Gloria’ şarkısı hem nostaljik bir kıvılcıma hem de yaşam kaynağı sebebine dönüşüyor bu sayede! Üstüne üstlük “Tony Manero” ile akrabalık Amerikan disko kültürü babında da canlanıyor. “Gloria”, yaşı geçmiş bir kadının cinsel arayışını, erkek egemen toplumdan koparak ‘umut’a kıvrılmasını ele alırken, “Tony Manero”, tam tersine bir karamsarlıkla dolup üzerine dikta rejiminin sindiği tiplemesini tüm gerçekliğiyle resmetmişti. Birinde “Flashdance”, diğerinde “Cumartesi Gecesi Ateşi” etkisiyle ‘dans’ platformuna atlama, bir ‘beceriksizlik’, ‘şaşkınlık’, ‘uyumsuzluk’ veya gençleşme arzusu getiriyor. Ama bu durum, düşünmeden, kendini bilmeden hareket etmenin, yarınlarda ne olacağının asla tahmin edilemediği bir politik coğrafyanın sonucu elbette! Larraín de, Lelio da aynı emir kipinin peşinde belki: Şili’de yaşamak zor!

        FİLMİN NOTU: 6.8

        Künye:

        Gloria

        Yönetmen: Sebastián Lelio

        Oyuncular: Paulina Garcia, Sergio Hernandez, Diego Fontecila

        Süre: 110 dk.

        Yapım yılı: 2013

        ÖNERİLEN VİDEO

        Cani koca 2 bacağını almıştı! En korkunç yüzleşme

        Muğla'da, boşanma aşamasındaki eşi 43 yaşındaki Hatice Katrancı'yı av tüfeğiyle vurarak iki bacağının ampute edilmesine neden olan 46 yaşındaki Veli Katrancı'nın yargılandığı davanın üçüncü duruşmasında Hatice Katrancı, olaydan sonra ilk kez sanık ile mahkemede yüzleşti. Fenalık geçiren Katrancı, eş...
        GÜNÜN ÖNEMLİ MANŞETLERİ