Çin'lilerin uygulaması örnek alınmalı mı?

GAZETE HABERTÜRK / Özlem YILMAZ

Çin’de evlatların yaşlı anne-babaya bakması yasal yükümlülük haline getirildi. Türkiye’de böyle bir uygulama olur mu?

‘Yaşlılar için de katkı payı olmalı’

Gülgen Dural (Türkiye Güçsüzler ve Kimsesizlere Yardım Vakfı Genel Başkanı, Ankara Büyükşehir Belediyesi Yaşlı Meclisi Başkanı):

“Zaten öyle olması lazım değil mi? Evlat bir insanın sigortasıdır. Bir anne, bir baba 5 çocuğa bakabiliyor da, 5 çocuk bir anne-babaya bakamıyor, niçin Türkiye’de de uygulanmasın? Gerçekten aile bağları hiç kalmadı. Eski aile bağları, komşuculuk kalmadı. Bunu yeniden canlandırmamız lazım. Biz en güzel kuşağız. Acının da tatlının da güzelini, kötüsünü gördük. Biz çocukken mahallede bir cenaze varsa 1 hafta o mahallede radyo açılmazdı. Şimdi öyle değil. Eğitime katkı payı gibi yaşlıya katkı payı istiyorum.”

‘Yaşlıya bakma bizde gelenek’

Cafer Tufan Yazıcıoğlu (Yaşlılık Hukuku kitabının yazarı, Türkiye Emekliler Derneği Hukuk Danışmanı, avukat):

“Türkiye’de zaten yaşlılarımıza bakma geleneği var. Türk milletinin özelliğinde bu var. Bizde aile bağları kuvvetlidir, dünyaya da örnektir. Türkiye’de yasaya ihtiyaç yoktur. Aile yapımız itibarıyla tüm ailelerde bu duyarlılığın olduğu düşüncesindeyim. Çin’de çok iç göç var. Dolayısıyla aileler yalnız kalmaya başlamış. Türkiye’de zaten annebabaya bakma var. Anayasa’ya bir hüküm koyduk, yaşlılar için pozitif ayrımcılık hükmü getirildi. 65 yaşa şehir içinde bedava ulaşım gündeme geldi. Aileler zaten üzerine düşen görevi yapıyor.

‘Hakları düzenlemeyle güvence altına alınmalı’

Doç. Dr. Armağan Samancı (Psikiyatr):

“Çin’de duygusallıkta ciddi anlamda bir azalma var. Sokakta otomobil çarpan kişilere kimse yardımcı olmayabiliyor. Bireylerin yaşlı yakınlarına bakması, duygusal bir yükümlülüktür. Ama duygusal yükümlülüğün ötesinde sorumluluk anlamında da yükümlülük olması gerekir. Bu tek başına bir birey üzerine yüklenecek bir sorumluluk olmaktan ziyade sosyal devletin bir parçası olarak düşünülmelidir. Yaşlı haklarının güvence altına alınması gereken bir düzenlemeye gidilmesi lazım.”

‘Zorla yaptıracağınız bakımda kalite olmaz’

Yaprak Savut (Yaş Dostu Kent Projesi Koordinatörü):

“Ben bir evladım, zaten anne-babaya bakmayı yükümlük olarak düşünüyorum. Genelde Türk insanında bu özellik vardır. Ama elbette tüm ailelerde böyle olduğu söylenemez. Bir evlat olarak insanlar annebabalarıyla ilgilenmeli. Büyürken aşılandıkları bir değer bu. Ama aileler bu değeri çocuklarına veremedilerse yapılacak bir şey yok. Yasal yükümlülük olmalı mı, ne ‘Evet’ ne de ‘Hayır’ diyorum. Hiçbir şeyi zorla yaptıramazsanız. Zorla yaptıracağınız bakımda kalite olmaz.”