Kanserin yayılma nedenlerinin en önemlisi oksijen eksikliği mi?

Serkan AKKOÇ / HT GAZETE

Kuzeydoğu Boston Üniversitesi bilim insanlarından Stephan Hatfield, 4 Mart 2015 tarihli Science Translational Medicine adlı bilimsel dergide yayımlanan makalesinde kanser hücrelerinin agresif bir şekilde büyüyerek yayılmasını oksijen yetersizliğine bağladı. Hatfield'a göre ormanlık bölgelerde yaşayan insanların kansere yakalanma ve yakalandığı kanserin vücutta hızla ilerleme ihtimali ormansız bölgelerde, şehirlerde yaşayanlara göre daha düşük. Türkiye'deki tanınmış kanser uzmanı akademisyenler çalışmaya genelde temkinli yaklaşmayı tercih ederek düşüncelerini söyledi.

‘Mantık geçerli ama bilimsel değil’

İst. Ünv. Onkoloji Ens. Prof. Dr. Yavuz DİZDAR:

Mantık olarak kesinlikle geçerli ama bilimsel olarak hatalı bir yaklaşım. Bilim açısından zaaf gösterse de, karbondioksit ya da oksijenin az olması durumu insan kanserlerinin uyarılmasında ya da hızlanmasında tetikleyici bir faktör olabilir. Kanser hücreleri, karbondioksitten ya da oksijenin azlığından faydalanıyor. Bu onlarda bir büyüme etkisi yaratıyor. Ama deneysel ortamda fareler üzerinde yapılan çalışmaların insana doğrudan adapte edilebilmesi ayrı çalışmayı gerektirir. Böyle bir değerlendirmeyi yaparken diğer tüm faktörlerin de ekarte edilmesi lazım. Mesela beslenme, hava ve oksijen gibi en önemli faktörlerden biri. Böyle bilimsel bir çıkarıma gidebilmek için köyde yaşayanlarla şehirde yaşayanların aynı şeyle beslendiklerini garanti etmek zorundasınız. Oksijeni tek faktör olarak nitelendiremeyiz. Oksijen olması durumunda metabolizma değişiyor. Hastalara bazen ‘hiperbarik oksijen tedavisi’ denilen bir uygulama yapıyoruz. Yüksek oksijen konsantrasyonu aldığınızda yaptığınız tedavinin etkinliği de artıyor. Bu bilinen bir şey. Sadece hastaların değil, bütün insanların zengin oksijenli ortamda, klimatize edilmemiş havada yaşamaları gerekiyor.