Günlük gelişmeleri takip edebilmek için habertürk uygulamasını indirin

Tüp bebek tedavilerinde uzun yıllardan beri sperm ve embriyo donduruluyordu ancak yumurta dondurmak randımanlı olamıyordu. Son yıllarda gelişen laboratuvar koşulları ve teknolojileri yumurta dondurmanın başarılı bir şekilde gerçekleşmesini sağladı. Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Ulun Uluğ, "Yumurta dondurmak için aynen tüp bebek tedavisinde olduğu gibi kadınlara dışarıdan uygun dozlarda hormon verilerek yumurtalık hücreleri çoğaltılmakta ve yeterli büyüklüğe geldikleri zaman da ufak bir anestezi verilerek toplanmaktadır. Tedavi boyunca 3 veya 4 kez doktor kontrolünden geçilir. Tüm bu işlemler yaklaşık 12 gün içinde biter. Önemli olan nokta ise yumurtaların çözüldüğünde canlı olmasıdır. Bu canlılık oranı başarıyı gösterir. Hastaların yaşları ilerledikçe canlılık oranı azalır. Aynı zamanda ilerleyen yaşlarda kalite de düşer" dedi.

Yumurta dondurma hakkında bilgi veren Kadın Hastalıkları ve Doğum uzmanları Prof. Dr. Ulun Uluğ, Op. Dr. Zeki Salar ve Op. Dr. Bilgi Gökcan, yumurtalık dondurma işleminden, kimlere yapılabileceği, nasıl yapılacağından saklanma koşullarına kadar yumurta dondurma hakkında tüm merak edilenleri anlattılar.



Bu işlem nerelerde yaptırılıyor?

Tüp bebek merkezlerinde yapılmaktadır ancak yumurta dondurma yapılacak merkezin dondurma ve çözdürme işlemlerinde tecrübeli olup olmadığına dikkat edilmedir.

Yumurta dondurma işlemi kimlere uygulanır?

Yumurtalık rezervi azalmış, kemoterapi görecek veya ameliyat sonrası yumurtalıkları zarar görecek kanser hastası bekar kadınlar yumurta dondurma yöntemine başvurabilirler.

Son yıllarda yumurta dondurma işlemlerinde artış var mı?

Son dönemde yumurta dondurma işlemine talep artmıştır. Çünkü kariyer planlaması yapan ve evlenme yaşını ertelemek zorunda olan kadın sayısı arttı. BU nedenle İleride üreme potansiyellerini tehlikeye sokmamak için yumurta dondurma işlemine kadınlar daha sık başvuruyorlar.

Yumurta dondurma işlemi için başvuru şartları nelerdir?

Yumurtalık rezervinin azaldığı hem muayene ve hem de yapılan hormon testleriyle ( AMH, FSH, LH) anlaşılan ve kadın doğum uzmanlarından oluşan bir kurulun verdiği kararla sadece bekar kadınlar yumurta dondurma için başvurabilirler.

Maliyeti ne kadar?

Yumurta dondurmada  kullanılan laboratuvar gereçleri biraz farklı olduğu için maliyeti daha fazladır ancak sadece dondurma işlemiyle biteceği için de tüp bebek tedavisindeki fiyatı geçmemektedir.

Kadın Hastalıkları ve Doğum Bölümü Op. Dr. Zeki Salar:

KANSER HASTALARI YUMURTA DONDURMA YÖNTEMİNİ KULLANABİLİR!

Son yıllarda dünyada ve ülkemizde kanser vakalarında artış gözükmektedir. Erken teşhis ve tedavi ile hastaların önemli  bir kısmı tamamen sağlığına tekrar kavuşabilmekte ve yaşamlarına sağlıkla devam edebilmektedir. Ancak kanser tedavisi esnasında kullanılan kemoterapi ve radyoterapi gibi tedaviler yumurta hücrelerinde geriye dönüşümü olmayan ciddi hasarlara neden olabilmektedir. Sağlık Bakanlığı’nın da onayı ile günümüzde kanser tedavisi görecek olgular bu tedaviler öncesi yumurta hücrelerini dondurma yöntemi ile saklatabilmektedir. Bu sayede tekrar sağlıklarına kavuştukları zaman saklanan kendi hücreleri kullanılarak tekrar anne baba olabilmektedirler. Kanser tedavisine başlamadan üreme hücrelerinin zarar görmeden  saklanma işleminin yapılması gerekir.

Türkiye’de önceki yıllarda  sadece kanser gibi zorunluluk hallerinde Sağlık Bakanlığı’nın izin verdiği “sperm ve yumurta dondurma” işlemi, 30 eylül 2014 te çıkan yasa gereği erken menopoz riski olan henüz ailesini tamamlayamamış bireyler içinde umut kaynağı haline gelmiştir. Böylelikle herhangi bir nedenle henüz bebek planlamayan bayanlar ilgili koşullar oluşmuş ise kanser hastalığı olmasa da dahi yumurta hücrelerini dondurtarak saklayabilmektedirler. Henüz çok yeni çıkmış bir yasa olması nedeniyle toplum tarafından bilinmeyen bu konunun,  özellikle büyük kentlerde yaşayan iş eğitim yaşam mücadeleleri nedeniyle bebek sahibi olamamış evlilik planlarını henüz gerçekleştirememiş  bayanlar için çok önemli bir husus olacağı kesindir.

Diğer yandan ailede erken menopoz öyküsü olan genç hastalarında yumurta sayılarını kontrol ettirmeleri önemlidir. Son olarak belirtmek  gerekirse ailede erken menopoz öyküsü olmayan, yeterli sayıda yumurta hücresi olan, kanser gibi rahatsızlığı olmayan hastalarda yumurta dondurma işlemi  gerekli değildir. 

NASIL YAPILIR?

Yumurta dondurma işlemi için, adet döneminin ilk 3 günü ultrason ile değerlendirme yapılmaktadır. Sonrasında yumurta geliştirici tedaviye başlanmaktadır. Bu tedavi çoğu zaman günde bir defa yapılan iğne seklindedir. Hastalar iğneleri kendileri kolaylıkla uygulayabilirler. Tedavi süresi yaklaşık 10-12 gün kadar sürer. Belirli günlerde kontrole çağrılarak yumurta gelişimi takip edilir. Yumurtalar belli olgunluğa erişince son bir yumurta olgunlaştırıcı iğne yapılarak 36  saat sonrasına hastaya yumurta toplama için randevu verilmektedir. Yumurta toplama günü en az 6 saatlik açlık ve susuz olarak hastaneye gelinmesi gerekir.

KİMLERE UYGULANABİLİR? 

Yumurta toplama işlemi bekar bayanlara da uygulanabilir. Yumurta toplama işlemi vajinal ya da bekar hastalarda karından ultrason eşliğinde yapılır. İşlem esnasında hasta anestezi aldığı için ağrı acı hissetmemektedir. İşlem sonrası toplanan yumurtalar embriyoloji uzmanı tarafından temizlenir sonrasında dondurularak muhafaza edilir.

Dondurma yönteminde -196 derecede embriyo, sperm ve yumurtalar 5 yıl boyunca saklanabilmektedir. Sonrasında bu süre artı izin sağlanarak uzatılabilmektedir. Kanser tedavisi öncesi başvuran hastaların medeni durumuna göre hangi yöntemin seçileceğine karar verilir. Eğer hasta evli ise embriyo dondurma, eğer bekar ve genç yaşta bir hasta ise yumurta  dondurma işlemleri ile hücreler saklanabilir.

DONDURULMUŞ ÜREME HÜCRELERİYLE BAŞARILI SONUÇLAR

Yumurta hücresi ve embriyo dondurulması ile de özelikle son yıllarda oldukça tatmin edici sonuçlar alınmaktadır.  Dondurulmuş hücrelerle  elde edilen başarı, yaklaşık olarak taze kullanılan hücrelerle elde edilen başarıya yakındır. Toplumdaki yaygın inanışın aksine araştırmalar, dondurulmuş yumurta ve embriyolardan elde edilen gebeliklerin başarı oranlarının yüksek olduğunu ortaya koymaktadır.

Günümüzde kullanılan modern tıp yöntemleri ile dondurulan embriyoların yüzde 95’inin sağlıklı olarak çözülebilmedir. Bu embriyolarda gebelik şansı yüzde 40- 50‘lere kadar ulaşabilmektedir. Dondurma işleminden  yıllar sonra bile sağlıklı gebelikler elde edilebilmektedir. Dondurulmuş hücrelerle elde edilen gebeliklerde bebeklerde herhangi bir olumsuz gözlenmemektedir. Ayrıca araştırmalar, dondurma yöntemi ile doğan bebeklerde anomali açısından risk olmadığını da göstermektedir. Üreme hücrelerinin  dondurma işlemi ülkemizde birçok merkezde başarıyla uygulanmaktadır.

Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Bilgi Gökcan:

EVLİLİK YAŞI İLERLEYİNCE...  

Günümüzde eğitim ve iş süreci ya da sosyal sebeplerle evlilik yaşı 30’lu hatta 40’lı yaşlara ilerlemektedir. Bu durumun beraberinde getirdiği sorunlardan biri de, anne olma yaşı için gerekli biyolojik saatin alarm vermesine rağmen evlenme veya çocuk sahibi olmanın ertelenmesidir.

Yeni yasa ile; 40 yaş ve civarı, ailesinde erken menopoz öyküsü olan ve genç yaşta yumurtasının tükenme riski olan bekar kadınlar da yumurtalarını dondurarak anne olma şanslarını saklama hakkına sahip oldular. Önceki yasa sadece kanser sebebiyle, kanser tedavisi süresince zarar görecek yumurtaların dondurularak, tedavi öncesi saklanmasına izin veriliyordu. Yeni yasa ile bazı kan testleri ile yumurta sayısının azaldığını ispat eden her bekar kadına bu teknolojiden yararlanma fırsatı vermektedir.

Yumurtasını dondurmak isteyen bir kadının tüp bebek merkezine başvurması yeterlidir. Kadınlar yumurtalarını dondurarak, belki de çeyizlerine konulabilecek en değerli şeye sahip olmaktadırlar.

Yumurta dondurma işlemi tüp bebek tedavisine benzer bir yöntemle yapılmaktadır. Adetin ilk 3 gününde merkeze gelen ve yumurta dondurma hakkına ve gerekçelerine sahip kadınlara ilk olarak ultrason muayenesinden yapılmaktadır. Daha sonra kan örnekleri alınmaktadır ve başlamak için bir engel yoksa kilo, yaş ve yumurta sayısına uygun ilaçlar ve dozları belirlenmektedir.



Göbekten ortalama 10 gün süren ve kişinin kendi kendine uyguladığı iğneli tedavi başlamaktadır. Bu sürede 3-4 kez ultrasonla yumurtaların büyümesi de izlenmektedir. Belli bir büyüklüğe ulaşan yumurtalar, çatlatma iğnesi verildikten 36 saat sonra anestezi altında hastanede 15 dakikalık bir işlemle toplanmaktadır. İşlem sonrası aynı gün, 2 saatlik istirahat sonrası taburcu olunmaktadır.

Dondurulan yumurtalar -196 derecede yasalar gereği 5 yıl, daha sonra da onay verilerek daha uzun süre saklanabilmektedir. Bu saklanan yumurtalar ile menopoza girilmiş olsa bile gebe kalma şansı devam etmektedir.
Bakire olan kadınlar da bu işlemi yaptırabilmektedir. Bu kişilere karından ultrasonla takip sağlanmakta ve yine karından yumurta toplama işlemi gerçekleştirilmektedir.