TUSAŞ Motor Sanayi Genel Müdürü Prof. Dr. Mahmut Faruk Akşit'ten Habertürk'e açıklamalar

Yerli motor hayali nasıl gerçek oldu? Gelecek projeler neler? TUSAŞ Motor Sanayi Genel Müdürü Prof. Dr. Mahmut Faruk Akşit, Habertürk'te Kübra Par'ın Açık ve Net programında Habertürk yazarı Güntay Şimşek'in sorularını yanıtlıyor:

Akşit'in açıklamalarından öne çıkan başlıklar şöyle:

80'li yılların başında F-16 savaş uçaklarını alırken rahmetli Özal ve komutanlar uçaklarının bakımları yapılması için tesis kurulmasını istiyorlar. O zaman bastırıyorlar, General Electric'le anlaşıyorlar. TUSAŞ'ı ikiye bölüyorlar. TUSAŞ Uçak Sanayi ve TUSAŞ Motor Sanayi diye ikiye bölüyorlar. Motoru Eskişehir'e kuruyorlar. Bana göre bizim insanımız, milletimiz gerçekten pratik zekalı, çalışkan, üretken kıvrak zekalı insanımız var. Ben Boğaziçi Makina Mühendisliği mezunuyum. İlk tercihim en yüksek puanlı makine mühendisliğiydi. Böyle projeler yapmak için uzun dönem devlet iradesi ve finansal desteği gerekiyor. Önceki yıllarda Türkiye'nin tarihinde sık sık hükümetler değişirdi. 11 ay süren hükümetler bile vardı. Birisinin destek verdiği projeye öteki destek vermiyordu. Uzun soluklu projeleri yürütmek mümkün değildi. Helikopter motoruna 2017'de başladık. Sürekli siyasi irade desteği vardı. 2013'ün Aralık sonunda başladım yaklaşık 10 yıllık süreçte hiç kesilmeyen devlet iradesi, politik, mali desteği olmasaydı ekip dağılırdı.

"DEVLET PROJELERİN ARKASINDA DURDU"

2000'li yıllarda ANKA, Gökbey, milli muharip uçağı, Altay tankı, MİLGEM platformları kuruldu. Devlet arkasında durdu. Sonra da en önemli alt sistemleri yerleştirmeye başladılar. Motor projeleri biraz daha geriden geldi. Motorda çok kritik export kontrol dediğimiz kimsenin kimseye satmadığı, vermediği teknolojiler var. Mesela tek kristal kanat döküm teknolojileri. Motoru düşünün, havayı girişten emiyoruz. Kompresörde sıkıştırdık, yüksek basınça ulaştırdık, yanma odasına aldık, yakıtı döktük, kibriti çaktık. Genleşecek ama daracık bir yerde yapıyoruz. Ama arka tarafı açık. Genleşirken arkadan hızla fırlasın istiyoruz. Etki tepkiden itki elde ediyoruz. Yanma odasından çıkan kızgın gazın ilk çarptığı parçalar aleve doğrudan maruz kalıyor. Güneşin yüzey sıcaklığının yüzde 45 civarında. Bu sıcaklığa hiçbir metalin dayanması, erimemesi mümkün değil. Bunları seramik kaplamalarla korumaya çalışıyoruz. O sıcaklıkta çalışabilecek malzeme sayısı sınırlı.