"Avrupa'yı Türkiye kurtaracak"

K&Uuml;RŞAD OĞUZ / koguz@haberturk.com &Ouml;ZEL R&Ouml;PORTAJ - 2Alain Touraine&rsquo;le Paris&rsquo;te yaptığımız g&ouml;r&uuml;şmenin ikinci b&ouml;l&uuml;m&uuml;&hellip; ...T&uuml;rkiye&rsquo;ye d&ouml;nersek. T&uuml;rk h&uuml;k&uuml;metinin yaptığı siyasi ve sosyal a&ccedil;ılımlar var. Ama bu h&uuml;k&uuml;met aynı zamanda kimilerine g&ouml;re muhafazak&acirc;r hatta &ldquo;İslamcı.&rdquo; Bu ilgin&ccedil; değil mi? Ve ayrıca, olduk&ccedil;a g&uuml;&ccedil;l&uuml; bi&ccedil;imde İran h&uuml;k&uuml;metinin yanında saf tuttu T&uuml;rkiye. Aynı tavrı g&ouml;steren Brezilya&rsquo;nın yaklaşımının bir ger&ccedil;ekliğinin bulunmadığı d&uuml;ş&uuml;n&uuml;lebilir. Ama T&uuml;rkiye i&ccedil;in bu bir ger&ccedil;eklik. BM Genel Kurulu&rsquo;nda İran&rsquo;ın n&uuml;kleer &ccedil;alışmalarına karşı talep edilen yaptırımlara Brezilya ve T&uuml;rkiye&rsquo;nin destek vermemesini kastediyorsunuz.Evet. İran&rsquo;a bir destek oldu. Ama Brezilya a&ccedil;ısından bunun pek bir &ouml;nemi yok, T&uuml;rkiye i&ccedil;inse &ccedil;ok &ouml;nemli. Yani riskler b&uuml;y&uuml;k. Risklerin b&uuml;y&uuml;k olmasının nedeni kısmen, Batı modelinin zayıf oluşu &ndash;bununla kastım, Avrupa&rsquo;nın T&uuml;rkiye&rsquo;ye hi&ccedil;bir şey &ouml;nermemesi. Avrupa&rsquo;nın T&uuml;rkiye&rsquo;ye 15-20 yıl bekle demesi. Uzun zamandır b&ouml;yle&hellip;Oysa T&uuml;rkiye Batı y&ouml;n&uuml;ndeki tercihini kabaca 120 yıl &ouml;nce yaptı. 19. y&uuml;zyılın sonunda T&uuml;rkiye bazı kararlar aldı. &ldquo;BUSH &ndash; El KAİDE D&Uuml;NYASINI T&Uuml;RKİYE YIKAR&rdquo;Batılılaşma i&ccedil;in. Evet. Batı&rsquo;ya doğru. Tabii bu fikir Balkanlar&rsquo;da filizlendi ama ilke kararı o d&ouml;nemde alındı. Ardından Kemalizm geldi&hellip; Bug&uuml;nse Avrupalılar T&uuml;rkiye&rsquo;ye ne s&ouml;yleyeceklerini bilmiyor. Tehlike şurada: Avrupalılar T&uuml;rkiye deyince 100 milyon M&uuml;sl&uuml;man&rsquo;ın getireceği tehlikeden veya Almanya&rsquo;da, Avrupa&rsquo;da &ccedil;alışan iş&ccedil;ilerin entegrasyon sorunlarından, i&ccedil;lerine kapanmalarından bahsediyor. Ama kimse şu sorunun cevabını aramıyor: Avrupa ve d&uuml;nya i&ccedil;in, T&uuml;rkiye&rsquo;yle ilişki kurmanın &ouml;tesinde, Avrupa ile T&uuml;rkiye arasındaki ge&ccedil;işler olması, aynı noktada buluşmaları neden faydalı olur? Ben ka&ccedil;ınılmaz olarak bu soruyu soruyorum &ccedil;&uuml;nk&uuml; ş&ouml;yle bir d&uuml;nyayla karşı karşıya kalma riski var: &Ccedil;&ouml;z&uuml;lme halinde bir Batı ve yapay bi&ccedil;imde M&uuml;sl&uuml;man denen ve saldırganlığıyla tanımlanan bir Doğu. Daha a&ccedil;ık olmak gerekirse, Bush-El Kaide d&uuml;nyası: Cihat ve karşı cihat!Avrupa ve Amerikalılar&rsquo;ın Arap d&uuml;nyasında ne yaptığını g&ouml;rd&uuml;k: Savaş. Batı yani Avrupa, bunun tersi bir tavır benimseyerek -ki t&uuml;m d&uuml;nya a&ccedil;ısından bu hayati &ouml;nem taşıyor- Batılı olmayan, İslamcı denen d&uuml;nyayla arasında yeniden bir ilişki kurmalı. Ben bunun ancak devlet tecr&uuml;besi olan &uuml;lkeler aracılığıyla başarılabileceğini d&uuml;ş&uuml;n&uuml;yorum; &ccedil;&uuml;nk&uuml; Cezayir hi&ccedil;bir zaman bir devlet olmadı mesela. &ldquo;AVRUPA VE AVRUPALI ZATEN ARTIK YOK&rdquo;T&uuml;rkiye ise b&uuml;y&uuml;k bir tecr&uuml;beye sahip bu konuda.Evet. Ayrıca bunun s&ouml;m&uuml;rgeleşmemiş &uuml;lkeler tarafından yapılabileceğini d&uuml;ş&uuml;n&uuml;yorum ki T&uuml;rkiye&rsquo;yi s&ouml;m&uuml;rge olmakla hi&ccedil;bir şekilde su&ccedil;layamayız. T&uuml;rkiye daha ziyade s&ouml;m&uuml;rgeci oldu; buna İran da dahil. B&ouml;yle bir akıl y&uuml;r&uuml;tme yaptığınızda &ndash;ki benim dışımda da burada kimse bunu pek yapmıyor- T&uuml;rkiye&rsquo;nin &ouml;nemi ortaya &ccedil;ıkıyor. Benim esas ilgilendiğim, pek o kadar T&uuml;rkiye&rsquo;nin Avrupa&rsquo;ya girmesi değil, &ccedil;&uuml;nk&uuml; Avrupa ve Avrupalı dedikleri şey zaten artık neredeyse kalmadı. Ama Batı&rsquo;yı ve T&uuml;rkiye&rsquo;yi Batı&rsquo;da ve T&uuml;rkiye&rsquo;de bir araya getirme şeklinde net bir proje fikri olsa, bilahare diğer &uuml;lkelerle de bu gelişebilir. Şuna kaniyim ki, İran mevcut rejimden kurtulabilse bu da olur. Burada İran uzmanlarımız var, ben de İran&rsquo;a gittiğimde &ccedil;ok şaşırmıştım; İran gen&ccedil;liği internette yaşıyor. Hem M&uuml;sl&uuml;man hem d&uuml;nyaya a&ccedil;ık. &Ouml;rneğin orada başı kapalı pek &ccedil;ok kadın hallerinden memnunlar &ccedil;&uuml;nk&uuml; &ouml;nemli olan iş piyasasına girebilmek ve İranlı kadın o piyasaya girmiş zaten. Bu &ccedil;ok &ouml;nemli bir değişim. Kesinlikle.Dolayısıyla, &ouml;n&uuml;m&uuml;zde iyi bir &ouml;rnek var: M&uuml;sl&uuml;man bir &uuml;lkede de kadınlar iş piyasasına girebiliyor. Oysa otuz, kırk yıl &ouml;nce durum b&ouml;yle değildi. Bu &ccedil;ok &ouml;nemli ve b&ouml;yle başka &ouml;rnekler de bulabiliriz. Ama tersi de var tabii. Mesela bir g&uuml;n Mısır&rsquo;la ciddi bir problemle karşı karşıya kalmamız m&uuml;mk&uuml;n. Mısır her anlamda k&ouml;t&uuml;ye giden bir &uuml;lke. Bunu s&ouml;ylerken baskıcı ve otoriter M&uuml;barek rejiminden, İslamcı ve k&ouml;ktenci Mısır&rsquo;dan bahsediyorum. Suudi Arabistan&rsquo;ı bir kenara bırakıyorum tabii&hellip; &ldquo;SİZ DE GERİ ADIMLAR ATIYORSUNUZ&rdquo;T&uuml;rkiye&rsquo;ye d&ouml;nersek, Başbakan Erdoğan&rsquo;ı takip ediyor musunuz?Evet. Kimi uzmanlar onun h&uuml;k&uuml;metinde uygulanan politikaları farklı isimlendiriyor. &Ouml;rneğin, Ortadoğu&rsquo;yla daha sık irtibata ge&ccedil;en T&uuml;rk dış politikasının &ldquo;yeni-Osmanlıcı&rdquo; olduğunu s&ouml;yleyenler var. Bunun tersine, Gilles Kepel bunun yeni-Osmanlıcı değil, dini de i&ccedil;ine katan bir &ldquo;yeni-Hilafet&rdquo; politikası olduğunu belirtiyor. Bu konudaki d&uuml;ş&uuml;nceniz nedir?Ben size olumlu bir &ccedil;&ouml;z&uuml;m&uuml;n ger&ccedil;ekleşeceğine inandığımı s&ouml;yl&uuml;yorum. Nedir o?Ş&ouml;yle anlatayım. Olumlu bir &ccedil;&ouml;z&uuml;m ger&ccedil;ekleşmezse tam tersi ger&ccedil;ekleşir, ki bunu da t&uuml;m d&uuml;nyada g&ouml;rd&uuml;k, g&ouml;r&uuml;yoruz. Eğer bir neo-Hilafet politikasından bahsedeceksek, mesela ABD&rsquo;de Bush&rsquo;un uyguladığı buydu. Hayatta tamamen tanımsız, belirsiz kalan bir durum olmaz/yoktur. Ya bir istikamete ya da diğerine gidersiniz. Ya da ortadan kaybolursunuz. T&uuml;rkiye&rsquo;nin ekseninin kaydığını s&ouml;yleyenler var. &Ouml;nceden y&uuml;z&uuml; Batı&rsquo;ya d&ouml;n&uuml;kt&uuml;, şimdi Doğu&rsquo;ya d&ouml;nd&uuml;, diyorlar.Bunun doğru olduğunu d&uuml;ş&uuml;nm&uuml;yorum. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; T&uuml;rkiye ekonomisi ağırlığı olan bir ekonomi ve h&acirc;l&acirc; piyasa ekonomisi ve uluslararası ticaretin i&ccedil;inde yer alıyor. Diğer yandan, şu an i&ccedil;in T&uuml;rkiye&rsquo;de diktatoryal ya da dine dayalı bir y&ouml;netim arayışı s&ouml;z konusu değil. Ama tıpkı Avrupa gibi T&uuml;rkiye&rsquo;nin de geriye doğru birtakım adımlar attığını d&uuml;ş&uuml;n&uuml;yorum. &ldquo;DİNİ VE İSLAMCI BİR MODEL YARATAMAZSINIZ&rdquo;Ne t&uuml;r adımlar?Ben, evrensel ve yerel unsurlardan bir bileşim yaratılmasına ileri adım diyorum. Batı&rsquo;da genellikle &ccedil;ok olumsuz şartlarda da olsa evrensellikle milliyet&ccedil;iliğin bir karışımını yaşadık. Avrupa başlarda hi&ccedil; de evrenselci değildi, tersine son derece milliyet&ccedil;iydi: &Uuml;lkeler arası savaşlar, din savaşları vs. Ama aynı zamanda ekonominin modernleşmesi, d&uuml;ş&uuml;ncenin, bilimin gelişmesiyle bunlardan bir bileşim oluşturuldu. Biri diğerini ortadan kaldırmadı. Yani T&uuml;rkiye&rsquo;de de evrensel ve yerelden bir sentez yaratılması konusunda geri adımlar atılıyor diyorsunuz&hellip;Evet. Ama T&uuml;rkiye&rsquo;yi 1900&rsquo;&uuml;n, 1910&rsquo;un İngiltere&rsquo;si olmadığı i&ccedil;in de eleştiremem, ona &ouml;yle yaklaşamam. O d&ouml;nemde İngiltere o kadar g&uuml;&ccedil;l&uuml; ve o kadar emperyalist ki, liberal ve demokratik eğilimler de son derece g&uuml;&ccedil;l&uuml;yd&uuml;. Bug&uuml;n bir &uuml;lkenin, d&uuml;nyanın genelinde bir pozisyon ve inisiyatif almadan bir model geliştirebileceğini d&uuml;ş&uuml;nm&uuml;yorum. Yeni olan bu. Yani bug&uuml;n Avrupa&rsquo;da dinamik bir Batı modeli, T&uuml;rkiye&rsquo;de de dini ve İslamcı bir model yaratamazsınız; kendi i&ccedil; meselelerinizi d&uuml;nyadaki yerinizle birleştirecek bir iradeniz olması l&acirc;zım. Ve tabii sonunda şu soruya geliyoruz: Savaşacak mıyız, savaşmayacak mıyız? Son karar bu olacak. &ldquo;BATI&rsquo;DA DA BATI KARŞITLIĞI Y&Uuml;KSELİYOR&rdquo;Ne t&uuml;r bir savaştan bahsediyorsunuz?Bug&uuml;n d&uuml;nyada hatırı sayılır bir Batı karşıtlığı var. Bu aynı zamanda Batı&rsquo;nın kendi i&ccedil;inde bile y&uuml;kselen bir Batı karşıtlığı. Hatta bazen Batı&rsquo;da daha bile fazla. Ama bunun d&uuml;nya &ccedil;apında karşı karşıya gelmelerle, &ccedil;atışmalarla sonu&ccedil;lanmasını engellemeliyiz. Bug&uuml;n &Ccedil;in aklımıza geliyor ama başka vakaları da d&uuml;ş&uuml;nebiliriz. Mesela İran&rsquo;dan gelen n&uuml;kleer tehdit&hellip; İran bug&uuml;n &ouml;yle bir &uuml;lke ki bu otoriter, se&ccedil;imlere saygı g&ouml;stermeyen h&uuml;k&uuml;metle her şeyi yapabilir. Savaş &ccedil;ıkarabilir. Başbakan Erdoğan her platformda, Amerika&rsquo;da, Avrupa&rsquo;da Batı&rsquo;nın bu konudaki ikiy&uuml;zl&uuml;l&uuml;ğ&uuml;nden bahsediyor. &Ouml;zellikle İsrail konusunda. Diyor ki, eğer İran&rsquo;ın n&uuml;kleer silahı olmayacaksa İsrail&rsquo;in de olmasın.İki cevabım var: Bir, bug&uuml;n kimse İsrail&rsquo;in İran&rsquo;ı bombalayacağını d&uuml;ş&uuml;nm&uuml;yor. Ama Ahmedinejad her zaman, ki en son L&uuml;bnan&rsquo;ın g&uuml;neyinde yaptı bunu, İsrail&rsquo;i ortadan kaldıracaklarını, yok edeceklerini s&ouml;yl&uuml;yor. Bunun aynı şey olduğunu s&ouml;yleyebilir misiniz? İki, durum Avrupa&rsquo;da 30 yıl &ouml;ncesiyle aynı değil artık. Ben şimdi Avrupa tarafından konuşuyorum, ABD tarafından bakarsam başka tabii. Avrupa tarafından bakarsak burada toplumlar eskisine g&ouml;re İsrail&rsquo;in değil, Filistin&rsquo;in tarafında artık. Gazze ablukası ve İsrail&rsquo;in yaptıkları buna yol a&ccedil;tı&hellip; &ldquo;D&Uuml;NYA İSRAİL&rsquo;E CİDDİ BASKI UYGULAMALI&rdquo;&Ouml;zellikle Mavi Marmara saldırısı ve sonrasında T&uuml;rkiye&rsquo;nin sesini y&uuml;kseltmesiyle Filistin&rsquo;e destek daha da arttı herhalde.Evet. Bug&uuml;n ben de, İsrail tarafında olduğum kadar Filistin tarafındayım. Her ikisiyim. Ama ben Yahudiler&rsquo;in katledildiği bir kuşaktan geliyorum, unutmayın. Yine de Filistinliler&rsquo;in bir ulus-devletinin olmaması fikri bir &ccedil;ılgınlıktır. Savaşa gidelim ve herkes ortadan kalksın mı o zaman? &Ccedil;ok iyi biliyoruz ki, somut sınır sorunları hi&ccedil; de b&uuml;y&uuml;k problemler değildir. B&uuml;t&uuml;n bunlar tamamen &ccedil;&ouml;z&uuml;l&uuml;r, masaya oturulur ve iki saatte halledilir. Ama Netanyahu &ldquo;ben Filistin peynirinde yeni delikler a&ccedil;maya devam ediyorum&rdquo; derse b&ouml;yle bir devlet olmaz tabii. Ama aynı şekilde HAMAS&rsquo;ın Hizbullah&rsquo;ın İran&rsquo;a bağımlı politikası da aynı şeylere yol a&ccedil;ıyor. D&uuml;şmanca tavırlar i&ccedil;inde olanlar var. Bu &ccedil;ok girift bir mesele. Filistin&rsquo;de &Ouml;zg&uuml;rl&uuml;k Cephesi &ccedil;ok otoriter, kokuşmuş ve zayıf; &ccedil;&uuml;nk&uuml; Arafat barışı getirebilirdi ama getirmedi. Dahası, İsrail&rsquo;in aşırı milliyet&ccedil;i bir yaklaşımı var ve t&uuml;m d&uuml;nyayı ilgilendiren bu tehlikenin temel sorumlusu da o. Şurası &ccedil;ok a&ccedil;ık: Filistin sorunu &ccedil;&ouml;z&uuml;lmedik&ccedil;e, Doğu-Batı veya Avrupa-Asya olarak adlandırdığımız sorunları da &ccedil;&ouml;zemeyiz. Ve neden bu noktaya gelemediğimizi anlamıyorum. Ben şu an Amerikalılar&rsquo;ın asıl sorumlu olduğunu d&uuml;ş&uuml;nm&uuml;yorum. &Ccedil;ok ciddi bi&ccedil;imde bug&uuml;n asıl sorumlu İsrailliler. G&ouml;r&uuml;şmeleri kilitleyen, engelleyen; &uuml;lkenin kurulduğu g&uuml;nlerle al&acirc;kası olmayan bir militer k&uuml;lt&uuml;r yaratan onlar. D&uuml;nyanın geri kalanının onlara &ccedil;ok ciddi bir baskı uygulaması gerektiğini d&uuml;ş&uuml;n&uuml;yorum. Avrupa&rsquo;nın tek yaptığı Filistinliler&rsquo;e para vermek; bu konuda hi&ccedil;bir siyasi etkisi, kapasitesi yok. Hi&ccedil;bir politik tartışmaya girmiyorlar. Bazen biri &ccedil;ıkıyor, &ldquo;sorumlu onlar&rdquo; diyor, o kadar. ABD eski dışişleri bakanı Condoleezza Rice&rsquo;ın bir lafı var. &ldquo;Ortadoğu&rsquo;da Amerikalılar yemek yapar, Avrupalılar da bulaşıkları yıkar&rdquo; diyor.Aynen b&ouml;yle. Siz benim i&ccedil;in &ccedil;ok &ouml;nemli bir meseleden bahsediyorsunuz. Avrupa olmazsa, veya Avrupa varolmamaya karar verirse &ccedil;ok &ouml;nemli temel &ccedil;atışmaları engellemek i&ccedil;in d&uuml;nya &ccedil;apında bir ilerleme kaydedemeyiz. Bu bir facia olur diyorsunuz&hellip;Facia, i&ccedil;inde bulunduğumuz durum. Fel&acirc;ket, Avrupa&rsquo;nın olmaması. Avrupalılar, Avrupa Komisyonu başkanlığına ikinci defa Jos&eacute; Manuel Barroso&rsquo;yu se&ccedil;ti &ndash;ki o, bomboş biridir (&Uuml;lkesi Portekiz halkının karşı &ccedil;ıkmasına rağmen ABD&rsquo;nin Irak&rsquo;ı işgaline destek vermişti). Aynı Avrupalılar, Avrupa&rsquo;nın dışişleri bakanı olarak konusunda &ccedil;ok uzman bir İspanyol&rsquo;un yerine bir İngiliz kadını getirdi &ndash;ki o, depremden sonra u&ccedil;ağa binip Haiti&rsquo;ye gitmeyi bile beceremedi (İngiliz Catherine Ashton&rsquo;u kastediyor). Demek ki Avrupalılar aptal y&ouml;neticiler istiyorlar. Herkes &ccedil;ıldırmış durumda&hellip; &ldquo;EVET, T&Uuml;RKİYE AVRUPA&rsquo;YI KURTARABİLİR&rdquo;Bu noktada T&uuml;rkiye&rsquo;nin konumu ne olmalı?Bir yanda ABD, diğer yanda &Ccedil;in var; bunlar s&uuml;per s&uuml;per g&uuml;&ccedil;ler&hellip; Aslında her g&uuml;n g&ouml;r&uuml;yoruz ki, ekonomik rekabet g&uuml;&ccedil;leriyle, dolarla, Yuan&rsquo;la &ouml;ne &ccedil;ıkıyorlar&hellip; Askeri bir facia riski de barındıran bu b&uuml;y&uuml;k ablukayı kaldırmak istiyorsanız; iki tarafta da Batı-Doğu diye bir yapılanmaya değil, karar alma merkezlerinin &ccedil;oğulculuğuna ihtiyacınız var. Avrupa&rsquo;nın ABD karşısında; Hindistan&rsquo;ın, Kore&rsquo;nin, T&uuml;rkiye&rsquo;nin de &Ccedil;in karşısında &ouml;zerk olması gerekir. Şimdilik d&uuml;nya &ccedil;apında yaşanan problem; Avrupa&rsquo;nın giderek g&uuml;&ccedil; kaybetmesi, zayıflaması&hellip; Roma Anlaşması yapıldığı d&ouml;nemde en azından bir Avrupa inancı, Avrupa iradesi vardı. Ama sonra Avrupa&rsquo;da neredeyse b&uuml;t&uuml;n &uuml;lkeler Avrupa&rsquo;ya &lsquo;hayır&rsquo; dedi. İngilizler birlikte olmak istemedi. Neden? &Ccedil;&uuml;nk&uuml; Avrupa&rsquo;nın hi&ccedil;bir şeyi yok! Biz yani İngiliz, İtalyan, Fransız, Alman i&ccedil;in Avrupa ne demek? Zengin Avrupa&rsquo;dan para alıp fakir Avrupa&rsquo;ya para vermek. Bu &ouml;nce İspanya&rsquo;da işledi, şimdi Doğu Avrupa &uuml;lkeleri i&ccedil;in işliyor. Fakat Doğu Avrupa &uuml;lkelerinin Avrupa&rsquo;yla hi&ccedil; işi yok, tek d&uuml;ş&uuml;nd&uuml;kleri ABD. Polonya biraz kendini d&uuml;zeltmiş olsa da mesela Macaristan&rsquo;da durum fel&acirc;ket. Başka &uuml;lkelerde de iyi değil. Buradan nereye geleceğiz?Demek ki, Avrupa&rsquo;nın bir iradesi olmasını istiyoruz ama yok. Avrupa&rsquo;da &ccedil;ok &ouml;nemli bir akım olduğunu s&ouml;yleyemem. Avrupalılar Avrupalı olmaktan bıkmış durumda. Br&uuml;ksel b&uuml;rokrasisinin ağır işlediğini ama yine de serbest dolaşımı sağladığını d&uuml;ş&uuml;n&uuml;yorlar. Bu seviyede; yani i&ccedil; işleriyle ilgilenmekteler. Biraz da, ABD&rsquo;ye g&ouml;re daha &ccedil;ok eşitlik&ccedil;i bir topluma sahip olmaktan memnunlar -ki ABD&rsquo;de u&ccedil;urum &ccedil;ok b&uuml;y&uuml;k. Ama Avrupa&rsquo;nın d&uuml;nyadaki rol&uuml; ne olacak? Ve Avrupa&rsquo;da T&uuml;rkiye&rsquo;nin rol&uuml; ne olacak?Ben T&uuml;rkiye&rsquo;yle &ouml;zel ve &ouml;zellikli bir ilişkiyi savunuyorsam bu her şeyden &ouml;nce Avrupa&rsquo;yı d&uuml;ş&uuml;nd&uuml;ğ&uuml;m i&ccedil;indir. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; ben Avrupa&rsquo;nın varolmasını istiyorum. Avrupa aynı zamanda eğer T&uuml;rkiye&rsquo;yle birlikte bir şeyler yapabileceğini d&uuml;ş&uuml;n&uuml;rse varolabilir. Yoksa 20-30 yıl sonra Avrupalılar Avrupa&rsquo;yı hi&ccedil; umursamayacaklar. Yani T&uuml;rkiye Avrupa&rsquo;yı kurtarabilir mi?Evet. Ve tabii karşılıklı olarak. &ldquo;UZUN S&Uuml;RE PKK TARAFINDAN BLOKE EDİLDİK&rdquo;Aslında T&uuml;rkiye de &ouml;zellikle AB&rsquo;ye &uuml;yelik mecraına girdikten sonra &ouml;nemli a&ccedil;ılımlar yaptı. Yani AB&rsquo;yle ilişkileri T&uuml;rkiye&rsquo;ye de yaradı.Tabii T&uuml;rkiye &ccedil;ok hatırı sayılır gelişmeler kaydetti. Zira uzun zamandır PKK tarafından bloke edilmiş vaziyetteydik. K&uuml;rtler&rsquo;le ilgili a&ccedil;ılımı kastediyorsunuz&hellip;Evet. Sonra işkence T&uuml;rkiye&rsquo;den kayboldu diyemem belki ama artık sistematik ve genel bir uygulamadan bahsedemeyiz. Yani &ouml;zellikle ekonomi de dahil olmak &uuml;zere pek &ccedil;ok alanda ciddi atılımlar yaptınız. T&uuml;rkiye artık b&uuml;y&uuml;k bir g&uuml;&ccedil;&hellip; &ldquo;AVRUPA KENDİSİ İ&Ccedil;İN ENDİŞELENSİN&rdquo;Şunu bir kez daha sormak istiyorum. Bu gelişmelerin İslamcı ve muhafazak&acirc;r olarak algılanan bir h&uuml;k&uuml;met tarafından yapılması bir tezat değil mi?Eğer bu t&uuml;r karşıtlıklardan bahsedeceksek size tarihten bir &ouml;rnek vereyim. End&uuml;strileşmiş, liberal, sosyal demokrat, sendikaları, sosyal hakları kuran B&uuml;y&uuml;k Britanya, aynı zamanda G&uuml;ney Afrika&rsquo;ya gidip Boer Savaşı&rsquo;nı yaptı (20. y&uuml;zyılın başında, İngilizler&rsquo;in G&uuml;ney Afrika&rsquo;dan &ccedil;ekilmek istememesi &uuml;zerine yapıldı). Winston Churchill, hem t&uuml;yler &uuml;rpertici bir emperyalist hem de Nazizm&rsquo;e karşı demokrasinin yılmaz savunucusuydu. Yani bazı şeyleri başarması i&ccedil;in bir &uuml;lkede zıtlıkların olmamasını beklerseniz, d&uuml;nyanın sonuna kadar beklersiniz. Bunu ısrarla soruyorum &ccedil;&uuml;nk&uuml; Batı&rsquo;nın T&uuml;rkiye hakkında endişeleri var.Evet var. Ama bence Avrupa&rsquo;nın kendisi i&ccedil;in de endişeleri olması gerekiyor. İki tarafta da bir zayıflama var ve bu bir tesad&uuml;f değil&hellip; Onlara bu hissi veren, bir yandan da Başbakan Erdoğan&rsquo;ın posterlerinin, T&uuml;rk bayraklarının Ortadoğu&rsquo;da, Gazze&rsquo;de, L&uuml;bnan&rsquo;da taşınması&hellip;Evet. Gazze&rsquo;de yaşananları hepimiz biliyoruz. Ama sizin duygunuzu paylaşıyorum. Batı Avrupa ve T&uuml;rkiye arasında, bir yakınlaşmaya ve d&uuml;nya &ccedil;apında bir işbirliğine a&ccedil;ık imk&acirc;nlar, bug&uuml;n iki tarafta da gerileme aşamasında. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; Avrupa&rsquo;nın şu sıralar ne ekonomik ne de başka d&uuml;zeyde bir d&uuml;nya politikası uygulayacak kapasitesi var. Ve d&uuml;nyanın &ldquo;Doğu&rdquo; denen kısmının b&uuml;y&uuml;k b&ouml;l&uuml;m&uuml;ndeki &ldquo;İslamcı&rdquo; veya cemaat&ccedil;i akım karşısında, benim g&ouml;z&uuml;mde T&uuml;rkiye&rsquo;nin kendisinin de negatif bir gelişimi var. Bu t&uuml;r gelişmeler başka &uuml;lkelerde de olabilir. Mısır gibi hassas &uuml;lkelerde mesela&hellip; Bug&uuml;n Avrupa&rsquo;nın akt&ouml;r olamama yetersizliğinin sonucu savaş olur. &Ccedil;&ouml;k&uuml;ş&uuml;n mantığı şudur: Eğer kim olduğunuzu bilmiyorsanız kendinizi kim olmadığınızla tanımlarsınız. Yani karşı olduğunuz şeye g&ouml;re tanımlarsınız. Bu da &ccedil;ok mantıksız olur. &ldquo;T&Uuml;RKİYE&rsquo;NİN K&Uuml;RESELLİK İRADESİ AZALMAMALI&rdquo;Bir &uuml;&ccedil;&uuml;nc&uuml; d&uuml;nya savaşı endişeniz var mı?Hem evet hem hayır. &Ouml;ncelikle evet &ccedil;&uuml;nk&uuml; Filistin meselesi budur: İran&rsquo;la, Suriye&rsquo;yle ya da kimle derseniz deyin, her an patlayabilecek bir bombadır ve d&uuml;nya &ccedil;apında bir fel&acirc;kete yol a&ccedil;abilir. Bu m&uuml;mk&uuml;n. Bu y&uuml;zden bu meseleyi &ccedil;&ouml;zmek birinci &ouml;ncelik. Ama şimdi giderek daha &ccedil;ok &ouml;nceliğini kaybediyor. İnsanlar şimdi İsrail&rsquo;i tutmasa da ter&ouml;r y&uuml;z&uuml;nden giderek az Filistin&rsquo;i tutacaklar. İşte T&uuml;rkiye ve Avrupa arasında yaşanan da bu. Avrupa giderek daha &ccedil;ok bir d&uuml;nya akt&ouml;r&uuml; olma kapasitesini kaybederken T&uuml;rkiye&rsquo;nin hem k&uuml;resel hem de &ldquo;İslamcı&rdquo; değil M&uuml;sl&uuml;man bir akt&ouml;r olma y&ouml;n&uuml;nde duyduğu gereklilik ya da bu y&ouml;ndeki iradesi azalıyor. Bug&uuml;n bir geri &ccedil;ekilme var ve bu b&uuml;t&uuml;n d&uuml;nya i&ccedil;in &ccedil;ok tehlikeli. Hindistan&rsquo;da, Gandi&rsquo;nin mirasını ortadan kaldıran milliyet&ccedil;i-dinci eğilimler artıyor, bu da tehlikeli&hellip; Şimdilik Avrupa ve T&uuml;rkiye arasındaki ilişkiler başarı ve gelişmeden ziyade başarısızlık ve gerilemeyle ifade edilebilir, ki bu da d&uuml;nya i&ccedil;in tehlikelidir. Konferansınızda, &ldquo;Demokrasiler varsa demokrasi yoktur&rdquo; dediniz. Bununla neyi kastettiniz?Siyasi, sosyal ve k&uuml;lt&uuml;rel d&ouml;n&uuml;ş&uuml;m&uuml;n taşıyıcısı olan demokrasi kavramı, bug&uuml;n zayıfladı ve &ouml;zellikle gen&ccedil;liğin depolitize olmasına, toplumdan uzaklaşmasına ve şiddete başvurulmasına direnemiyor. Demokrasi bazı şeyleri tabandan tavana y&uuml;kseltir. Yani eğer dinamik bir sebep kalmazsa, neyi nereye nasıl taşıyacak? Bu soruya cevap vermek l&acirc;zım. Aksi takdirde, demokrasinin yani &ouml;zg&uuml;rl&uuml;klerin savunulması zayıflar. Batı d&uuml;nyasına bir para, parayla t&uuml;ketim k&uuml;lt&uuml;r&uuml; hakim, ama bu bir toplu t&uuml;ketim geliştirdiğimiz anlamına gelmiyor. Teknolojik &uuml;r&uuml;nlerle giderek daha fazla &ldquo;zengin t&uuml;ketimi&rdquo;ni geliştiriyoruz. Bu d&ouml;nemde eğitime, suya ulaşmak pek &ccedil;ok kesim i&ccedil;in zorlaşıyor. Yani bug&uuml;n hepimiz demokrasiye inanan d&uuml;nyamızda bu kavramın g&uuml;c&uuml;n&uuml; kaybettiğini g&ouml;r&uuml;yoruz. Demokrasi bir retorik haline d&ouml;n&uuml;şt&uuml;. Ama ben bunu kabul ettiğimi s&ouml;ylemiyorum. Ben insan hakları, &ouml;zg&uuml;rl&uuml;kler gibi demokrasinin temel prensiplerinin yeniden evrenselleşmesini savunuyorum. Demokrasi, sosyal, siyasi ve dini durumları ne olursa olsun, b&uuml;t&uuml;n canlılarda eşit ve ortak bir şey olması demektir. Ama bunun Avrupa&rsquo;da g&uuml;c&uuml;n&uuml; kaybettiğini s&ouml;ylemek l&acirc;zım. Kadın hakları ayrıca &ccedil;ok &ouml;nemli&hellip; Bug&uuml;n Avrupa&rsquo;da bir &uuml;lkeyi nasıl su&ccedil;layabilirsiniz? Kadının durumuna bakarak. Bug&uuml;n Avrupa&rsquo;da bu konuda duyarlılık var ama b&ouml;yle s&uuml;rmeyebilir. &Ccedil;&uuml;nk&uuml; Avrupa&rsquo;da kadının &ouml;zg&uuml;rleşmesi hareketi daha yeni sayılır. 20 yılda &ccedil;ok şey değişir. Aman ne uğraşacağız, her &uuml;lke kadınlara istediği gibi davransın, denebilir. Bazı problemleri &ccedil;&ouml;z&uuml;ld&uuml;ğ&uuml; i&ccedil;in kadının meselesi unutulur. Bu fel&acirc;ket olur. Siyasi ve sosyal tutku ve inanışların ortadan kalkma ihtimali hep var. Ve o zaman karşı &ccedil;ıkacak bir şey bile kalmaz. Otoritarizm gelir ki, bu dinden gelmiş, pazardan gelmiş hi&ccedil; fark etmez!

Son Dakika Son Dakika

Stil Stil

Keşfet Keşfet

Canlı Yayın Canlı Yayın

Gündem Gündem

Kadın Kadın

Ekonomi Ekonomi

Şirketler Şirketler

Yemek Tarifleri Yemek Tarifleri

Spor Spor

Magazin Magazin

Çocuk Çocuk

Teknoloji Teknoloji

Sağlık Sağlık

Dünya Dünya

Yaşam Yaşam

Gastro Gastro

Kültür Sanat Kültür Sanat

Sinema Rehberi Sinema Rehberi

Yazılar Yazılar

Grafik Haber Grafik Haber

Video Video

Akıl Oyunları Akıl Oyunları

HT Kulüp HT Kulüp

HT Hayat HT Hayat

Resmi İlanlar Resmi İlanlar

Servisler Servisler

Vefat Haberleri Vefat Haberleri

Yerel Haberler Yerel Haberler

Tüm Manşetler Tüm Manşetler

Künye-İletişim Künye-İletişim

Yasal İçerikler Yasal İçerikler

Bize Ulaşın Bize Ulaşın

Bilgi Bilgi

Habertürk TV Habertürk TV

"Avrupa'yı Türkiye kurtaracak"

Yaşayan en önemli toplum bilimcilerden Fransız Alain Touraine HABERTURK.COM'a konuştu! Touraine'e göre Türkiye artık ciddi bir güç! İkinci bölüm...