Macaristan'da seçim sonuçları açıklandı
Macaristan'da yapılan genel seçimde oyların yaklaşık yüzde 94'ü sayılırken, Başbakan Viktor Orban'ın rakibi Saygı ve Özgürlük Partisi (Tisza) lideri Peter Magyar zaferini ilan etti. Başbakan Orban seçimi kaybettiğini kabul ederek muhalefet liderini tebrik etti.
Macaristan’da Pazar günü yapılan genel seçimlerde ana muhalefetteki Tisza Partisi sandıktan açık ara birinci çıktı. Ülkenin yeni lideri Peter Magyar oldu.
Macaristan Ulusal Seçim Ofisinin (NVI) verilerine göre sandıkların yaklaşık yüzde 96'sı açıldı.
İlk sonuçlara göre Tisza yaklaşık yüzde 53 ile öndeyken Başbakan Orban'ın liderliğindeki Fidesz yüzde 37'de kaldı.
Bu sonuçlara göre 199 sandalyeli Meclisin 138 sandalyesini Magyar liderliğindeki Tisza partisi kazanıyor.
Fidesz 55 sandalyede kalırken, seçim barajını aşarak meclise girmesi beklenen üçüncü parti Mi Hazank, 6 milletvekili elde ediyor.
Mecliste en az 100 milletvekiline ulaşan parti veya liste, hükümeti kurabilecek. Anayasal çoğunluk için ise 133 sandalye gerekiyor.
MAGYAR: MACARİSTAN, AVRUPA'YA DÖNMEK İSTİYOR
Macaristan'da seçimi kazanan Saygı ve Özgürlük Partisi'nin (Tisza) lideri Peter Magyar, ilk açıklamasında "Macaristan tekrar Avrupa ülkesi olmak, Avrupa'ya dönmek istiyor." ifadelerini kullandı.
Sandıkların yüzde 96'sının açıldığı Macaristan'da yarışı yüzde 53'ün üzerinde oyla önde götüren ve Başbakan Viktor Orban tarafından kazandığı belirtilerek tebrik edilen Magyar, Budapeşte'de destekçilerine seslendi.
Konuşmasına, "Başardık" sözleriyle başlayan Magyar, "Seçimi Tisza ve Macaristan kazandı. Hem de küçük bir farkla değil, büyük bir farkla. Birlikte Macaristan'ı özgürleştirdik. Siz olmadan başaramazdık." dedi.
Magyar, böylesine büyük bir zaferin hiçbir Macar parti tarafından kazanılmadığını belirterek, "Her bir Macar vatandaşı için işleyen ve daha insani bir Macaristan inşa etme meşruiyetini kazandık." diye konuştu.
"Macaristan'ı demokrasiye döndürmek için en yumuşak ve barışçıl geçişi yapacağız." diyen Magyar, tüm Macarların bir sistem değişikliği için çalıştığını ifade etti.
ÜLKEDEN AYRILAN MACARLARI GERİ ÇAĞIRDI
Macaristan halkına teşekkür eden Magyar, "Bugün, Macaristan'ın özgürlük tarihine altın harflerle Macar zaferi olarak yazılacak. Baskıya karşı ve yalana karşı zaferin günü olarak yazılacak. Bugün Tisza'ya oy vermeyenler de ulusal birliği kutlasın." dedi.
Magyar, seçim zaferinin tüm Macarlar için bir zafer olacağını belirterek, "Macaristan tekrar Avrupa ülkesi olmak, Avrupa'ya dönmek istiyor." diye konuştu.
Liyakate önem vereceklerini kaydeden Magyar, halkın daha iyi sağlık, eğitim, eşitlik gibi haklardan faydalanması için çalışacaklarının altını çizdi.
Magyar, "Ülkemiz yurt dışında yaşayan çocuklarına kollarını açacak. 800 bin Macar iş bulmak için Batı Avrupa'ya göç etti. Ülkemizi terk eden Macarlara sesleniyorum. Eve dönün. Çünkü Macaristan'ın tüm kızlarına ve oğullarına ihtiyacı var." ifadelerini kullandı.
Magyar, "Hükümetimin görevi ülkeyi yeniden birleştirmek." derken Macar halkının ülkeyi bölenleri görevden aldığını söyledi.
VIKTOR ORBAN, PETER MAGYAR'I ARAYARAK TEBRİK ETTİ
Seçim sonuçlarının netleşmeye başlamasının ardından Başbakan Orban yenilgiyi kabul etti. Destekçilerine hitap eden Orban, sonuçların “açık ve anlaşılır” olduğunu belirterek, kazanan tarafı tebrik etti ve partisinin muhalefette görev yapacağını söyledi.
Tisza Partisi lideri Peter Magyar, sosyal medya hesabı üzerinden yaptığı açıklamada, Orban’ın kendisini telefonla arayarak tebrik ettiğini duyurdu.
MAGYAR: ORBAN TEBRİK ETTİ
Tisza Peter lideri Magyar, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan konuya ilişkin paylaşımda bulundu.
Magyar, paylaşımında, “Başbakan Viktor Orban, az önce bizi arayarak zaferimizden dolayı tebrik etti.” ifadesini kullandı.
Öte yandan, Başbakan Orban da düzenlediği basın toplantısında açıklamalarda bulundu.
Seçim sonucunun net ve acı olduğunun açık olduğunu belirten Orban, “Seçmenler bize ülkeyi yönetme sorumluluğunu ve imkanını vermedi. Kazanan partiyi tebrik ettim.” dedi.
Orban, “Muhalefette de olsak Macar ulusuna ve vatanımıza hizmet etmeye devam edeceğiz.” diye konuştu.
MACRON'DAN ZAFER TEBRİĞİ
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, Macaristan seçimlerini kazanan Peter Magyar ile telefonda görüştüğünü ve kendisini tebrik ettiğini bildirdi.
Macron, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı paylaşımda, “Macaristan’daki zaferi dolayısıyla Peter Magyar ile az önce görüştüm ve kendisini tebrik ettim” ifadelerini kullandı.
Fransa’nın, seçimlere katılımın yüksek olmasını demokratik süreç açısından bir kazanım olarak değerlendirdiğini belirten Macron, sonuçların Macar halkının Avrupa Birliği değerlerine bağlılığını ve Macaristan’ın Avrupa’daki rolüne verdiği önemi gösterdiğini kaydetti.
AB, SEÇİM SONUÇLARINDAN MEMNUN
Öte yandan AB cephesinden de seçim sonuçlarına ilişkin ilk değerlendirmeler geldi. Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Macaristan’ın “Avrupa’yı seçtiğini” belirterek sonuçları memnuniyetle karşıladığını ifade etti.
Seçim sonuçlarının belli olmaya başlamasından sonra Tisza Partisi seçmenleri, ülkede kutlamalar yapmaya başladı.
Batı medyasında yer alan haberlerde seçimlerin, AB ile Rusya-Ukrayna cephesi açısından da önemli olduğu değerlendirildi. Tisza Partisi'nin lideri Peter Magyar'ın AB ile daha uyumlu, reform ve entegrasyon yanlısı bir çizgi izlediği; Viktor Orban yönetimindeki hükümetin daha egemenlikçi bir politika benimseyerek Rusya ile dengeli ilişkileri sürdürme eğiliminde olduğu kaydedildi.
SEÇMEN SAYISI REKOR KIRDI
NVI'den genel seçime ilişkin yapılan açıklamaya göre, bu yıl yabancı temsilciliklerde oy kullanmak için kayıt yaptıran seçmen sayısı 90 bini aşarak şimdiye kadarki en yüksek seviyeye ulaştı.
Uzaktan oy kullananların sayısı ise yaklaşık 224 bine ulaşarak rekor kırdı.
Vatandaşlar ülke genelindeki 10 bin 47 seçim merkezinde oy kullandı.
ORBAN, İSRAİL'DEN GÜÇLÜ DESTEK ALMIŞTI
Budapeşte'de düzenlenen Muhafazakar Siyasi Eylem Konferansı'na (CPAC) video mesajla katılan İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, Orban'ın "güvenlik, emniyet ve istikrarı" temsil ettiğini belirterek, seçimlerde ona desteğini açıklamıştı.
Netanyahu, ülkede seçim kampanyaları sürerken Macar basınına yaptığı açıklamada da Orban’ın “İslam karşıtı” politikalarını överek diğer Avrupalı liderleri bu konuda zayıf kalmakla eleştirmişti.
İsrail basını, Orban’ın AB içinde İsrail’e en güçlü destek veren lider olduğuna ve Gazze’deki soykırım nedeniyle AB yaptırımlarına hedef olmaması için çabaladığına işaret ederek Macaristan seçimlerini Magyar’ın kazanması halinde İsrail’in AB içindeki en son savunma hattının da düşeceği uyarısı yapmıştı.
Avrupa'nın farklı ülkelerinden aşırı sağ partilerin liderleri de Orban'a destek açıklamaları yapmıştı.
AVRUPALI LİDERLER MAGYAR'I KUTLADI
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, Macaristan'daki genel seçimi Magyar liderliğindeki Tisza'nın kazanmasının ardından ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan paylaşımda bulundu.
Macaristan'ın "Avrupa’yı seçtiği" değerlendirmesini yapan von der Leyen, "Bir ülke Avrupa yolunu geri kazanıyor. Birlik daha da güçleniyor." ifadelerini kullandı.
AB Konseyi Başkanı Antonio Costa da "Rekor katılım, Macar halkının demokratik ruhunu gösteriyor." yorumunu yaptı.
Costa, Magyar ile Avrupa’yı daha güçlü ve müreffeh kılmak için yakın işbirliği yapmayı sabırsızlıkla beklediğini vurguladı.
Avrupa Parlamentosu (AP) Başkanı Roberta Metsola da Magyar'ın AP üyesi olduğunu hatırlatarak, kendisini kutladı ve "Macaristan'ın yeri Avrupa'nın kalbindedir." mesajını paylaştı.
ALMANYA
Almanya Başbakanı Friedrich Merz ile Dışişleri Bakanı Johann Wadephul Saygı ve Özgürlük Partisi'nin (Tisza) lideri Peter Magyar'ı tebrik etti.
ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan yapılan paylaşımda Merz, "Macaristan halkı oy kullandı. Seçmenler siyasi bir dönüşümden yana karar verdiler. Peter Magyar'ı tebrik ediyorum. Umarım ülke artık Avrupa'da ve Avrupa ile birlikte büyük fırsatları yeniden değerlendirir." ifadelerini kullandı.
Dışişleri Bakanı Johann Wadephul de paylaşımında Macaristan'ın seçimde kararını verdiğini vurgulayarak Peter Magyar'ı tebrik etti.
Macaristan ile güçlü, güvenli ve birleşik bir Avrupa için birlikte çalışmayı sabırsızlıkla beklediğini kaydeden Wadephul, "İnsanlar için zor kazanılmış demokrasinin ne kadar önemli olduğu, etkileyici katılım oranından anlaşılıyor." ifadesine yer verdi.
İRLANDA
İrlanda Başbakanı Micheal Martin, sosyal medya üzerinden Magyar'ı tebrik ederek, "Peter Magyar ve Tisza'yı Macaristan'daki parlamento seçimlerindeki zaferinden dolayı tebrik ediyorum. Başbakan seçilen Magyar ile ikili ilişkilerimizi geliştirmek için çalışmayı dört gözle bekliyorum." dedi.
AB Bakanı Thomas Byrne, paylaşımında, Magyar ve Tisza'nın büyük bir zafer elde ettiğini vurgulayarak, "AB Bakanı olarak, İrlanda'nın AB Dönem Başkanlığı sırasında göreve gelecek Macar hükümetiyle, yenilenmiş bir güven ve inançla çalışmayı dört gözle bekliyorum." açıklamasında bulundu.
BALTIK ÜLKELERİ
Litvanya Cumhurbaşkanı Gitanas Nauseda, gelişmeyi “Macaristan için büyük bir zafer! Avrupa için büyük bir zafer!” şeklinde nitelendirdi.
Nauseda, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan yaptığı paylaşımda, “Peter Magyar’ı tebrik ediyorum. Demokrasi, adalet ve barış adına yapabileceğimiz ve yapmamız gereken çok şey var.” ifadelerini kullandı.
Estonya Başbakanı Kristen Michal, sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, “Macarlar, çıkarlarını görmezden gelen güçleri reddederek, birleşik bir Avrupa içinde özgür ve güçlü bir Macaristan için tarihi bir tercih yapmıştır. Estonya, Macaristan ve Avrupa’yı birleştiren ortak noktalar üzerinde birlikte çalışmayı sabırsızlıkla bekliyorum.” ifadelerine yer verdi.
Letonya Başbakanı Evika Silina da “Ortak Avrupa çıkarlarını ve değerlerini ilerletme konusunda sizinle çalışmayı dört gözle bekliyorum.” ifadelerini kullandı.
FRANSA
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundan yaptığı açıklamada, Macaristan'daki zaferi için tebrik etmek üzere Peter Magyar ile görüştüğünü belirtti.
Macron, "Fransa, demokratik katılımın zaferini, Macaristan halkının Avrupa Birliği (AB) değerlerine bağlılığını ve Macaristan'ın Avrupa'ya olan bağlılığını memnuniyetle karşılıyor." ifadesini kullandı.
Fransa Cumhurbaşkanı, daha egemen bir Avrupa, kıtanın güvenliği ve rekabetçiliği ile demokrasi için Macaristan'la birlikte hareket etme isteğini dile getirdi.
Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, aynı platformdan yaptığı açıklamada, Macaristan'daki seçimleri kazanan Magyar ve Tisza Partisi'ne tebriklerini dile getirdi.
Barrot, "Macaristan halkının, hukukun üstünlüğünü ve temel özgürlükleri zayıflatan, dezenformasyon yayan ve Avrupa'nın egemenliğini hiçe sayarak Rusya ile işbirliği yapan bir iktidara karşı yeni sayfa açmaya karar verdiği" yorumunda bulundu.
Bu tarihi oylamanın, Macaristan halkının, kendisi yerine tarihini yazmaya çalışanlara bir ders niteliği taşıdığını belirten Barrot, "Avrupalılar özgür ve öyle kalmayı düşünüyor. Yaşasın Avrupa, yaşasın demokrasi." ifadelerini kullandı.
BALKAN ÜLKELERİ
Hırvatistan Başbakanı Andrej Plenkovic, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabında yaptığı açıklamada, telefonda görüştüğü Magyar'ı seçim zaferinden dolayı tebrik ettiğini belirtti.
Macar seçmenlerin Magyar'a verdiği güçlü yetki doğrultusunda, yeni hükümeti hızlı ve başarılı şekilde kurmasını temenni ettiğini aktaran Plenkovic, "Hırvatistan ile Macaristan arasındaki işbirliğinin hem ikili düzeyde hem de Avrupa düzeyinde daha da güçlenmesini memnuniyetle karşılıyorum. Hedefimiz iki ülke arasındaki siyasi diyaloğu geliştirmek, ekonomik ve enerji alanındaki iş birliğini derinleştirmek ve açık konuları iyi komşuluk ve ortaklık anlayışı içinde çözmektir." değerlendirmesinde bulundu.
Slovenya Başbakanı Robert Golob da, hükümete ait ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından yaptığı açıklamada, Magyar'ı kazandığı zaferden dolayı kutladığını belirtti.
Golob, Magyar'ın başarısının Avrupa'nın geleceği için de önemli olduğunu kaydederek, "Daha etkin bir Avrupa Birliği, önümüzdeki son derece zorlu dönemin getirdiği büyük sınamalara yanıt verebilir. Komşumuz ve dostumuz Macaristan'da ayrışma yerine birlikteliği ve egemenlikçilik yerine dayanışmayı tercih eden herkese içten teşekkürlerimi sunuyorum." ifadesini kullandı.
Bosna Hersek Dışişleri Bakanı Elmedin Konakovic, Macaristan'da seçimi önde götüren Saygı ve Özgürlük Partisi'nin (Tisza) lideri Peter Magyar'ı tebrik etti.
Konakovic, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabında yaptığı paylaşımda Magyar'ı zaferinden dolayı kutlayarak, "Karşılıklı saygı, gerçek ortaklık ve paylaşılan Avrupa değerlerine dayanan Bosna Hersek - Macaristan ilişkilerinde yeni bir dönemi sabırsızlıkla bekliyoruz." ifadesini kullandı.
İSPANYA
İspanya Başbakanı Pedro Sanchez, ABD merkezli X şirketinin sosyal medya platformundaki hesabından, "Bugün Avrupa ve Avrupa değerleri kazanıyor. Tüm Macar vatandaşlarını tarihi bir seçim için tebrik ediyorum. Tüm Avrupalılar için daha iyi bir gelecek için birlikte çalışmayı dört gözle bekliyoruz." mesajını paylaştı.
İSVEÇ
İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, X'ten yaptığı paylaşımda Macaristan'da genel seçimi kazanan Magyar'ı tebrik etti.
Kristersson, paylaşımında, "AB üyeleri ve müttefikler olarak sizinle yakın bir şekilde çalışmayı dört gözle bekliyorum. Bu, Macaristan tarihinde yeni bir dönemin başlangıcını işaret ediyor." ifadelerini kullandı.
İNGİLTERE
İngiltere Başbakanı Keir Starmer da yaptığı paylaşımda Magyar'ı tebrik ederek, "Sadece Macaristan için değil, Avrupa demokrasisi için tarihi bir an. Ülkelerimizin refahı ve güvenliği için seninle çalışmayı dört gözle bekliyorum." ifadelerini kullandı.
İTALYA
İtalya Başbakanı Giorgia Meloni de X'teki hesabından yaptığı paylaşımda, "Seçimlerdeki açık zaferi dolayısıyla Peter Magyar'ı tebrik ediyor, İtalyan hükümeti olarak kendisine çalışmalarında başarılar diliyoruz." dedi.
Meloni, mesajında Avrupa siyasetinde bir dönem müttefiki de olan Orban'a da değinerek, şöyle devam etti:
"Yıllar boyunca yoğun işbirliği için dostum Viktor Orban'a teşekkür ediyorum ve muhalefette olsa bile milletine hizmet etmeye devam edeceğini biliyorum. İtalya ile Macaristan, derin bir dostluk bağıyla bağlı ülkelerdir ve halklarımızın çıkarları ile Avrupa ve uluslararası düzeydeki ortak zorluklar doğrultusunda yapıcı bir ruhla işbirliğimizi sürdüreceğimizden eminim."
HOLLANDA
Hollanda Başbakanı Rob Jetten, X’ten yaptığı tebrik paylaşımında, “Macar halkı konuştu. Bu, Macaristan ve AB için yeni bir adımı işaret ediyor; demokrasinin, hukukun üstünlüğünün ve Avrupa iş birliğinin yeniden tesis edilmesi yönünde umut veriyor.” ifadelerini kullandı.
NORVEÇ
Norveç Başbakanı Jonas Gahr Store de X’ten yaptığı paylaşımda Magyar’ı genel seçimi kazanmasından dolayı tebrik etti.
Store, seçim sonucunun Avrupa için büyük önem taşıdığını belirttiği paylaşımında, “Kıtamızda barış ve istikrarın, demokrasinin ve hukukun üstünlüğünün sağlanması yönünde yakın ve yapıcı bir iş birliği yapmayı sabırsızlıkla bekliyorum.” değerlendirmesinde bulundu.
ROMANYA
Romanya Cumhurbaşkanı Nicuşor Dan, X’ten yaptığı paylaşımda Macar halkının açık ve güçlü bir şekilde iradesini ortaya koyduğuna vurgu yaptı.
Dan, paylaşımında, “Romanya ve Macaristan komşu, ortak ve aynı zamanda AB ve NATO üyesi ülkelerdir. Karşılıklı saygı, açık diyalog ve ortak Avrupa ile Avrupa-Atlantik değerlerine bağlılık temelinde, Romanya-Macaristan ilişkilerinde yeni bir sayfa açmayı sabırsızlıkla bekliyorum.” ifadelerine yer verdi.
PETER MAGYAR KİMDİR?
Macaristan siyasetinde son dönemde öne çıkan isimlerden biri olan 45 yaşındaki hukukçu ve eski diplomat Peter Magyar, Başbakan Viktor Orban’ın 16 yıllık iktidarı döneminde Brüksel’de görev yaptı ve çeşitli devlet kurumlarının yönetim kurullarında yer aldı.
Magyar, ülkede 2024 yılının başlarında çocuk istismarı davasında hüküm giymiş bir kişiyle bağlantılı affın gündeme gelmesinin ülkede büyük yankı uyandırmasının ardından dönemin cumhurbaşkanının istifa etmesi ve Magyar’ın 2023’te ayrıldığı eski eşi ve dönemin Adalet Bakanı Judit Varga’nın da siyasetten çekilmesi üzerine kamuoyu tarafından tanındı.
Bu gelişme üzerine iktidardaki Fidesz ile ilişkisi değişen Magyar, görev yaptığı dönemlere ilişkin gözlemleri, hükümete yönelik eleştirileri ve iddialarıyla öne çıktı.
Magyar, 2024'te Tisza'nın liderliğini üstlendi ve Avrupa Parlamentosu (AP) seçimlerinde oyların yüzde 29,6’sını alarak Parlamento'da 7 sandalye kazandı.
Genel seçim kampanyası kapsamında 2025'te ülkeyi "yeniden birleştirme" hedefini açıklayan Magyar, yolsuzlukla mücadele, hukukun üstünlüğünün yeniden tesis edilmesi ve Avrupa Birliği (AB) ile ilişkilerin onarılması gibi başlıklara odaklandı.
Rusya-Ukrayna Savaşı'na ilişkin temkinli açıklamalar yapan ve Rusya'ya olan enerji bağımlılığının azaltılması gerektiğini ifade eden Magyar, Macaristan’ın AB ve NATO ile daha uyumlu bir çizgi izlemesi gerektiğini savunuyor.
*Haberin görselleri AA ve AP tarafından servis edilmiştir.