Bedelli yerine kamu hizmeti de düşünülmeli mi?

GAZETE HABERTÜRK/ POLEMİK

GÜLİN YILDIRIMKAYA

gulinyildirimkaya@haberturk.com

‘Parası olmayan emeğini koysun ülke kazansın’

Sosyal Güvenlik Uzmanı, Habertrük Gazetesi Yazarı Ali TEZEL

KAMU hizmeti, 30 bin liralık bedelli askerliği fazlasıyla karşılayabilir. En kötü ihtimalle, 1000 TL maaş alan biri için, bedelsiz ya da çok cüzi bir bedel karşılığında çalışmayı öngören bir askerlik olsa, ya da Doğu ve Güneydoğu'daki öğretmenlik hizmetleri askerlikten sayılsa, kişibaşı 30 bin TL'yi bulur devletin kazancı. Sadece öğretmenlik değil, hekimlerin ve uzman personellerin de Doğu veya Güneydoğu'da bulunması istihdam politikaları açısından, ekonomiye katkı açısından hem yararlı olur hem de 30 bin TL'lik bedeli rahatlıkla karşılar. Hatta, yüksek teknoloji gerektiren işlerde kullanılan personellerin sağlayacağı katkı kişi başı 30 bin TL'nin çok üzerinde olur. Cebinde parası olmayanlar da emeğini, hizmetini sunarak askerlik görevini yerine getirmiş olabilir. Şu anki bedelli askerlikte bir gün dahi askerliğe gidilmiyor.

Eskiden 21 gün de olsa askerlik görevini yapacaklar, işyerinden askerlik nedeniyle ayrılır kıdem tazminatını alır ve bedelli askerliğin bedelinin bir kısmını bununla öderdi. Artık özel sektördeki işverenin de baskısıyla, kıdem tazminatı ödememek adına bir gün dahi askere gitmeme kuralı çıktı ve bu 30 bin TL ödeyecek olanlar için de ciddi bir hayal kırıklığı oldu. Şu haliyle, ekonomik olarak bu bedeli ödeyebilecek olanlar için de sıkıntı, ödeyemeyecek olanlar için de. Ekonomik olarak bu bedeli ödeyemeyecek olanlar da emeğini ortaya döksün. Bir de şu var; askerde üretici değil tüketici olursunuz. Böyle bir kamu hizmeti seçeneği, askerliği üretici olarak devam ettirme hakkı verir ve ülke gelişir, insanlar tüketici olmak yerine üretici konumuna geçer.

‘Hayal kırıklığını gidermek için kamu hizmeti düşünülmeli’

SARGEM Başkanı Doç. Dr. Önder AYTAÇ

VİCDANİ ret, bedelli askerlik, profesyonel askerlik ve kamu hizmetini ayrı ayrı düşünmekte yarar var. Bunun ilk aşaması da bedelli askerlik. AB ülkelerinin hepsinde askerlik yerine kamu hizmeti söz konusu. Örneğin Almanya’da askerlik 9 aysa, kamu hizmetini 14 ay yapıyorlar. Üniforma dışında başka meslekler de yapılıyor. Kamu hizmeti de, profesyonel ordu da derinlemesine konuşulması gereken iki konu. Eğer Türkiye bir 3. Dünya Ülkesi değilse. Var olan bedelli askerlik tasarısında hem bedelin hem de yaş sınırının fazla tutulmuş olması ciddi bir hayal kırıklığı yarattı. Kamu hizmeti bağlamında yeniden düşünülmeli.