'Öldüren Sis' (Great Smog of London) 1952'de binlerce kişinin ölümüne neden oldu!
19. yüzyılın Londra'sında sis alışılagelmiş bir durumdu. Hava kirliliğine alışkın olan İngilizler için sis herhangi bir nitelik taşımıyordu ta ki 1952 yılının Aralık ayına kadar. İngiltere'de "Great Smog" olarak bilinen Londra Sisi beş gün boyunca şehri kaplamış ve duman karışımı bir perde oluşturmuştu. Bu sis alışagelmiş sislerden oldukça farklıydı.
SICAKLIK NORMALİN ALTINDAYDI
İnsanlar günlük hayatına devam ederken yaşanan yüksek basınçlı sis kentin üzerini tamamen kapatmıştı; rüzgâr esmediği için dağılmıyordu.
Zehirli sisin oluşmasının nedeni ise o yıl şehirde sıcaklıklar normalin altında seyrediyordu ve halk soğuklarla mücadele etmek için çok fazla miktarda kömür yaktı. Aynı zamanda o yıllarda kömür politikası kâr elde etmeye odaklıydı. Yani ihraç edilen kömürler “nutty slack” olarak bilinen kötü kaliteye sahiplerdi.
Çok fazla düşük kalite de kömürlerin yakılmasından dolayı havada kükürt dioksit ve sülfürik asit gazları yoğun miktarda oluştu. Hava kirliliği aşırı derecede çoğaldı. Rüzgârın da olmamasından dolayı sis yere yakın duruyordu.
KALİTESİZ KÖMÜR KULLANILIYORDU
Evlerin bacalarında tüten dumanlar iyice çoğalıyordu, göz gözü görmemeye başlamıştı. Trafik bile ilerlemeyecek duruma gelmişti, insanlar araçlarını kullanamaz haldeydi. İnsanların görüş mesafesi 25 santimetreye kadar inmişti. Birçok etkinlik iptal edilmiş ve neredeyse Londra karanlığa hapsolmuştu.
ÖLÜ SAYISI 12 BİNİ GÖRDÜ!
Dumanın etkisi insanların sağlığını da son derece olumsuz etkilemişti. Hastaneye başvuran insan sayısı İngiliz Sağlık Bakanlığı tarafından açıklanan verilere göre yüzde 163 artmıştı. Bronşit, solunum yolu enfeksiyonları ve çeşitli akciğer hastalıkları nedeniyle ölüm sayısı 6.000’e ulaştı.
Daha sonra yapılan araştırmalar bu sayıyı 12.000’e çıkarmıştır. Zehirli sis özellikle yaşlıları, çocukları ve solunum sorunu yaşayanları daha çok etkiliyordu. 5 gece süren sisin etkisinde her akşam ölüm haberleri radyolarda konuşuluyor, ancak ambulanslar bile hareket edemiyordu.
AMBULANSLAR ÇALIŞMADI
Sisin ilk gecesinde 500 kişiden fazla insan hayatını kaybetti. İnsanlar kaybolma korkusuyla dışarı bile çıkamıyordu. Sis zehirlenmesinden binlerce insan zarar görürken hayvanlar da telef olmuştu. Önlerini göremedikleri için kuşlar cama çarparak ölüyordu.
Hayvanlar nefessiz kalıp ölüyor ve ciğerlerinin simsiyah olduğu görülmüştü. Bacalardan çıkan 800 tondan fazla sülfürik asit, kentte 2000 ton karbondioksit ve 140 ton hidrolik asit ile birleşmişti.
YAĞMURDAN SONRA DAYANILMAZ BİR KOKU ORTAYA ÇIKTI
9 Aralık gününe geldiğinde ise rüzgâr esmeye başlamış ve sis Kuzey Denizi’ne sürüklenmiştir. Birkaç gün sonra yağmur yağmış ve dayanılmaz bir koku bırakmıştır.
İlerleyen günlerde ölülerini defnetmek isteyen insanlar tabut bulamaz hale gelmiştir. Zehirli Londra Sisi hava kirliliğine çok büyük bir uyarı olmuştur.
WİNSTON CHURCHILL ETKİSİ OLDUĞU İDDİA EDİLDİ
The Crown dizisinin 1. Sezon 4. Bölümünde Londra Sisi konu edilmiş ve Winston Churchill’in partisinin onayıyla kurulan kömürle çalışan elektrik santrallerinin bu olayı tetiklediğine değinilmiştir. Churchill’in ise bu olayı doğal afet olarak lanse ettiği ve sonradan sağlık bütçesi önlemleri alınacağını üzerine açıklamalar yaptığı gösterilmiştir.
