Prof. Dr. İlber Ortaylı son yolculuğuna uğurlandı

Tarihçi, akademisyen ve yazar Prof. Dr. İlber Ortaylı, bugün İstanbul'da son yolculuğuna uğurlandı.

Usta tarihçi için Galatasaray Üniversitesi'nde tören düzenlendi.

SEVENLERİ TÖRENDE YERİNİ ALDI

Sabah erken saatlerden itibaren ailesi, öğrenciler, akademisyenler ve sevenleri üniversitenin Ortaköy'deki yerleşkesinde, bahçede kurulan tören alanında yerini aldı.

Törene, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Hüseyin Yayman, CHP Genel Başkanı Özgür Özel, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş ve Galatasaray Başkanı Dursun Özbek de katıldı.

"BU KADAR SEVİLDİĞİNİ BİLMEK BİZİ MUTLU EDİYOR"

Tören öncesi konuşan İlber Ortaylı'nın Kızı Tuna Ortaylı, "Bu kadar sevildiğini bilmek onun ve bu kadar bu tepkiyi görebilmek bizi de çok mutlu ediyor, acımızı dindiriyor. Çok sağ olun geldiğiniz için" ifadelerini kullandı.

İHA'nın haberine göre Ortaylı için ilk tören yıllarca çalıştığı Galatarasay Üniversitesi'nde yapıldı. Tören öncesi bölgede güvenlik önlemi alınırken, uzun kuyruklar oluşturan vatandaşlar üniversiteye alınırken kimlik kontrolünden geçirildi. Törende siyaset, sanat ve spor camiasından çok sayıda isim bulundu. Törene AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Hüseyin Yayman, Eski KKTC Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, CHP Genel Başkanı Özgür Özel, Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Mansur Yavaş, Galatasaray Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Abdurrahman Muhammed Uludağ, İlber Ortaylı'nın kızı Tuna Ortaylı, Galatasaray Başkanı Dursun Özbek, Ortaylı'nın yakınları, akademisyenler, öğrencileri katıldı. Tören İstiklal Marşı'nın okunmasıyla başladı.

ARKADAŞI FENALAŞTI

Tören esnasında İlber Ortaylı’nın avukat arkadaşı Tayfun Akca Topuz fenalaştı. Topuz’a tören alanında bulunan sağlık ekipleri müdahale etti. Topuz, tedbir amaçlı hastaneye kaldırıldı.

İlber Ortaylı'nın kızı Tuna Ortaylı, "Bugün burada babam İlber Ortaylı'nın yaptığı bütün işler arasında en kıymet verdiği akademisyenlik mesleği için bir şeyler söylemek istiyorum. Akademik kariyeri boyunca yurt içi ve yurt dışında bir çok yerde hocalık yaptı. Konferans ve sempozyumlarda konuşmaları oldu. Sadece ülke için uluslararası akademik camiada da çok sevilen ve sayılan bir meslektaşınız oldu. Öğrencilerinden büyük sevgi ve saygıyla söz ederdi. Çalışmaya başladığı ilk yıldan itibaren burada tanıdığı farklı kuşaklardan meslektaşlarıyla yaptığı derin entelektüel konuşmalardan çok besleniyordu. Kendisi genç meslektaşları için övgülerde buluyordu. Onlarla akran gibi kahkahalarla gülerdi. Hastane sürecinde etrafı kitapları, sözlükleri ve gazetelerle çevriliyken bir yandan da çıkacak kitabının tasvirini yapıyordu. Dün Kronik Kitap'taki odasına girdiğimde masanın üzerinde kalan yarım tashihi görmek içimi acıttı. Düşününce hayatını dolu dolu yaşamış ama hala yaşamaya doyamamış bu adamla baba olarak daha gezilecek çok yer, torunlarıyla geçireceği çok vakit gülünecek çok anlar vardı. Ben kendisiyle ilgili olarak bir tek bunlara hayıflanıyorum. Umarım sizler de İlber Hocayı düşününce kendisiyle yapılmamış şeylerin burukluğunu hissediyorsunuzdur" diye konuştu.

"TÜRKLÜĞE, TÜRKİYE'YE, MİLLETİNE BÜYÜK HİZMETLER VERDİ"

Eski KKTC Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, "İlber hocayı budan 35 yıl önce tanıdım. Bana hep Tarar kardeşim diyordu. Kendisi bir Kırım Tatarı ben de öyle. Ortak bir özelliğimiz vardı. Yıllar sonra Cumhurbaşkanı olduktan sonra kendisini sık sık arayıp Kıbrıs'a davet ettim. Her davete geldi. Üniversitelerde konuşmalar yaptı. En son 12 Haziran günü yeni Cumhurbaşkanı yerleşkesinde o büyük 500 kişilik salonu tıka basa doldurduk. Kendine has üslubuyla çok güzel konuşmalar yaptı, tavsiyelerde bulundu. Bazıları farklı anladı ama o kalbinden konuştu. O gerçek bir Türk milliyetçisiydi. Sadece Türkiye’de yaşayan vatandaşlar için değil Balkanlar'da diğer ülkelerde Türk devletlerinde ve de Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’ndeki kardeşlerin davasına inanmış ve engin bilgisiyle Kıbrıs Türkü’nün verdiği mücadelenin ne kadar asil bir mücadele olduğunu, egemenlik temelinde kendi devletiyle bu yolu yürümesi gerektiğini orada ifade etmiş. Bunlar hep kayıtlara geçmiş. Her lisanla verdiği güçlü mesajlarla Türklüğe, Türkiye’ye bütün ulusuna, milletine büyük hizmetler vermiştir. Mekanı cennet olsun nur içinde yatsın" dedi.

Tiyatro sanatçısı Prof. Zeliha Berksoy, "İlber benim 19 yaşımdan beri arkadaşımdı. 60 yıllık bir dostluktu. Çok kıymetli ve alışılmışın dışında bir tarihçiydi. Tarihi yer ve yurdunda, 5 kıtada takip ederdi. Üniversitedeki tüm kitaplara hakim, insan ilişkilerine inmiş ve dünyayı gezmiş bir bilim adamıydı. Müthiş bir bilgi birikimi vardı. Akılalmaz bir hafızaya sahipti. Tüm bilim insanlarıyla da yakın dostluğu vardı. Öğrencileri, gençleri çok sevdi, onları yetiştirmek için memleketinden asla ayrılmadı. Canı istese dünyanın en iyi üniversitelerinde yer alırdı ama o memleketinde ömrünü geçiren, milletine bağlı yüce ruhlu bir insandı. Allah rahmet eylesin" dedi.

Tayfun Topuz Akca, "İlber Ortaylı ile en son 15 gün önce telefonda görüştüm. İyi olduğunu söyledi. Dilekleri, duyguları, temennilerini aktardı. Eşim de onun gibi profesördü. Onları arka arkaya kaybettim. İlber’in hiçbir arzusu yoktu. Onunla dolu dizgin vakit geçirebilmeyi anımsamayı istemiştik. İlkokul çocukları bile onun düşüncelerinden neler öğrendiler. Zekası çocuklara sirayet etmişti. Dostluğumuz 30 yıla dayanıyordu. Hepimizin başı sağ olsun" diye konuştu.

"HERKES ORTAK BİR HÜZÜNDE BİRLEŞTİ"

Mete Şafak da, "Tarihe ilgiydim. Onun kitaplarını okuyarak büyüdüm. Tarihe çok katkısı olan biriydi. Akademideki bilgiyi halka anlattı. Yeri uzun süre doldurulamaz. Herkes ortak bir hüzünde birleşti. Ben de onu anmak için buraya geldim" diye konuştu.

İlber Ortaylı'nın 60 yıllık arkadaşı olduğunu söyleyen Füsun Özbilgen, "Üniversite yıllarından arkadaşımdı. Bambaşka, kendine özel, zeki, müthiş hafızası olan, esprili olan hayatı keyifle yaşayan bir insandı. Çok büyük bir değerdi. Kaybından çok büyük acı duyuyorum. Bu okulun bahçesinde güzel anılarımız var. Ama buraya kadarmış. Derin bir acı duyuyorum. Herkesle dost herkesle müthiş iletişim kuran biriydi. Benim tanıdığım İlber çok özel bir insandı" dedi. Salih Güngör Musaoğlu, "İlber Hocanın vefatı beni çok fazlasıyla üzdü. Ve çok değerli bir bilim adamıydı. Çok üzüntülüyüm. Mekanı cennet olsun. Ülkemin başı sağ olsun" diye konuştu.

"TARİHİ KİTLELERE SEVDİRDİ"

Galatasaray Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Abdurrahman Muhammed Uludağ, İlber Ortaylı'nın sadece bir tarih hocası olmadığını söyledi.

Onun derin bilgisi, engin kültürü, hafızası ve keskin zekasının yanında hitabetinin de çok kuvvetli olduğunu, sahih bir Türkçeyle konuştuğunu dile getiren Uludağ, "Bu dünyada iyi bir hikayeden daha güçlü hiçbir şey yoktur. Geçmişi canlı bir hafıza haline getirerek tarih bilgisini geniş kitlelerle paylaştı, tarihi kitlelere sevdirdi. Nice talebeyi bu yola sevk ettiğini bilemeyiz. Bugün gördüğümüz iltifata mazhar olmasının sebebi bence budur." diye konuştu.

Rektör Uludağ, Ortaylı'nın bir tarihi vakadan diğerine hızla geçişini ve zengin bilgi dağarcığından taşan hikayelerini herkes gibi hayranlıkla takip ettiğini dile getirerek, şöyle devam etti:

"Akademik açıdan en etkileyici yanı ise hem Doğu'ya hem de Batı'ya hakim bir insan olmasıdır. Keza ülkemizin konumu Doğu ile Batı'nın ortası yani dünyanın merkezidir. Böyle isimlerin yetişmesi için yıldızların dizilmesi gerekir. Nesillerin müsait ortamlarda demlenmesi gerekir. Hocanın seyrisüluğunu tüm ilim talebeleri okumalı, bilmeli ki kendilerini tanıyıp bilsinler. Böyle zengin bir müktesebat nasıl edinilir görsünler."

İlber Ortaylı'yla dostluğunun 15 yıl önce Galatasaray Üniversitesi'nde senatör sıfatıyla yan yana mesai yaptıkları dönemlere uzandığını aktaran Uludağ, "Bu göreve atanmamın hemen ardından Galatasaray Üniversitesi için vizyonunu, düşüncelerini benimle paylaştı ve bizim ufkumuzu açtı. Hoca, emekliliğinin ardından bizimle irtibatını hiç kesmedi. Geçtiğimiz sonbahar dönemine dek ders vererek, her fırsatta okulumuzu şenlendirerek üniversitemizi onurlandırdı." ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Uludağ, konuşmasında Ortaylı için Mustafa Kara tarafından ebcet hesabıyla tarih düşülerek yazılan, hattat Mahmut Şahin'in levhasını yazdığı bir tabloda yer alan metni de okudu.

"YUNANİSTAN YERİNE 'ESKİ OSMANLI YUNANİSTAN CUMHURİYETİ' DEDİ"

Prof. Dr. Sezai Enis Tulça ise Ortaylı'yla Makedonya Bilimler Akademisi'nin davetlisi olarak 2002 yılında Kuzey Makedonya'nın başkenti Üsküp'e gittiklerini anlattı.

Tulça, panelde Yunanlı bir akademisyenin olduğunu, Kuzey Makedonya'nın da bu ülkeyle isim sorunu bulunduğunu belirterek, "Yunanlılar direkt Makedonya demiyordu. Yunanlı da Üsküp'te tebliğ sunuyor. Orada olmasına rağmen, habire 'Yugoslav Makedon Cumhuriyeti' vesaire diyordu. Hoca da burada oturuyordu. 'Bak şimdi, ben burada ne yapacağım?' dedi. Hocanın tebliğ sırası geldi. Konuşmasında Yunanistan yerine 'eski Osmanlı Yunanistan Cumhuriyeti' dedi, Yunanistan demedi. Dolayısıyla o da sözünü esirgemediği başka bir noktaydı." ifadelerini kullandı.

Prof. Dr. Celal Şengör de arkadaşını çok özleyeceğini belirterek, onun çok iyi bir insan olduğunu anlattı. Törende, Ortaylı'nın uzun süre birlikte çalıştığı akademisyenler ile asistanları merhuma ilişkin anılarını aktardı.

Usta tarihçinin cenaze namazı, ikindi namazını müteakip kılınacak ve Fatih Camisi Haziresi'nde defnedilecek.

Ailesi, açıklamada cenazeye çiçek gönderilmemesini, arzu edenlerin Türk Eğitim Vakfına bağış yapmalarını rica etti.

BAZI YOLLAR TRAFİĞE KAPATILDI

Tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybeden Prof. Dr. İlber Ortaylı'nın cenaze programı nedeniyle bugün İstanbul'da bazı yollar trafiğe kapatıldı.

İstanbul Emniyet Müdürlüğü Trafik Denetleme Şube Müdürlüğü ekipleri, tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybeden Prof. Dr. İlber Ortaylı'nın cenaze cenaze programı kapsamında trafiğe kapatılacak yollar ve alternatif güzergahları belirledi.

Sabah saat 09.00'dan itibaren program bitimine kadar İtfaiye Caddesi, Büyük Karaman Caddesi, Mıhçılar Caddesi, Aslanhane Sokak, Manisalı Fırın Sokak, Taylasan Sokak, Hulusi Noyan Sokak, Nalbant Demir Sokak, Hattat Nazif Sokak ve Fatih Türbesi Sokak trafiğe kapatıldı.

VASİYETİNİ ALMANYA'DA YERİNE GETİRDİ

Hayatını kaybeden Prof. Dr. İlber Ortaylı'nın vasiyeti yerine getirildi. Yıllar önce sesinden etkilenip "Ben ölürsem selamı sen vereceksin" dediği imam hatip Dursun Şahin, Ortaylı'nın vasiyetini yerine getirerek salasını okudu.

Geçtiğimiz gün hayatını kaybeden ünlü tarihçi Prof. Dr. İlber Ortaylı'nın yıllar önceki vasiyeti ortaya çıktı. Üsküdar Çinili Camii'nin imam hatibi olarak görev yapan Dursun Şahin'in bir cuma namazı sonrası okuduğu saladan etkilenen Ortaylı, Şahin'le tanışmak istedi.

Ortaylı'nın "Sende farklı bir tavır var, kimden ders aldın" sorusu karşısında Dursun Şahin, Amir Ateş'ten ders aldığını söyledi. Bunun üzerine Ortaylı Şahin'e "Ben ölürsem selamı sen vereceksin" vasiyetini bıraktı.

13 Mart'ta hayatını kaybeden İlber Ortaylı'nın vasiyetini yerine getiren Dursun Şahin, Almanya'da bir camide salayı okudu.

FATİH CAMİİ'NDE CENAZE TÖRENİ

Ortaylı için Galatasaray Üniversitesi'nde tören düzenlendi. Törenin ardından ikindi namazını müteakip Fatih Camii’nde cenaze töreni düzenlendi.

Ortaylı’nın Türk Bayrağı’na sarılı cenazesi sevenlerinin omuzunda tören için cami avlusuna getirildi. İlber Ortaylı'nın kızı Tuna Ortaylı taziyeleri kabul etti.

Ortaylı'nın cenaze töreni için sevenleri Fatih Cami'ine erken saatlerde geldi. Ortaylı'nın fotoğrafı cami avlusunda musalla taşının yakınına yerleştirildi. Cami içerisinde ve cami çevresinde polis ekipleri tarafından güvenlik önlemi alındı. Cami yakınında park halinde bulunan araçlar ise sürücülerine bilgi verilerek çekildi.

"SON GÖREVİMİZİ YERİNE GETİRMEK İÇİN GELDİK"

Prof. Dr. İlber Ortaylı'nın cenaze namazına katılmak için Fatih Camii'ne gelen engelli Eyüpcan Demir, "Bazı insanlar kitap yazmaz, bir nesli yetiştirir. İlber Ortaylı işte böyle bir hocaydı. Tarihi sevdiren düşünmeyi öğreten, bir Çınar'ı kaybettik. Sözleri ve eserleri bu topraklarda devam edecek. Mekanı cennet olsun. Cesaretimi ondan alırdım. Zaten sözlerine bakarlarsa okurlarsa ve araştırırlarsa ilham verici bir hoca olduğunu herkes anlar. Türkiye'de seveni çok. Son görevimizi yerine getirmek için geldik. Allah'tan rahmet diliyorum, mekanı cennet olsun" dedi.

Diğer yandan Prof. Dr. İlber Ortaylı'nın cenazesi saat 15.00 sıralarında Fatih Camii'ne getirildi. Bu sırada Ortaylı'nın kızı Tuna Ortaylı Kazıcı'yı yakınları teskin etti. Cenaze vatandaşların omuzlarında camii avlusuna alınarak musalla taşına konuldu.

SON YOLCULUĞUNA UĞURLANDI

İHA'da yer alan habere göre Ortaylı, Fatih Camii'nde düzenlenen cenaze töreninin ardından son yolculuğuna uğurlandı. Binlerce kişinin katıldığı cenaze töreni havadan görüntülendi.

İstanbul'da tedavi gördüğü hastanede hayatını kaybeden usta tarihçi İlber Ortaylı son yolculuğuna uğurlandı. İlber Ortaylı için ilk tören yıllarca çalıştığı Galatasaray Üniversitesi'nde yapıldı. Törenin ardından İlber Ortayı'nın Türk bayrağına sarılı cenazesi sevenlerinin omuzunda tören için cami avlusuna getirildi. Törende İlber Ortaylı'nın kızı Tuna Ortaylı taziyeleri kabul etti.

Törene ayrıca Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, TBMM Başkanvekili MHP İstanbul Milletvekili Celal Adan, İstanbul Valisi Davut Gül, AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Hüseyin Yayman, AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik, Türk Devletleri Teşkilatı Aksakallar Konseyi Başkanı Binali Yıldırım, AK Parti İstanbul İl Başkanı Abdullah Özdemir, Milli Savunma Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Erhan Afyoncu, fotoğraf sanatçısı Coşkun Aral, İYİ Parti Genel Başkanı Müsavat Dervişoğlu, Habertürk Yazarı Gazeteci Murat Bardakçı, oyuncu Zerrin Arbaş, Fener Rum Patriği Bartholomeos, sanat camiasından çok sayıda isim, öğrencileri, akademisyenler katıldı. İlber Ortaylı'nın cenaze namazını İstanbul Müftüsü Emrullah Tuncer kıldırdı. Cenaze namazının ardından helallik alındı, dualar eşliğinde son yolculuğuna uğurlandı.

AK PARTİ SÖZCÜSÜ ÇELİK: "BÜYÜK BİR ALİMİ KAYBETTİK"

AK Parti Sözcüsü Ömer Çelik de cenaze töreni sonrasında yaptığı açıklamada, "Mezarına Kırım'dan gelen toprak, Gelibolu'dan gelen toprak konuldu. Memleket büyük bir ilim adamını kaybetti. Öğrencilik hayatımdan bu yana kitaplarını okuduk. Tarih sadece geçmiş değil aynı zamanda geleceğimiz. Gerçekten çok üzgünüm. Büyük bir alimi kaybetmenin acısını yaşıyoruz. Sayın Cumhurbaşkanımızın taziyelerini ilettik. Mekanı cennet olsun inşallah." dedi

BARTHOLOMEOS TABUTUN BAŞINDA DUA ETTİ

Cenaze namazı öncesi bir konuşma yapan Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, "Ülkemizin yetiştirdiği çok müstesna bir tarihçiyi, akademisyeni ve yazarı kaybetmenin derin üzüntüsü içerisindeyiz. İlber Hocamız biliyorsunuz toplumumuzda her kesime, geniş bir kesime tarih bilincini yerleştirmeyi başarmış, tarih konusunda bilinçlendirmeyi başarmış çok değerli bir bilim adamıydı. Kendisi 50'den fazla eser yazmış, bu eserlerle birlikte toplumun tarih konusunda bilinçli hale gelmesini sağlamıştı. Aynı zamanda hem Ankara Üniversitesi'nde hem Galatasaray Üniversitesi'nde dersler vererek birçok öğrencimizi yetiştirmiş; sadece bizim ülkemizle de sınırlı kalmamış, yurt dışında da birçok üniversitede dersler vermiş, konferanslara katılarak Türk tarihçiliğini gururla temsil etmiş ve bütün uluslararası akademisyenler, akademik çevreler tarafından da kabul görmüş bir insandı. Bu açıdan çok değerli bir insanı kaybetmenin üzüntüsü içerisindeyiz. Hem gelecek nesillere bilgilerini aktarmış hem de biliyorsunuz televizyon programlarıyla ve eserleriyle tarihi sevdirmiş bir hocamızdı. Bu tarz bilim insanları, bu tarz değerli insanlar çok sık gelmiyorlar. Ama bu tarz bilim insanları vefat ettikleri zaman hem eserleri hem fikirleri hem topluma kazandırdıkları bizlerde yaşamaya devam ediyor. Biz de bütün bu kazandırdıkları aslında biliyorsunuz 2006 yılında hem Lazio ödülüne, 2007 yılında Puşkin Madalyası'na, 2017 yılında da Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü'ne layık görülerek teyit edilmişti aynı zamanda. Kültür ve Turizm Bakanlığı olarak da bize düşen, bundan sonra toplumumuza kazandırmış olduğu bu kültüre, sanata sahip çıkmak; hatırasına sahip çıkmak, bunu gelecek nesillere aktarmak olacaktır. Ben kendisine bu vesileyle Allah'tan rahmet diliyorum. Başta ailesi olmak üzere öğrencilerine, tüm sevenlerine, milletimize başsağlığı ve sabırlar diliyorum, mekanı cennet olsun" diye konuştu.

İstanbul Valisi Davut Gül de yaptığı konuşmada, "Başta ailesi, öğrencileri, yakınları ve bütün milletimizin başı sağ olsun. İlber Hoca, Türkiye, İstanbul'umuz için çok kıymetli bir insandı. Eserleriyle, yetiştirdiği öğrencileri ile bıraktığı sözleriyle, konuşmalarıyla inanıyorum ki yıllar boyunca tarih alanında konuşulmaya devam edecek. Mekanı cennet olsun. Rabbim, ailesine, kızına, yakınlarına sabır versin. Biz de bugün, ikindi namazı sonrasında hocamızın cenaze namazına katılmak üzere Fatih Camii'ndeyiz. Sevenleri hocamızı yalnız bırakmamış. İnşallah bize yakışır şekilde hocamızın defnini gerçekleştireceğiz. Milletimize başsağlığı diliyorum. Hocamız her zaman neşeliydi. 'Hocam, İstanbul'da yapılması gereken, eksik gördüğünüz bir şey var mı' dediğimde, 'bir çini müzesi olsa çok iyi olur' dedi. Biz de bunu, hocamızın bir vasiyeti olarak kabul ediyoruz. İstanbul'umuza yakışır bir çini müzesini de kazandırmış olacağız" ifadelerine yer verdi.

İlber Ortaylı'nın kızı Tuna Ortaylı ise, "Bu kalabalığı burada görmek acımızı hafifletiyor. Sevildiğini zaten biliyorduk. Bunu gözümüzle görmek onur verici bir şey. Onu en sevdiği camilerden biri olan Fatih Camii'nden uğurlamak çok kıymetli. Herkese çok teşekkür ediyorum. Dolu dolu yaşadığı hayatın ardından dolu dolu uğurlanıyor" şeklinde konuştu.

Oyuncu Halil Ergün de, "Çok acı çekiyoruz. Değerli bir insanımızın daha çok işler yapacak insanımızı kaybettik. Yaptıklarıyla izler bıraktı. Benim özel bir arkadaşımdı. Fakülte yıllarında sanat da yaptık. Üzgünüz. Işıklar içinde yatsın" dedi. Müstafi Tümamiral Cihat Yaycı, "Çok üzgünüz. Türk milletinin en büyük değerlerinden bir tanesiydi. Yaşayan bir efsane otoriteydi. Sadece tarihçi değil aynı zamanda uluslararası ilişkilere, siyaset bilimine ve Türk kültürüne çok büyük hizmetler vermiş; en karmaşık durumlarda bile çok basit ama vurucu açıklamalarıyla bizlere rota çizmiş bir Türk bilim adamını kaybettik. Yeri nasıl doldurulur bilmiyorum. Çok üzücü bir kayıp. Allah'tan rahmet diliyorum. Ama yerini dolduracak öğrencileri gelmesini arzu ediyorum" ifadelerini kullandı.