'Darağacında 3 fidan Deniz, Yusuf, İnan'
Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan, idamlarının 38'inci yılında anılıyor
ABONE OL
Türkiye’deki devrimci gençlerin simge isimleri Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan’ın asılarak idam edilişlerinin üzerinden 38 yıl geçti. Ünlü şair Can Yücel, Deniz Gezmiş’in ardından şöyle yazdı: “Acıyorsam sana anam avradım olsun/Ama aşk olsun sana çocuk, aşk olsun...’’
DENİZ Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan’ın idam edilmelerinin üzerinden tam 38 yıl geçti. Türkiye’deki devrimci gençlik hareketinin liderlerinden olan ve “Darağacındaki 3 fidan” diye anılan öğrenci liderleri, 6Mayıs 1972 sabahı tutuklu bulundukları Ankara Merkez Kapalı Cezaevi’nde idamedildiler.
Bu 3 devrimci gencin ölümünü ülke radyodaki ‘sabah ajansları’ndan öğrendi. Gazeteler yıldırımbaskı yaptı, haberimanşetlerinden duyurdu. 12 Mart 1971 Muhtırası’ndan 3 gün sonra Yusuf Aslan Sivas Şarkışla’da, Deniz Gezmiş 16 Mart 1971’de Gemerek’te ve Hüseyin İnan da 23 Mart’ta Kayseri Pınarbaşı’nda yakalanmışlardı. 3 genç TCK’nın 146.maddesine muhalefetten, yani anayasal düzeni değiştirmeye teşebbüsten yargılanmış ve haklarında kalem kırılmıştı. 3 gencin de herhangi bir şiddet olayına katılmadığı biliniyor.
“6. FİLO DEFOL’’
Deniz Gezmiş 1947 Şubat’ında Ankara’nın Ayaş İlçesi’nde dünyaya geldi. Ailenin 3 erkek çocuğunun ortancasıydı. Babası Cemil Gezmiş ilköğretim müfettişi, annesi Mukaddes Hanım ise ilkokul öğretmeniydi. İlk ve ortaöğrenimini Sivas’ta tamamladı. Zekiydi, okul birincisiydi. Babasının tayini İstanbul’a çıkınca 15 yaşında İstanbul’a geldi. Lisede sol düşünceyle tanışmış, eylemlerde ön saflarda durmaya başlamıştı. 31 Ağustos 1966’da Ankara’dan İstanbul’a yürüyen Çorum Belediyesi temizlik işçilerinin Taksim Anıtı’na çelenk koymaları sırasında Türk-İş yöneticilerini protesto eden gösteride gözaltına alındı. Bu onun ilk gözaltısıydı. Deniz Gezmiş ve arkadaşlarının en çok ses getiren eylemleri ise ABD’nin 6. Filo’suna yönelik gerçekleştirdikleri protestoydu. İstanbul’a demirleyen filo, devrimci gençler tarafından ‘6. Filo defol’ sloganları eşliğinde protesto edilmiş, ABD askerlerinin denize atılması ise hafızalara kazınmıştı.
AŞK OLSUN SANA ÇOCUK
12 Mart Muhtırası’ndan sonra Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan’la birlikte Sivas’a giderken motosikletleri bozuldu. Bir ihbar sonucu ise polislerin gelmesi üzerine çıkan çatışmada Aslan ile birbirlerini kaybettiler. Aslan o esnada, Gezmiş ise 16 Mart 1971’de Gemerek’te yakalanıp Kayseri’ye getirildi. Mahkemeleri 16 Temmuz 1971’de Tuğgeneral Ali Elverdi başkanlığında, Baki Tuğ savcılığında Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı 1 No’lu Mahkemesi’nde başladı, 9 Ekim’de bitti. Haklarındaki karar idamdı. İdam cezasının senatodan da geçmesi gerekiyordu. İsmet İnönü ‘siyasi suçlar idamla cezalandırılmamalıdır’ diyerek Bülent Ecevit’le ret oyu kullandı. Dönemin AP Genel Başkanı Süleyman Demirel idamdan yana oy kullandı ve eleştiri aldı. Deniz, Yusuf ve Hüseyin asılarak infaz edildi. Deniz Gezmiş’in ardından ise Can Yücel şu satırları kaleme aldı: “En uzun koşuysa elbet Türkiye’de de devrim/O, onun en güzel yüzmetresini koştu/En sekmez lüverin namlusundan fırlayarak/En hızlısıydı hepimizin/ En önce göğüsledi ipi/Acıyorsam sana anamavradımolsun/Ama aşk olsun sana çocuk, aşk olsun...