Diyabetlilere müjde!
Kan şekerinizi kontrol altında tutun, diyet yapmaya gerek kalmasın...
diyabetli olarak yaşamasının mümkün olmadığını bildirdi.
Halen KKTC Yakın Doğu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme
ve Diyetetik Bölümü Anabilim Dalı Başkanlığı görevini yürüten Doç. Dr.
Özer, karbonhidratların kan şekeridüzeyini etkileyen en önemli besin maddesi olduğunu vurguladı.
Kan şekerinin sürekli yüksek olmasının diyabette komplikasyon denilen
birtakım yan hastalıklara neden olduğunu anlatan Özer, "O nedenle
diyabet tedavisinde amaç komplikasyonları önlemek, kan şekerini düzenli
tutmaktır" dedi.
Bunu sağlamak için gerekli sacayaklarını "beslenme, ilaç ve insülin
şeklindeki medikal tedavi, egzersiz, hareketli bir yaşam ve tüm bunlarla
birlikte diyabet bilgisi ve eğitimi"nin oluşturduğunu belirten Özer,
şöyle konuştu:
"Beslenme de eğitimin bir parçası. Beslenmede eğer yediklerinize,
özellikle yediğiniz karbonhidratlara dikkat etmezseniz kan şekeri
kontrolünü sağlama şansınız yok. Beslenme o sacayağında çok önemli. Kişi
isteği kadar en iyi ve uygun olan ilacı veya insülini kullansın,
beslenme tedavisini uygulamadığı sürece, o ilaçla veya yaptığı insülinle
kan şekerini düzenli tutup, sağlıklı bir diyabetli olarak yaşaması
mümkün değil."
Diyabette, karbonhidrat sayımının 1994 yılından sonra üzerinde önemle
durulduğunu belirten Özer, o yıllarda yayınlanan Diyabet Kontrol ve
Komplikasyonları Çalışması bulgularının da diyabette hem ekip tedavisi,
hem de karbonhidrat sayımının önemini gösterdiğini ifade etti.
Yine bu yılın başında ABD Diyabet Birliği'nin yayınladığı öneriler
dizisinde, kanıta dayalı beslenme tedavisi önerisi yapıldığını ifade
eden Özer, "Orada diyor ki, diyabetli birey yediklerini karbonhidrat
sayımına göre yapmalı, yediklerinin içindeki karbonhidrat miktarını
hesaplamasını ve kaç gram karbonhidrat aldığını bilmeli. Eğer insülin
kullanıyorsa dozunu buna göre yapmalı" dedi.
Türkiye'de diyabetle ilgili çok fazla kitap bulunmaması nedeniyle hasta
ve hasta adaylarına yönelik olarak karbonhidrat sayımının anlatıldığı ve
bir ilk niteliğinde olan "Diyabetliler İçin Hayatı Kolaylaştırma
Kılavuzu" adlı kitap hazırladığını kaydeden Özer, kitabın içinde bine
yakın besin, içecek ve Türk mutfağından çeşitli yemeklerin sağladığı
enerji, karbonhidrat, lif ve yağ miktarlarının yer aldığını söyledi.
"Bir diyabetlinin öncelikle karbonhidrata dikkat etmesi gerektiğini
bilmesi gerekiyor. Su gibi ayran içiyor, ayranda karbonhidrat olduğunu
bilmiyor" diyen Özer, genelde diyabetlilere daha önceden hazırlanmış
bir diyet listesi verildiğini ifade etti.
Hastaların beslenme alışkanlıklarını gazetede yer alan ya da koçandan
kopartılarak verilen bir diyet listesiyle kazanamayacağına işaret eden
Özer, "Sağlıklı beslenme hepimiz için çok önemli. Ancak diyabetlilerin
kan şekerini kontrol altına alarak sağlıklı beslenmeleri gerekiyor. Onun
için diyabetlilere diyoruz ki, 'Amacımız sağlıklı beslenme ama buradaki
öncelikli konumuz karbonhidratları size öğretmek. Yağ, protein, vitamin,
öğün zamanı da çok önemli. Ancak bu önemde öncelik karbonhidratların'.
Karbonhidrat sayımı, diyabetli bireyi diyet yapma zorunluğundan ve
stresinden uzaklaştıran, yaşam kalitesini artıran bir öğün planlama
yöntemidir" diye konuştu.
Her diyabetlinin enerji ihtiyacının farklı olduğunu, ancak gün içinde
alması gereken karbonhidrat miktarının hiçbir zaman 200 gramın altına
düşmemesi gerektiğini vurgulayan Emel Özer, "Üst sınır ise kişiye göre
değişir. Onun için en fazla alması gereken miktarları mutlaka çalıştığı
diyetisyenle saptaması lazım" dedi.
Kitapta, açma, poğaça, pilav, irmik, çeşitli çorbalar, çikolata,
dondurma gibi pek çok yiyeceğin kase, bardak ve adet ölçüsü bakımından
karbonhidrat miktarı ile düşük karbonhidratlı yemek tarifleri de yer
alıyor.